Donald Trump we Si Szinpin Waşingtonda duşuşdylar: Emeli intellekt we söwda stolda

Hytaýyň prezidenti Si Szinpin, ABŞ-nyň Merilend howa bazasynda ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump tarapyndan 11 ýyl soň resmi sapara gitdi. Global syýasatyň we ykdysadyýetiň merkezinde ýerleşýän bu sammitde iki lider emeli intellekt howpsuzlygy, gümrük paçlary, Taýwan meselesi we tussag edilen raýatlaryň ýagdaýy barada pikir alyşmak üçin ýygnandylar, noýabr aýynda gutarmagyna garaşylýan söwda ýaraşygy 10-njy ýanwara çenli uzaldyldy.

Si Szinpiniň howa menzilinde şahsy garşylanmagy, 64 ýyldan soň ABŞ-nyň prezidentleriniň derejesinde ilkinji bolup durýar. Şuňa meňzeş kabul edişlik soňky gezek 1962-nji ýylda ABŞ-nyň şol wagtky prezidenti Jon F. Kennedi bilen Iňlis premýer-ministri Harold Makmillanyň arasynda bolup geçdi. Bu hereketden soň, Ak tamda geçiriljek döwlet naharyna “Apple” -iň baş direktory Tim Kuk, “Nvidia” -nyň esaslandyryjysy Jensen Huang we OpenAI-iň lideri Sam Altman ýaly tehnologiýa dünýäsinde möhüm atlaryň gatnaşmagyna garaşylýar. Melania Trump "Fox News" -a beren beýanatynda adamsynyň hereketini gorady we: "Olar biziň topragymyza gelýär, biz olara uly hormat bilen salam bermeli"

Söwda söweşleri we nyrhlaryň ýokarlanmagy

Donald Trump 2025-nji ýylyň ýanwarynda gaýtadan prezident saýlanandan soň Hytaý önümlerine goşmaça 10 göterim salgyt salanda iki ýurduň arasyndaky ykdysady dartgynlyk güýçlendi. Pekiniň administrasiýasy bu ädime ABŞ kömürine, suwuklandyrylan tebigy gaz, çig nebit we awtoulaglara sanksiýalar girizmek we seýrek duş gelýän bäş elementiň eksportyny çäklendirmek bilen jogap berdi. Gümrük nyrhlary ABŞ tarapynda 145 göterime we Hytaý tarapynda 125 göterime çenli ýokarlanandan soň, 2025-nji ýylyň oktýabr aýynda Günorta Koreýanyň Busan şäherinde geçirilen APEC sammitiniň çäginde wagtlaýyn täjirçilik ot açyşlygy karar edildi. Bu ýaraşyk gepleşikler üçin wagt tapmak üçin iň soňky gezek 10-njy ýanwara çenli yza süýşürildi. Şeýle-de bolsa, mejbury zähmet hakdaky aýyplamalar sebäpli Hytaýy öz içine alýan 60 ýurda 12,5 göterim gümrük paçlary stoluň üstündäki näzik deňagramlylygy saklaýar.

Emeli intellekt howpsuzlygy we duýduryş mehanizmi

Sammitiň iň möhüm gün tertibiniň biri tehnologiki bäsdeşlik we emeli intellekt pudagynda howpsuzlyk töwekgelçiligi. ABŞ administrasiýasy, milli howpsuzlyga howp salýan emeli intellekt krizisleri ýüze çykan halatynda taraplara biri-birine tiz habar bermäge mümkinçilik berýän täze habar beriş mehanizmini döretmegi teklip edýär. Şunuň bilen baglylykda, 20-nji sentýabrda Nýu-Yorkorkda ABŞ-nyň Gazna sekretary Skott Bessent bilen Hytaýyň premýer-ministriniň orunbasary He Lifengiň arasynda emeli intellektual gepleşik mehanizmini döretmek üçin deslapky ýygnak geçirildi.

Taýwan meselesi we tussag edilen raýatlar faýly