Bütindünýä banky global ösüş çaklamasyny peseldýär: Ykdysady perspektiwalar

Bütindünýä banky dünýädäki ösüş çaklamalaryny ep-esli peseltmek bilen ykdysadyýetleriň öňünde durýan kynçylyklary ýüze çykardy. Bankyň soňky global ykdysady garaşmalar hasabaty, esasanam Eastakyn Gündogardaky konfliktleriň täsiri sebäpli ösüşiň ep-esli haýallaşjakdygyny görkezýär. Bu ýagdaý energiýa bahalarynyň ýokarlanmagy, inflýasiýanyň ýokarlanmagy we karz çykdajylarynyň ýokarlanmagy bilen birleşdirilende, 2026-njy ýylda global ösüşiň 2,5 göterime çenli azalmagyna garaşylýar. Bu sebitdäki durnuksyzlygyň Brent nebitiniň bahasynyň şu ýyl ortaça 94 dollara çenli ýokarlanmagyna sebäp boljakdygy mälim edildi. Bu baha 2025 derejesinden 36 göterim ýokarlanmagy aňladýar. Energetika üpjünçiliginiň kesilmegine sebäp bolýan gapma-garşylyklar global ösüş çaklamalaryny hasam azaldar.

Ösýän ykdysadyýetler we inflýasiýa

Ösýän ýurtlaryň ösüş depgininiň haýallamagy bu ýurtlaryň ösen ýurtlaryň arasyndaky girdeji boşlugyny ýapmak baradaky tagallalaryny puja çykarýar. Esasanam Hytaý we Hindistan dan başga ýurtlar bu ýagdaýy has ýiti duýarlar. Şeýle hem hasabatda dökünleriň bahasynyň ýokarlanmagynyň azyk önümleriniň bahasynyň ýokarlanmagy bilen global inflýasiýa sebäp boljakdygyny nygtaýar. 2025-nji ýylda 3,3 göterim bolan inflýasiýa şu ýyl 4 göterime çenli ýokarlanar diýlip garaşylýar. Eastakyn Gündogardaky konfliktlere jogap hökmünde 50-60 milliard dollar töweregi fond toplady. Bu çeşmeler sosial howpsuzlyk torlaryny berkitmek we ykdysady durnuklylygy ýokarlandyrmak üçin ulanylar. Konfliktiň täsiri dowam etse, goldawyň mukdary 80-100 milliard dollara çenli artyp biler.

Global ösüş we töwekgelçilikler

Bütindünýä banky global ösüş üçin çynlakaý töwekgelçilikleriň bardygyny aýdýar. Energiýa üpjünçiliginde garaşylmadyk bökdençlikler we maliýe gysyşlary ösüşi hasam peseldip biler. Garaşylyşyndan has agyr bolup biläýjek bu ýagdaýlar, 2026 -da ösüşiň 1,3 göterime çenli peselmegine sebäp bolup biler. Şeýle-de bolsa, Japanaponiýa , Euroewro sebiti we Hytaý üçin ösüş çaklamalaryna aşakda seredildi. Bu ýagdaý dünýä ykdysadyýetiniň umumy dünýägaraýşyny hasam çylşyrymlaşdyrýar.

Aýlag ýurtlarynyň ykdysady ýagdaýy

Aýlag ýurtlarynyň ykdysady ösüşi konfliktler sebäpli ep-esli peseler. Ösüş baradaky çaklamalar, esasanam Saud Arabystany we Birleşen Arap Emirlikleri ýaly ýurtlarda peseldi. Bu ýurtlarda ykdysady dikeldişiň 2027-2028-nji ýyllarda söwda we rekonstruksiýa çykdajylarynyň gaýtadan dikeldilmegi bilen mümkin boljakdygy aýdylýar.

Bu wakalaryň hemmesi dünýä ykdysadyýetindäki näbellilikleriň we töwekgelçilikleriň artýandygyny görkezýär. Işlenip düzülen strategiýalar we Bütindünýä bankynyň ykdysady üýtgemelere garşy berýän goldawlary dünýä ykdysadyýetiniň durnuklylygyny ýokarlandyrmagy maksat edinýär.