Dizel üçin ýörite sarp ediş salgydy täzeden düzüldi: Her tank üçin 387 TL jübiňizde galar!

Resmi gazetde prezident Rejep Taýyp Erdoganyň goly bilen çap edilen täze karara laýyklykda ýangyç bahalarynyň global üýtgemeginiň öňüni almak üçin taryhy ädim ädildi. Gazna we Maliýe ministrliginiň utgaşdyrylmagy bilen ýerine ýetirilen bu düzgün bilen dizel boýunça sarp ediş salgytlary (SCT) derejesinde ep-esli azalma boldy. Bu ädim inflýasiýa garşy göreşi goldamagy we daşaýjylara, senagatçylara we aýry-aýry sarp edijilere maliýe ýüküni azaltmagy maksat edinýär.

Global energiýa krizisine garşy Ecel ykjam galkany

ABŞ we Eýrana gönükdirilen Eastakyn Gündogarda barha möwjeýän dartgynlyk dünýä nebit bazarlaryna gönüden-göni täsir etdi we ýangyjyň bahasyna ýokary basyş döretdi. Raýatlary bu aşa bahalaryň ýokarlanmagyndan goramak üçin “Ecel” mobil ulgamy 2026-njy ýylyň martynda işe girizildi.

“Esel” ykjam ulgamynyň çäginde, bolup biljek ýokarlanmalary siňdirmek üçin dizelde litr üçin ulanylýan 13 lira 90 kuruş SCT mukdaryny iň ýokary 75 göterimden boşatmak kararyna gelindi. 12-nji awgust dan başlap, bir litr dizel üçin sarp ediş salgydy (7 lira 74 kuruş) ýygnalýarka, dünýä bazarlaryndan täze ýokarlanýan basyşy doly ýok etmek maksady bilen Consumörite sarp ediş salgydyny üýtgetmek karary berildi.

SCT awgust aýynda doly täzeden düzülýär: Ine, täze ýol kartasy

Resmi gazetde yglan edilen täze düzgüne görä, dizelden ýygnan SCT mukdary awgust aýynyň galan döwri üçin nol hökmünde ulanylar. Sentýabr aýyndan başlap ýuwaş-ýuwaşdan geçiş meýilnamasy güýje girer. SCT mukdary ýylyň ahyryna çenli her aý 3 lira artdyrylar. Şoňa laýyklykda litr üçin ýygnaljak SCT mukdary sentýabr aýynda 3 lira , oktýabr aýynda 6 lira , noýabr aýynda 9 lira we dekabr aýynda 12 lira bolar. Senenama 2027-nji ýylyň 1-nji ýanwary görkezilende, Consumörite sarp ediş salgyt mukdary deň derejedäki ykjam derejä çenli 13.9006 lira ýokarlandyrylar. Bu taryhy karar benzin we LPG görnüşli ýangyçlary öz içine almaýar we häzirki eşelon ykjam ulgamynyň ulanylmagy bu önümlerde dowam etdiriler.

SCT-iň täzeden başlamagy bilen awtoulag eýeleriniň jübüsinde galan mukdarlar aýdyň boldy. Geçirilen hasaplamalara görä; Specialörite sarp salgyt 50 litrlik tankly ýolagçy ulagynda, 110 litrlik tankly daýhan traktorynda 850 lira we 500 litr ýangyç kuwwaty bolan agyr ýük awtoulagynda 3 müň 870 lira tölenmez.

Gazna goldawy 600 milliard lira ýetdi

fuelangyjyň bahasynyň ýokarlanmagyny ýeňip geçmek üçin döwletiň çekýän maliýe ýükleri günsaýyn artýar. Gazna we Maliýe ministrligi, “Ecel” mobil ulgamy işe girizileninden bäri 2026-njy ýylyň mart aýyndan bäri takmynan 250 milliard lira SCT girdejisinden ýüz öwürdi. Bu ýeňillik mukdary ýylyň ahyryna çenli jemi 600 milliard lira ýeter diýlip garaşylýar.

Senagat wekillerinden alnan maglumatlara görä, adaty ýagdaýlarda halkara bazarlarynda bahanyň hereketi sebäpli dizel üçin litr üçin 7,5 lira ýokarlanmalydy. Bu ýörite sarp ediş salgyt düzgüni kabul edilmedik bolsa, dizeliň nasos satuw bahasy litr üçin 90 lira çenli ýokarlanardy. Döwlet salgytdan ýüz öwürmegi bilen bu ägirt uly ösüş döwlet býudjetini doly öz içine aldy.