Cumalıkızykdaky ESUNESKO-nyň mirasyna tankydy baha bermek

Bursa taryhy obasy Cumalıkızyk ESUNESKO-nyň Bütindünýä mirasy adyny goramak üçin möhüm ýygnak geçirdi. Duşuşygyň maksady taryhy gurluşy goramak we durnukly dolandyryş strategiýalaryny işläp düzmekdi. Çärä ýerli dolandyryjylar, alymlar, hökümete degişli bolmadyk guramalar we oba wekilleri gatnaşdy. Gün tertibine obanyň taryhy gurluşyny gorap saklamak, gelýänleriň dykyzlygynyň täsiri we infrastruktura problemalary ýaly möhüm meseleler girizildi.

Medeni mirasy goramak

Duşuşykda Cumalıkygyň diňe bir syýahatçylyk mekany bolman, eýsem medeni medeni miras sebitidigi hem bellendi. Gatnaşanlar ESUNESKO adynyň dowamlylygynyň tebigaty goramak-ulanmak balansynyň dogry dolandyrylmagyna baglydygyny mälim etdiler. Bu dykyzlygy Bursaspor oýun günlerinde stadiondaky mähelle bilen deňeşdirip, obadaky basyşy ýüze çykardy. Hünärmenler şeýle dykyzlygyň taryhy gurluşa zeper ýetirip biljekdigini duýdurdylar we syýahatçylygyň durnukly syýasatlarynyň ösdürilmelidigini aýtdylar. Myhmanlary dolandyrmagyň hünär taýdan alnyp barylmalydygy aýdyldy.

Taryhy binalaryň ýagdaýy

Cumalykykykda geçirilen gözleg obada jemi 259 öýüň bardygyny, olaryň 168-siniň taryhy binalardygyny görkezdi. Şeýle-de bolsa, olaryň 76-sy demirbeton, 21-si doly weýran boldy, 17-si harabalykda. Jemi 38 bina ýaşap bolmaýar. Oba adamlarynyň öz tagallalary bilen dikeltmegi başaran jaýlaryň sany bary-ýogy 19-a ýetdi. Jemi 113 jaýyň gaýtadan dikeldilmegine garaşýandygy aýdylýar.

People'serli halkyň gorag ýükleri

Obadaky öýleriň takmynan 70 göteriminde tertipsiz gatyşmalaryň bolandygy nygtaldy, ýöne muny diňe obalylaryň huşsuzlygy bilen düşündirip bolmaz. Dikeldiş goldawynyň çäklidigi we oba ilatynyň köpüsiniň ençeme ýyl bäri nobata durýandyklary ýaly bir mesele hökmünde beýan edildi.

Nädogry ileri tutulýan tankyt

Myhmanlaryň basyşy we awtoulag duralgasynyň zerurlygy dowam edýärkä, täze piknik meýdançalarynyň gurluşygynyň ýalňyş ileri tutulýandygy tankyt edildi. Infrastruktura we gorap saklamak taslamalaryna ileri tutulmalydygy nygtaldy.

Syýahatçylygyň basyşy we ykdysady meýilnamalaşdyryş

Duşuşykda obanyň ykdysadyýetiniň we ýaşaýyş ukybynyň gelýänleriň dykyzlygyna görä täzeden meýilleşdirilmelidigi aýdyldy. Häzirki syýahatçylyk basyşynyň "Biz bir günde 50 müň adama ýadygärlik öndürip biljek oba däl" sözleri bilen hakykata laýyk gelmeýändigi aýdyldy. ESUNESKO-nyň Europeewropadaky käbir obalary tarapyndan işlenip düzülen innowasiýa usullaryna mysal bermek bilen, bu modelleriň Cumalykykyga uýgunlaşdyrylyp bilinjekdigi mälim edildi. "Obanyň, aýallaryň zähmeti we ýaşaýyş medeniýeti ýatda saklanmazdan diňe fiziki taýdan dikeldiş ýeterlik bolmaz" diýen pikir öňe sürüldi.

Boş jemgyýetçilik binalaryna baha bermek

Boş jemgyýetçilik binalaryna aýallaryň önümçilik merkezleri, saglyk goldaw nokatlary, myhmanlary kabul edýän ýerler we medeni ýygnak merkezleri hökmünde duýduryş bermeli Çäklendirilmedik syýahat ESUNESKO hünärmenleri "Çäklendirilmedik syýahatçylar kabul ederliksiz". Bir günde 34-50 müň adamyň gelmeginiň üstünlikli görkezilmeli däldigi nygtaldy. Myhmanlaryň mümkinçiliklerine gözegçilik edilmelidigi, öňünden bellikler edilmelidigi we wagt meýilleşdirilmelidigi aýdyldy.

Şäherleşme basyşy

Cumalykykykyň daşarky basyşlar zerarly zeper ýetip biljekdigi barada duýduryş berildi. Bursa şäheriniň ösüşi, obalara şäher basyşy, daşky gurşaw gurluşygynyň ýokarlanmagy we oba hojalygynyň senagata öwrülmegi ýaly meseleler öňe sürüldi.

Umumy akyl we gatnaşyjylary dolandyrmak

Duşuşygyň ahyrynda Cumalıkyzygyň geljegini diňe edaralaryň, hünärmenleriň we oba ilatynyň bilelikdäki hereketi bilen gorap boljakdygy ylalaşyldy. Düşünjäni bellän habarlaryň biri bolan umumy düşünje, aç-açan aragatnaşyk we gatnaşyjy dolandyryşa düşünmegiň güýçlendirilmelidigi aýdyldy.

"Bu mesele syýasatdan ýokary. Maksat çagalara gowy goralýan mirasy galdyrmak". alt = "Cumalıkızyk UNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna baha bermek ýygnagy" class = "lazyload">