Çuň deňiz magdanlarynda Türkiýanyň artýan potensialy

Çuňňur deňiz gazyp almak, dünýädäki möhüm minerallara bolan islegleri kanagatlandyrmak üçin barha gyzykly bir meýdana öwrülýär. Bu ýagdaý, energiýa öwrülişiginiň talaplary bilen ummanyň ekosistemalaryny goramagyň arasyndaky deňagramlylygy gün tertibine getirýär.

Deňiz düýbündäki gizlin hazyna

Deňiziň çuň gazylmagy deňiz derejesinden 400 metrden 6,5 kilometre çenli çuňlukda ýerleşýän mineral baýlyklara ýetmegi maksat edinýär. Bu ugurdaky gözlegler, adatça, nikel, kobalt, mis we marganes, kobalt baý gabyklar we mis, sink, kümüş we altyn ýaly polimetal sulfid ýataklaryny öz içine alýan polimetal düwünleri öz içine alýar. src = "https://devlet-tc.hel1.your-objectstorage.com/news-images/6a254fd5df095-1780830165. çaltlaşdyrýar. Amerikanyň Birleşen Ştatlary mineral üpjünçiliginiň möhüm howpsuzlygyny ýokarlandyrmak üçin rugsat beriş işlerini çaltlaşdyrýarka, “Metals Company” (TMC) ýaly kompaniýalar täjirçilik önümçiliginiň rugsatnamalarynda-da öňegidişlik gazanýarlar. Köp ýurtlar we daşky gurşaw guramalary daşky gurşawa ýetirýän täsiri baradaky näbellilikler sebäpli bu işleriň bes edilmegine çagyrýarlar. Alymlar şeýle dag-magdan işleriniň deňiz ekosistemalaryna uzak möhletleýin we yzyna gaýtaryp bolmajak täsir edip biljekdigini duýdurýarlar.

Tehnologiki we ykdysady kynçylyklar

Türkiýe Kritiki minerallar başlangyjy esaslandyryjy Saýt Uysal, bu ugurdaky tehnologiki we maliýe kynçylyklaryna ünsi çekip, çuňňur deňiz baýlyklary tarapyndan hödürlenýän potensialy nygtaýar. Pacificuwaş ummanyň Klarion-Klipperton sebitinde ýerleşýän polimetal düwünlerdäki baý mineral baýlyklaryndan başga-da, deňizde gazylyp alynmak üçin köp çykdajylaryň zerurdygyny aýdýar. Mundan başga-da, dag-magdan işleriniň deňiz düýbünde çökündi bulutlaryň ýaýramagyna sebäp bolup biljekdigi baradaky aladalar dowam edýär. Uysal, Türkiye geçmişde Tethys ummanynyň düýbündäki geologiki gurluşlarda ýerleşendigini we Anadolydaky marganes ýataklarynda nikel we kobalt ýaly möhüm minerallaryň bardygyny aýdýar. Şeýlelik bilen, Türkiýanyň bu potensialyndan has gowy peýdalanmagynyň ähmiýetini nygtaýar.

Uysal häzirki şertlerde çuňňur deňiz gazmagyň ykdysady taýdan mümkin däldigini, ýöne Japanaponiýa ýaly möhüm minerallara daşary ýurt garaşlylygyny azaltmagy maksat edinýän ýurtlar üçin alternatiwa döredip biljekdigini aýdýar. Uly göwrümli täjirçilik önümçiligine ýakyn 5-10 ýylda geçmegiň aňsat bolmajakdygyny mälim eden Uysal, ýer baýlyklaryndan has netijeli peýdalanmalydygyny aýtdy.