Büklükale-de taryhy açyş: Japaneseapon arheologlary yz yzarlaýarlar

Gyrykkale etrabynyň Karakeçili etrabynda ýerleşýän Büklükale gadymy şäherçesinde geçirilen gazuw-agtaryş işleri sebitiň taryhy barada möhüm syrlary açýar. Anaponiýanyň Anadoly Arheologiýa Instituty we Dos. Prof. Dr. Kimiýoşi Matsumuranyň ýolbaşçylygyndaky gazuw-agtaryş işleri iki dürli ugurda dowam edýär: 'Aşaky şäher' we 'Upperokarky şäher'. Bu eserlerde müňlerçe ýyllyk taryhyň yzlary tapyldy we taryh höwesjeňleriniň ünsüni özüne çekdi. Bu ýer ony gadymy döwürde strategiki geçiş nokady edipdir. Soňky gazuw-agtaryş işlerinde bürünç iňňeler, haýwan şekilleri bolan möhürler we möhür yzlary bilen galyndylar tapyldy. Bu tapyndylaryň degişli döwri jikme-jik gözden geçirmek arkaly kesgitlener.

Beýik Isgenderiň arheologiki gatlaklary we yzlary

Gazuw-agtaryş müdiri Matsumura Büklükale Ankaranyň günorta-gündogarynda ýerleşýän taryhy şäherdigini we bu ýerdäki oturymly gatlaklaryň Osman döwründen demir asyryna çenli uzalyp gidendigini mälim etdi. Iň ýokarky gatlakda Osman döwründäki harabalyklar tapylan bolsa, aşaky gatlaklarda ellinçilik döwrüniň yzlary, ýagny Aleksandr Makedonskiniň döwrüne degişli yzlar tapyldy. Çuňlugynda demir asyry siwilizasiýalaryna degişli tapyndylar bar.

Dürli siwilizasiýalaryň yzlary

Sebitde Ahemeniler parslary we Lidiýalylar ýaly dürli siwilizasiýalaryň oturymly ýerleri bar. Matsumura, şeýle hem Gara deňziň demirgazygynda ýaşaýan kimmerlileriň şu wagta çenli gelen bolmagynyň mümkindigini aýdýar. Frigiýa harabalyklary açylanlaryň arasynda bolsa-da, sebitiň taryhy baýlygyny açýar.

Hitit döwründäki möhürler we açyşlar

tutawaç möhüri ýaly tapyndylar gazuw-agtaryş işleriniň iň täsirli eserleriniň biridir. Haýwan şekilleri bilen ünsi çekýän bu möhürler beöň 2-nji müňýyllygyň ahyryndan Köne Hitit döwrüne çenli ulanylandyr öýdülýär. Mundan başga-da, Büklükale şäherinde geçirilen gazuw-agtaryş işlerinde Hitit şunuň ýaly planşetler we Hurrian planşetleri tapyldy.

Hurrian planşetleriniň ähmiýeti

Hurrian planşetleriniň tapylmagy sebitiň arheologiki ähmiýetini hasam artdyrýar. Bu planşetler öň Anadolyda diňe üç şäherçede tapyldy: Hattuşa, Ortaköý we Kaýalypynar. Bu oturymly ýerlerden başga-da, Büklükale dördünji sebit hökmünde hasaba alyndy.

Gazuw-agtaryş işleriniň geljegi we Büklükale ähmiýeti

Matsumura gazuw-agtaryş işleriniň dowam edýändigini we sebitde haýsy şäher gurluşynyň bardygyna düşünmek üçin gözlegleriň dowam edýändigini aýtdy. Gazuw-agtaryş işleriniň Büklükale taryhy we strategiki ähmiýetine has gowy düşünmäge dowam etjekdigini mälim eden Matsumura, sebitiň taryhyna ýagtylyk berjekdiklerini aýtdy.