Covidden soň hroniki saglyk problemalary köpelýär: Uzyn kowidiň alamatlary nämeler?

Covid-19 pandemiýasynyň täsiri henizem dowam edýärkä, hünärmenler uzak möhletli Covid diýlip atlandyrylýan saglyk problemalaryna seresap bolmalydygyny aýdýarlar. Döş keselleriniň hünärmeni Prof. Dr. Uzak wagtlap ýadawlyk, bogun agyrylary we duýdansyz keýpiň üýtgemegi bu döwürde umumy nägilelikleriň arasynda.

Uzak möhletli kowidiň täsiri näme?

Prof. Doktor Geçen hepde neşir edilen gözlegiň netijelerine baha berip, Covid-19 keseli bolan her alty adamdan biriniň uzak möhletli Covid alamatlarynyň ýüze çykandygyny habar berdi. Bu adamlaryň 90 göterimi dowamly saglyk problemalaryny başdan geçirýär. Gözlegçiler infeksiýadan soň ýüze çykýan we öň bolmadyk alamatlary barlamak arkaly uzak möhletli Covid kesellerini kesgitleýärler.

Türkiýede uzyn kowid hadysalarynyň sany

Türkiýede 17 milliondan gowrak adamyň Covid-19 bolandygy çak edilýär. Bu ugurda Özkaýa, takmynan 3 million adamyň uzak möhletli Covid şikaýatlaryna duçar bolup biljekdigini aýtdy. Covid-19-yň täsiri henizem dowam edýär we şoňa görä uzak möhletli Covidiň ýüki hem artýar.

Hroniki keseller we uzyn kowid

Gözlegler, uzak möhletli Covid diagnozy bilen kesellän näsaglaryň 90 göteriminiň yzygiderli gözegçilik we bejergini talap edýän azyndan bir hroniki keseli döredýändigini görkezýär. Bu näsaglarda dem alyş, iýmit siňdiriş we ulgamlaýyn alamatlaryň köp duş gelýändigi aýdylýar. Mundan başga-da, tiroid we metabolik meseleleriň käbir sebitlerde has ýygy duş gelýändigi aýdylýar.

Uzyn kowidiň diagnozynda ýüze çykýan kynçylyklar

Uzak möhletli Covid kesellerini anyklamakda kynçylyklaryň bardygy aýdylýar. Prof. Özkaýa bu hassalaryň has gowy gözegçilik edilmegini we şahsy bejergini talap edýändigini nygtaýar. Şeýle-de bolsa, “Uzyn kowid” üçin anyk diagnoz kodunyň ýoklugy sebäpli, köp hassalar dürli şahalara ýüz tutsalar-da ünsden düşürilip bilner. Prof. Dr. Özkaýa, Covid-19 bilen baglanyşykly bolup bilmeýän, ýöne uzak möhletli Covid suratynyň bir bölegi bolup biläýjek hadysalara ünsi çekýär. Doktor Özkaýa, uzak möhletli Covid-iň ilatyň saglygy meselesine gitdigiçe köpelýändigini aýtdy. Munuň üçin has gowy gözegçilik, utgaşdyrylan ideg we täze bejeriş çemeleşmeleri talap edilýär. Her bir hassanyň dürli alamatlary başdan geçirip biljekdigini ýatdan çykarmaly däldir we bejeriş amallary aýratyn meýilleşdirilmelidir.

Uzak möhletli Covidiň täsiri jemgyýetde umumy meselä öwrülýär. Hünärmenleriň bu mesele boýunça habardarlygyny ýokarlandyrmak we hassalaryň alamatlaryna has gowy baha bermek täsirli bejeriş amallaryny ösdürmekde möhüm ähmiýete eýe.