Daşary işler ministri Hakan Fidanyň oýun üýtgedýän beýany: "Netanýahunyň hökümeti halkara howpsuzlygyna abanýan howp"

Daşary işler ministri Hakan Fidan, 2026-njy ýyldaky sammitinden soň sebit we dünýä gün tertibini sarsdyrjak beýanat berdi. Ministr Fidan "Milli" gazetine beren interwýusynda Eastakyn Gündogardaky dartgynlykdan Türkiýe-Ysraýyl gatnaşyklaryna, Siriýanyň geljeginden sebit howpsuzlygy arhitekturasyna çenli köp sanly möhüm meseläni ara alyp maslahatlaşdy. Europeanewropa liderleriniň Ysraýylyň howpuna ýaňy düşünip başlandyklaryny mälim eden Fidan, Netanýahu hökümetiniň diňe bir sebit üçin däl, eýsem global howpsuzlyk üçinem uly ýük bolandygyny aýtdy.

"Netanýahunyň hökümeti halkara howpsuzlygyna abanýan howp"

Ministr Fidan Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu we onuň kabineti tarapyndan alnyp barylýan agressiw syýasatlaryň serhetlerden daşarda töwekgelçilik döredýändigini aýtdy. Europeanewropaly döwlet işgärleriniň bu howpy durmuşa geçirip başlandyklaryny, ýöne entek bu meseläni çözmek üçin anyk erk etmeýändiklerini mälim eden Fidan: "Netanýahu hökümetiniň syýasatlary diňe bir biziň üçin problema däl. Syýasaty we hökümeti Ysraýyl üçin agyr, sebit üçin agyr we halkara howpsuzlygy üçin howp." journalisturnalistiň Türkiýe bilen Ysraýylyň arasynda gyzgalaňly çaknyşyk bolup biljekdigi baradaky soraga jogap bermek. iki ýurt.

Siriýadaky durnuksyzlyk tagallalary we sebitdäki deňagramlylyk

Hakan Fidan Siriýadaky soňky wakalar barada durup geçip, Ysraýylyň goňşy ýurtlardaky durnuksyzlygy öz peýdasyna ulanýandygyny aýtdy. Ysraýylyň Siriýada güýçli we üýtgeýän dolandyryşy görmek islegine şübheli garaýandygyny mälim eden ministr Fidan, Ysraýyl hökümetiniň sebit ýurtlaryna bolan öňki we häzirki agressiw garaýyşlarynyň bu durnuksyzlyk tagallalaryny tassyklaýandygyny aýtdy. Fidan, şeýle hem, Eýranyň Daşary işler ministri Abbas Erakçi bilen geçirilen telefon söhbetdeşligine ünsi çekip, krizisleriň gelip çykyşyny has gowy seljermek mümkinçiliginiň bardygyny we dartgynlygy azaltmagyň ýeke-täk ýolunyň taraplaryň ýaraşyk we parahatçylyk esasynda çyn ýürekden duşuşmagydygyny aýtdy. Mümkin bolan prowokasiýalardan we düşünişmezliklerden elmydama hüşgär bolmalydygyny aýtdy.

Täze sebitleýin howpsuzlyk buýrugy we Ankaranyň roly

Türkiye çuňňur taryhy we diplomatik bilimleri sebäpli sebit krizislerinde özboluşly araçylyk roluny alyp biljekdigini aýdyp, Fidan "Hemmäni tanaýarys, her konfliktiň dinamikasyny bilýäris" diýmek bilen Ankaranyň strategiki güýjüne ünsi çekdi. Gazanyň Parahatçylyk Geňeşiniň genosidi duruzmak üçin möhüm bir tabşyrygy ýerine ýetirendigini, emma ynsanperwer kömegini bermekde entek doly üstünlik gazanyp bilmeýändigini aýdan ministr Fidan halkara jemgyýetçiliginiň Ysraýyla edilýän basyşy artdyrmalydygyny aýtdy. Sebit meselelerini çözmek üçin Türkiýe, Päkistan, Müsür we Saud Arabystany tarapyndan döredilen iş toparyna salgylanyp, Fidan bu gurluşyň bar bolan sebit guramalaryny çalyşmagy maksat edinmeýändigini, kyn diplomatik prosesleri ýeňip geçmek arkaly has çalt we amaly çözgütleri öndürmegi maksat edinýändigini aýtdy. Fidan ähli taraplaryň özygtyýarlylygyna we territorial bitewiligine hormat goýjak täze howpsuzlyk arhitekturasynyň möhümdigini, ABŞ bilen Eýranyň arasynda bolup biljek parahatçylyk şertnamasynyň sebitdäki ähli deňagramlylygy oňyn üýtgedip biljekdigini aýtdy.