Mazmuna geç
19 Noýabr 2026, Penşenbe Garaşsyz habar portaly · Resmi edara däl
DEVLET.TC Ygtybarly habar çeşmesi Garaşsyz habar portaly · Resmi edara däl
Saglyk

Burun saýlamak endigi keselleri çagyrýar: Gulagyňyz we bokurdagyňyzyň saglygy howp astynda bolup biler

Prof. Doktor Muhammet Fatih Topuz, ýönekeý refleks ýaly görünýän ys alyş endiginiň eşidiş ukybyndan dowamly faringite çenli köp keselleri döredýändigini düşündirdi.

Burun saýlamak endigi keselleri çagyrýar: Gulagyňyz we bokurdagyňyzyň saglygy howp astynda bolup biler

Gysgaça

  • Prof. Doktor Muhammet Fatih Topuz, ýönekeý refleks ýaly görünýän ys alyş endiginiň eşidiş ukybyndan dowamly faringite çenli köp keselleri döredýändigini düşündirdi.
  • Köp adamyň gündelik durmuşda bilmän ýerine ýetirýän ysgynsyz hereketi bigünä refleks hökmünde kabul edilse-de, fonda saglyk üçin uly howp döredýär.
  • Gulak, burun we bokurdak anatomiýasynyň arasyndaky näzik baglanyşyk bu ýönekeý endigiň zynjyr kesellerine sebäp bolup biler.

Köp adamyň gündelik durmuşda bilmän ýerine ýetirýän ysgynsyz hereketi bigünä refleks hökmünde kabul edilse-de, fonda saglyk üçin uly howp döredýär. Gulak, burun we bokurdak anatomiýasynyň arasyndaky näzik baglanyşyk bu ýönekeý endigiň zynjyr kesellerine sebäp bolup biler. Medipol Saglyk Topary -da hyzmat edip, Medipol Uniwersitetiniň Çamlyk hassahanasynyň gulak burun we bokurdak keselleri boýunça hünärmeni Prof. Dr. Muhammet Fatih Topuz burnuň akmagy dem almagyň ýokarky dem alyş ýollaryndan gulak saglygyna çenli köp sanly dowamly problemalara sebäp bolup biljekdigini aýtdy.

Bakteriýalar we wiruslar burun meýdanyna iberilýär

Prof. yslamak hereketiniň bedeniň öz eli bilen zyňmaly patogenlere çagyrýandygyny aňladýar. Doktor Muhammet Fatih Topuz bu ýagdaýyň fiziologiki netijelerini şu sözler bilen ýetirdi: "Ysgynsyz hereket bilen adaty şertlerde bedenden çykarylmaly bakteriýalary we wirusy ýokaşdyrýarys. Bu ýagdaý bokurdagyň ösümlik dünýäsini bozýar, gaýta-gaýta üsgülewük döredýär, burun geçişlerinde dowamly ýanma duýgusy bolýar.

Orta gulak ýokançlygynyň we çagalarda eşidişiň ýitmegi töwekgelçiligi

Ys almagyň diňe bokurdaga däl, eýsem gulagyň saglygyna-da howp salýandygyny bellän professor Topuz, esasanam çaga hassalarynyň bu ýagdaýa has köp täsir edýändigini aýtdy. Bu işde gulak bilen burun boşlugynyň arasynda köpri bolup, orta gulagyň howa çalşygyny üpjün edýän eustah turbasynyň zaýalanandygyny aýdyp, Topuz duýduryş berdi: "Burun yza çekilende ýüze çykýan otrisatel basyş eustah turbasynyň işini bozýar. Basyş balansynyň bozulmagy, gaýtalanýan orta gulak infeksiýalary, eşidiş ýitgileri bolup biler.

Esasy sebäpler kesgitlenmeli we dogry arassalanylmaly

Prof. yzygiderli ys almagyň zerurlygynyň düýp sebäbiniň burun dykylmagy meselesidigini mälim etdi. Doktor Topuz bu ýagdaýyň durmuş durmuşyna-da ýaramaz täsir edýändigini aýtdy. Bu hereketiň kitaphanalar, mekdepler ýa-da iş ýerleri ýaly asuda şertlerde daşky gurşawy bozýandygyny we adamy sosial taýdan kyn ýagdaýa salýandygyny mälim eden Topuz, "Bu endigiň aňyrsynda allergiki rinit, sinüzit, burun ulalmagy ýa-da adenoid ýaly fiziologiki päsgelçilikler bolup biler. Bejergide esasy maksadymyz bu esasy sebäbini anyklamak we ýok etmekdir" -diýdi.

Prof şeýle hem burny arassalamagyň nähili edilmelidigini düşündirdi. Doktor Topuz, intranazal arassalamak üçin şor ýa-da deňiz suwy ýaly tebigy çözgütleriň ileri tutulmalydygyny aýtdy. Burun burunlaryny arassalamagyň möhümdigini, burnuň bir tarapyny ýapyp, içeri däl-de, ýuwaşlyk bilen daşyna üflemegiň möhümdigini aýtdy.

Bu habar çeşme habaryndan emeli aňyň goldawy bilen taýýarlandy we türk dilinden maşyn terjimesi arkaly terjime edildi. Biz nähili işleýäris?

Bu habary paýlaş
Devlet.TC habarlar bölümi

Devlet.TC habarlar bölümi

Ähli makalalary görkez

Teswirler (0)

Teswir ýaz

E-poçta salgyňyz çap edilmeýär, diňe moderasiýa üçin ulanylýar. Gizlinlik syýasaty

Teswirler moderatoryň tassyklamasyndan soň neşir edilýär.

Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!

Saglyk