Bütindünýä gaznasy Gazanyň we Günbatar Şeriýadaky serişde ýetmezçiligi sebäpli ynsanperwer kömegini azaldar

Bütindünýä Azyk Maksatnamasy (WFP) Gazadaky maliýe kömeginiň ýoklugy sebäpli 1 million 600 müňden 1 million 100 müňe çenli azaljakdygyny mälim etdi. 2025-nji ýylyň oktýabr aýynda ot açyşlygyň bes edilmegi yglan edileli bäri sebitdäki işini dowam etdirýän bu gurama bu karar bilen 500 müň adamyň möhüm azyk kömegini aljakdygyny mälim etdi.

Gazada gyzgyn iýmit paýlanyşy nähili üýtgedi?

WFP şeýle hem Gazanyň üsti bilen gyzgyn iýmit paýlamak mümkinçiligini çäklendirendigini habar berdi. Gündelik gyzgyn nahar paýlanyş maksady 250 müňden 150 müňe çenli azalsa-da, Ysraýyl goşunynyň gözegçiligi astyndaky Sary liniýanyň golaýynda ýaşaýan palestinalylara gündelik azyk kömegi her iki günden täzelenýärdi.

Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky kömek çäkleri näçeräk azaldy?

Gurama diňe bir Gazada däl, eýsem basyp alnan Günbatar Şeriýada hem şuňa meňzeş maliýe krizisine duçar bolandygyny mälim etdi. WFP, Günbatar Şeriýadaky 400 müň adama berlen kömegiň mukdaryny 200 müňe çenli azaltmak bilen sebitdäki goldaw çärelerini iki esse azaltdy.

Bütindünýä azyk maksatnamasy sebitde takmynan 1,4 million adamyň ýiti azyk howpsuzlygyny başdan geçirýändigini we 200 müň adamyň açlyk bilen baglanyşykly ölümleriň öňüni almak üçin gyssagly azyk kömeginiň zerur bolan 4-nji tapgyra çykmaga synanyşýandygyny mälim etdi. Bäş çagadan diňe biriniň ýeterlik iýmit dürlüliginiň bardygy nygtalsa-da, Gazadaky hökümet işgärleri bu kesişleriň açlygy çaltlaşdyrjakdygyny we gumanitar betbagtçylygy çuňlaşdyrjakdygyny duýdurdylar.

Halkara ynsanperwer guramalarynyň iş mümkinçilikleri esasan agza ýurtlar we donorlar tarapyndan berilýän serişdelere baglydyr. Maliýe ýetmezçiligi ýüze çykan halatynda guramalar ileri tutulýan strategiýalary düzýärler we iň töwekgelçilikli toparlara ünsi jemleýärler ýa-da kömek mukdaryny kem-kemden azaldýarlar. Gumanitar krizisleri başdan geçirýän sebitlerde prosesler Birleşen Milletler Guramasynyň we degişli ýerli häkimiýetleriň utgaşdyrylmagy astynda amala aşyrylýar we kömegiň dowamlylygy üçin goşmaça serişdeleri gözlemek dowam edýär.

Netije

WFP tarapyndan yglan edilen bu maglumatlar sebitdäki gumanitar krizisiň maliýe çeşmeleriniň azalmagy bilen täze ölçege öwrülendigini görkezýär. Iýmit kömegini kesmek, esasanam iň ejiz topar bolan çagalar we adatdan daşary ýagdaýlar üçin durmuş töwekgelçiliginiň ýokarlanjakdygyny aňladýar.

Kömek mukdarynyň azalmagy sebitde azyk howpsuzlygy derejesiniň hasam ýokarlanmagyna sebäp bolup biler. Bar bolan çeşmeleriň ýeterlik däldigi gumanitar guramalaryň işini dowam etdirmek mümkinçiligini gönüden-göni çäklendirýär we sebitiň ilatyna esasy zerurlyklary üpjün etmegi kynlaşdyrýar.

Mümkin täsirler

Kömek kesmek Gazadaky we Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky ýerli ilatyň iýmitleniş mümkinçiliklerini gönüden-göni çäklendirip biler we açlyk howpuny has giň köpçülige ýaýradyp biler. Hususan-da, gyzgyn nahar paýlanyşynyň azalmagy gündelik iýmit zerurlyklaryny kanagatlandyryp bilmeýän maşgalalar üçin azyk krizisini çuňlaşdyryp biler.

Bu ýagdaý sebitdäki saglyk problemalarynyň köpelmegine we çagalarda ýeterlik iýmitlenmezlik sebäpli ösüş problemalaryna sebäp bolup biler. Mundan başga-da, ynsanperwer kömegine garaşly ilatyň esasy zerurlyklaryny kanagatlandyryp bilmezligi sebitdäki sosial durnuksyzlyga we migrasiýa hereketlerine ýaramaz täsir edip biler.