Çagalarda çilim çekmek: Balkonda ýa-da başga bir otagda çilim çekmek goranmaýar

Maşgalalaryň çagalary balkonda, başga bir otagda ýa-da aspiratorda çilim tüssesinden goramak üçin ulanýan usullarynyň çagalary zyýanly maddalardan doly goramaýandygy aýdylýar. Medipol Acıbadem sebit hassahanasynyň çaga döş keselleriniň hünärmeni Prof. Dr. Sedat Öktem, çilimkeşleriň eşiklerinde, ellerinde we ýüzlerinde galan zyýanly maddalaryň çagalara eltilýändigini aýtdy we bu ýagdaýyň saglyk problemalaryna sebäp bolýandygyny duýdurdy.

Üçünji çilimiň täsiri näme we ol nädip ýüze çykýar?

Çilim tüssesine täsir etmegiň üç dürli görnüşiniň bardygyny mälim eden prof. Doktor Sedat Öktem "Birinjisi işjeň çilim çekmek, ýagny adam özüni çilim çekmekdir. Ikinjisi passiw çilim, ýagny çilim tüssesine täsir etmek. Üçünjisi, çilim çekýänleriň ýaýran maddalarynyň eşiklerde, oturgyçlarda we dürli ýüzlerde galmagy we çagalar bilen aragatnaşyk saklamagydyr" -diýdi. Prof. Dr. Öktem maşgalalaryň çagadan uzakda çilim çekmek arkaly töwekgelçiligi doly ýok edýändiklerini pikir edýändigini, ýöne bu ýalňyş düşünjäniň çagalary goramaýandygyny aýtdy.

Çagalarda çilim tüssesi haýsy keselleri döredýär?

Prof. Çilim tüssesine sezewar bolan çagalarda demgysma, ýokarky we aşaky dem alyş ýollarynyň ýokançlyklary, pnewmoniýa, sinüzit we orta gulak ýokançlyklarynyň ýokarlanýandygyny mälim etdi. Doktor Sedat Öktem: "Demgysma hüjüminiň töwekgelçiligi hem ýokarlanýar" diýdi. Prof., elektroniki çilimleriň az zyýanlydygy baradaky düşünjäniň nädogrydygyny aýtdy. Doktor Öktem duýduryş berdi: "Elektron çilimleriň az tüsse öndürýändigi üçin az zyýanlydygy aýdylýar, ýöne bu dogry däl. Elektron çilimlere duçar bolmak öýkeniň çynlakaý problemalaryna sebäp bolup biler."

Prof. Doktor Sedat Öktem çagalary çilim tüssesinden goramagyň iň täsirli usulynyň çilimi taşlamagyňdygyny we çilim çekmegi dowam etdirýän adamlaryň, çaga bilen habarlaşmazdan ozal eşik çalşmak, ellerini we ýüzlerini ýuwmak ýaly çäreleri görüp täsirini azaldyp biljekdigini aýtdy, ýöne bu ideal çözgüt däl.

Çagalaryň saglygyny goramak üçin hünärmenler tarapyndan maslahat berlen bu amal, çilim tüssesiniň we galyndylarynyň dem alyş ulgamyna edýän ýaramaz täsirini azaltmagy maksat edinýär. Saglygy goraýyş edaralary ene-atalara we terbiýeçilere çagalaryň bar bolan ýerlerinde çilim çekmekden doly saklanmagy we esasy gorag usuly hökmünde şahsy arassaçylyk çärelerine üns bermegi maslahat berýär.

Netije

Çilim tüssesine duçar bolmak diňe bir tüsse dem almak bilen çäklenmän, egin-eşiklere we ýüzlere aralaşýan himiki serişdeler arkaly çagalaryň saglygyna gönüden-göni howp salýar. Bu ýagdaý, "Çaganyň töwereginde çilim çekmeýärin" pikiriniň ylmy taýdan ýeterlik däldigini we çagalaryň saglygyny goramak üçin çilim çekmek ýaşaýyş ýerlerinden düýbünden ýok edilmelidigini görkezýär.

Mundan başga-da, elektroniki çilimleriň zyýany ýok diýen ýalňyş düşünje çagalaryň öýken saglygy üçin uly howp döredýär. Sagdyn ösüş prosesi üçin, çagalaryň bar bolan ýapyk we açyk meýdançalarda çilimleri we olardan emele gelen zatlary ulanmakdan gaça durmak, dem alyş keselleriniň öňüni almakda iň möhüm ädimdir.

Mümkin täsirler

Çilim çekmek endiklerini üýtgedýän maşgalalar, dem alyş ýollarynyň ýokançlyklary sebäpli çagalarda demgysma hüjümleriniň we hassahanalara kabul edilmeginiň ýygylygyny azaldyp biler. Bu habarlylyk, uzak wagtyň dowamynda dowamly öýken kesellerinden ejir çekýän çagalaryň töwekgelçiligini azaltmak arkaly jemgyýetde çagalaryň saglyk görkezijilerine oňyn täsir edip biler.

Başga bir tarapdan, çilim çekýän ulular çagalar bilen aragatnaşyk saklamazdan ozal arassaçylyk çärelerini artdyrsa, üçünji derejeli täsirleri bölekleýin ýeňilleşdirip biler. Şeýle-de bolsa, bu çäreleriň çilimi taşlamagyň ornuny tutmajakdygyny göz öňünde tutup, çilimi taşlamak maksatnamalaryna bolan gyzyklanmanyň artmagyna we maşgalalaryň bu meselede hünär goldawyna eýe bolmagyna garaşyp bolar.