Brent nebitiniň bahasyndaky Hormuz bogazy: 91 dollar çäkden geçdi

Dünýä nebit bazarlarynda geosyýasy töwekgelçilikleriň güýçlenmegi bilen ýokarlanmak hereketi çaltlaşdy. Düýn günüň dowamynda 92 dollara çykan Brent nebitiniň barrel bahasy 91.02 dollar bilen tamamlandy. Täze günüň bahasynyň ýokarlanmagy bilen başlanan “Brent” ýagy, öňki ýapylyşy bilen deňeşdirilende 0,59 göterim ýokarlamak bilen 09.29-da 91.57 dollardan satylyp başlandy. Şol bir wagtyň özünde, Günbatar Tehas Aralyk (WTI) çig nebitiniň oktýabr aýyndaky öňe barrel bahasy 84,67 dollar diýlip hasaba alyndy.

Hormuz bogazyndaky geosyýasy krizis we Trumpyň karta çykarylyşy

Nebitiň bahasynyň ýokarlanmagy, ABŞ bilen Eýranyň arasynda ot açyşlygyň bes edilmegi we dünýä nebit söwdasynyň iň möhüm tranzit nokatlarynyň biri bolan Hormuz bogazy bilen baglanyşykly howpsuzlyk aladalarynyň ýokarlanmagy bilen yzygiderli dördünji söwda güni dowam etdi. Sebitdäki geosyýasy näbellilikler Brent nebitiniň 91 dollar çäginden ýokary bolmagynda esasy rol oýnaýar.

Bu işe baha beren ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump, Eýran bilen gepleşikleriň ýokdugyny aýtdy we Hormuz bogazynyň açykdygyny we ABŞ-nyň gözegçiliginde bolandygyny öňe sürdi. Trampyň sosial media hasabynda Hormuz bogazyny "ABŞ-nyň territoriýasy" diýip häsiýetlendirýän kartany paýlaşmagy dartgynlygy täze derejä çykardy. Bu beýannamalar, Eýran tarapyndan bogazyň gämi gatnawy üçin ýapykdygy baradaky resmi beýanatlar bilen aç-açan gapma-garşylygy ýüze çykarýar.

Alternatiw ýol gözlemek we Yragyň täze hereketi

Energetika hünärmenleri, Hormuz bogazynda we Bab el-Mandebde jemlenen howpsuzlyk töwekgelçiliginiň global deňiz gatnawyny bozýandygyny we bu ýagdaýyň gysga möhletde nebitiň bahasyna güýçli goldaw berýändigini aýdýarlar. Hormuz bogazynda gämi gatnawynda göze görnüp duran haýallyk bar bolsa-da, gämi eýeleriniň geçiş howpsuzlygy barada takyk signal alyp bilmeýändikleri sebäpli ugurlaryny alternatiw ugurlara üýtgedendikleri habar berilýär.

Aýlag sebtindäki nebit öndürijiler iberiş howpsuzlygyny üpjün etmek üçin alternatiw kanallary gözleýänlerinde, Yrak hökümetinden strategiki ädim geldi. Bagdadyň administrasiýasy Hormuz bogazyndan aýlanyp, çig nebit eksportyny dowam etdirjek täze mehanizmleri tassyklandygyny habar berdi. Şoňa laýyklykda gol çekilmeli täze iberiş şertnamalarynyň 1-nji sentýabrdan başlap 3 aý güýje girjekdigi habar berildi.

ABŞ-nyň paýnamalary we nebit bazaryndaky tehniki derejeler

Üpjünçilik bilen baglanyşykly aladalardan başga-da, isleg we aksiýa maglumatlary bazarlaryň üns merkezinde. Amerikan Nebit Instituty (API) tarapyndan yglan edilen hepdelik maglumatlara görä, ABŞ-da çig nebit we distillat aksiýalarynyň azalmagy, benziniň ätiýaçlyklary köpeldi. Senagat wekilleri, şu gün ABŞ-nyň Energetika Maglumat Dolandyryşy (EIA) tarapyndan yglan ediljek resmi nebit aksiýalaryna ünsi jemleýärler.

Roýter tarapyndan geçirilen bazar analitikleri ABŞ-nyň täjirçilik çig nebit gorlarynyň 14-nji awgustda tamamlanjak hepdede takmynan 600 müň barrele çenli azaljakdygyny çaklaýarlar. Brent nebitiniň tehniki görkezijilerine baha bermek bilen, hünärmenler 91.90 dollar derejesiniň ýokary göterilişde möhüm garşylyk nokadydygyny we 91.34 dollar derejesiniň mümkin bolan yza çekilmelerde goldaw hökmünde ulanylyp bilinjekdigini aýdýarlar.