El Nino howa fenomeni sebäpli Boliwiýada milli adatdan daşary ýagdaý yglan edildi

Boliwiýanyň prezidenti Rodrigo Paz, El Nino howa hadysasy sebäpli ýüze çykan güýçli guraklyk we suw ýetmezçiligi sebäpli tutuş ýurt boýunça milli adatdan daşary ýagdaý yglan edilendigini habar berdi. Prezident Paz tarapyndan gol çekilen karar betbagtçylyga garşy göreşiň çäginde maliýe we adam resurslaryny mobilizlemegi, döwlet edaralarynyň arasyndaky utgaşdyrmagy güýçlendirmegi we halkara hyzmatdaşlygyň mümkinçiliklerine baha bermegi maksat edinýär.

Milli adatdan daşary ýagdaý karary nämäni öz içine alýar?

Boliwiýanyň prezidenti Rodrigo Paz güýje giren gyssagly ýüztutmanyň howanyň täsiri bilen baglanyşykly betbagtçylyklaryň raýatlaryň durmuşyna we ykdysady işlerine ýetirýän ýaramaz täsirini azaltmagy maksat edinýändigini aýtdy. Paz häzirki wagtda 63 jemgyýetiň gurakçylyga gönüden-göni täsir edýändigini we maldarçylyk pudagynyň, hususan-da iýmit ýetmezçiliginiň bardygyny aýtdy.

Gurakçylykdan näçe maşgala we haýwan täsir etdi?

Boliwiýanyň Raýat goranmak ministriniň orunbasary tarapyndan paýlaşylan maglumatlara görä, ýurduň 9 administratiw sebitiniň 6-synda takmynan 80 müň maşgala suw ýetmezçiligi bilen göreşýär. Gurakçylyk şertleri sebäpli maldarçylyk işleri uly zyýan çeken hem bolsa, resmi häkimiýetler 75 müňden gowrak haýwanyň ölendigini habar berdiler.

Boliwiýada täsirli El Nino howa hadysasy, Merkezi we Gündogar Ekwatorial Pacificuwaş ummanynda ýerüsti suwlaryň adatdan daşary gyzmagy bilen dünýädäki howa şertlerini bozdy we ýurtda çynlakaý guraklyk krizisine sebäp boldy. Prezident Rodrigo Paz tarapyndan gol çekilen karar bilen betbagtçylyklar üçin adatdan daşary ýagdaýlar başlandy.

Howanyň üýtgemegi we El-Niño ýaly meteorologiki hadysalar sebäpli ýüze çykan betbagtçylyklarda, döwletler tarapyndan yglan edilen adatdan daşary ýagdaýlar, adatça betbagtçylyklary dolandyrmak, maddy-tehniki goldaw we halkara kömek çagyryşlaryny öz içine alýan hukuk binýadyny üpjün edýär. Raýatlar ýerli dolandyryş bölümleri we Raýat goranmak ministriniň orunbasary tarapyndan yglan edilen kömek kanallary arkaly bu prosesi yzarlap bilerler we sebitdäki häzirki wakalar barada resmi habarnamalara eýerip bilerler.

Netije

Boliwiýadaky bu krizis howanyň üýtgemeginiň oba hojalygy we maldarçylyk ýaly esasy ykdysady çärelere edýän täsirini ýene bir gezek açýar. Hususan-da, 80 müň maşgalanyň suw ýetmezçiligini başdan geçirýändigi we 75 müňden gowrak haýwanyň ýitmegi azyk howpsuzlygy we eklenç serişdelerini goramak meselesinde gyssagly gatyşmagyň möhümdigini görkezýär.

Döwletiň maliýe we adam resurslaryny mobilizlemek karary, krizisiň has giň geografiýa ýaýramagynyň öňüni almak üçin zerur ädimdir. Halkara hyzmatdaşlygy gözlemek, ýerli mümkinçilikleriň ýeterlik bolmadyk ýerinde daşarky goldawyň möhümdigini nygtaýar.

Mümkin täsirler

Milli adatdan daşary ýagdaý yglan etmek, gysga wagtyň içinde betbagtçylyk sebitindäki maşgalalara azyk, suw we iýmit kömegini çaltlaşdyryp biler. Döwlet edaralarynyň arasyndaky utgaşdyrylyşy ýokarlandyrmak, kömek paýlamak amallaryny has netijeli edip biler we çeşmeleriň has zerur bolan 6 administratiw sebite ýetmegine kömek edip biler.

Uzak möhletde guraklyk dowam etse, maldarçylyk pudagyndaky ýitgiler sebäpli azyk önümleriniň bahasy ýokarlanyp biler we oba ýerlerinden şäher ýerlerine göçüp barmak mümkin. Halkara kömeginiň öz wagtynda gelmegi bu ýaramaz ykdysady täsirleri azaltmakda aýgytly rol oýnap biler.