CBRT prezidentiniň inflýasiýa we ykdysadyýet baradaky beýany

Türkiye Respublikasynyň Merkezi Bankynyň prezidenti Fatih Karahan inflýasiýa we makroykdysady dinamika barada möhüm çykyş etdi. Londonda eden çykyşynda islegiň peselmeginiň dezinflýasiýa prosesine goşant goşandygyny aýtdy. Şeýle hem, azyk we energiýa bahalarynyň ýokarlanmagynyň üpjünçiligiň çökgünligi bilen baglanyşyklydygyny aýtdy.

Geosyýasy täsirler we inflýasiýa

Karahan geosyýasy dartgynlyk azalsa, azyk we energiýa inflýasiýasynyň ýokarlanmagynyň bes edilip biljekdigini aýtdy. 2026-njy ýylyň ilkinji bäş aýynda jemlenen inflýasiýa esasy harytlarda 8,2%, hyzmatlarda 19,6% -e ýetdi.

Işlenmedik azyk we hyzmatlar pudagyndaky üýtgeşmeler

Tanyşdyryş dabarasynda gaýtadan işlenmedik iýmit bahalarynyň ýokarlanmagynyň esasy faktor bolandygy nygtaldy. Täze miwe we gök önümleriň bahasy 2025-nji ýyldan 2026-njy ýyla çenli 25,8% -den 42% -e çenli ýokarlandy. Hyzmat pudagynda kärende we bilim bahalarynyň berkligi peseldi; Kärende töleginiň ýokarlanmagy 25,8% -den 16,6% -e, bilimde bolsa 28.2% -den 15,7% -e çenli azaldy.

Inflýasiýa garaşmalary we ykdysady işjeňlikler

inflýasiýa garaşyşlarynyň ýaramazlaşmagynyň çäklendirilendigini aýdyp, Karahan islegiň peselmeginiň bahalaryň özüni alyp barşyny gowulandyrjakdygyny aýtdy. Iýun aýyna çenli indiki 12 aýda inflýasiýa garaşmasy bazara gatnaşyjylaryň arasynda 23,8%, hakyky pudakda 33,1% we öý hojalygynda 46.1% hasaba alyndy.

Karzyň ösüşi we ykdysady ösüş

Türk ykdysadyýeti 2026-njy ýylyň birinji çärýeginde 0,1% ýokarlandy. Karzyň umumy ösüşi 25.5% -e çenli azalsa-da, aýry-aýry karzlaryň ösüşi 41,6% boldy. Eksportyň durnukly bolmagy we ikinji çärýekde daşary söwda defisitiniň peselendigi mälim edildi.

Türk Lira we Daşary ýurt walýutasyna isleg

Karahan türk lira aktiwlerine bolan islegiň güýçli bolandygyny we berk pul syýasaty we güýçli walýuta ätiýaçlyklarynyň bu islegi goldaýandygyny aýtdy. 30-njy martdan 19-njy iýun aralygynda öý hojalygynyň sap walýuta söwdasy 4 milliard dollar boldy. Geosyýasy ösüşleriň we energiýa bahalarynyň ykdysady deňagramlylyga edýän täsiri gözegçilikde saklanar.