Emeli intellektiň ýokarlanmagy we geosyýasy ösüşler bazarlary ugrukdyrýar

Geçen hepde dünýä bazarlarynda ABŞ bilen Eýranyň arasynda bolup biläýjek ylalaşyk we emeli intellekt pudagynyň çalt ýokarlanmagy baradaky habar maýadarlaryň üns merkezinde boldy. Bu ösüşler bazarlarda oňyn atmosfera döretdi we geosyýasy töwekgelçilikleri deňleşdirmäge kömek etdi.

ABŞ-Eýran gepleşikleri we olaryň täsiri

“Axios” -yň habaryna görä ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky gepleşikler oňyn dowam edýär. Taraplar Eýranyň ýadro programmasy baradaky gepleşikleri täzeden başlatmak we ot açyşlygy uzaltmak barada 60 günlük şertnama barada ylalaşdylar. Şeýle-de bolsa, bu şertnamanyň durmuşa geçirilmegi üçin ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň soňky tassyklamasy talap edilýär.

Şertnama gol çekilse, Hormuz bogazyndaky çäklendirmeleriň ýatyrylmagyna we ABŞ-nyň Eýran portlaryny gabaw astyna almagyna garaşylýar. ABŞ-nyň wise-prezidenti JD Wans gepleşiklerde käbir kynçylyklaryň bardygyny aýtdy, ýöne taraplar ylalaşyga gaty ýakyn.

Emeli intellekt pudagyndaky ýöriş

Emeli intellekt we tehnologiýa kompaniýalarynyň çalt ýokarlanmagy dünýä bazarlarynda töwekgelçilik islegini ýokarlandyrdy. Bu ýokarlyk geosyýasy töwekgelçilikleriň ýaramaz täsirini çäklendirdi we bazarlarda umumy optimizm atmosferasyny döretdi. Hususan-da tehnologiýa gönükdirilen kompaniýalaryň öndürijiligi maýadarlaryň ünsüni özüne çekýär.

ABŞ-nyň Söwda wekili (USTR) ABŞ-Meksika-Kanada şertnamasyny (USMCA) gözden geçirmek üçin ilkinji ikitaraplaýyn gepleşikleriň tamamlanandygyny habar berdi. Bu ýygnaklarda awtoulag gelip çykyş düzgünleri, polat we alýumin söwdasy ýaly ileri tutulýan meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Bu guramalaryň beren beýanatlarynda gämiler kadaly ýagdaýa gaýdyp gelmese, demirgazyk ýarym şarda tomus aýlarynda iň ýokary nebit isleginden öň nebit ätiýaçlyklarynyň çalt azalmagy mümkin diýilýär.

Bu ýagdaý ýangyç howpsuzlygy, bazar şertleri we ykdysady durnuklylyk nukdaýnazaryndan artýan töwekgelçilikleri döredip biler. Ylalaşyk gazanyp boljakdygyna umyt bar bolsa-da, prosesiň çylşyrymlylygy maýadarlar üçin näbellilik döredýär.

Global bazarlarda garaşylýan zatlar

Şu hepde ABŞ-da yglan ediljek iş hasabaty maýadarlaryň radaryndadyr. Kärhana däl iş üpjünçiligi maglumatlary zähmet bazarynyň häzirki ýagdaýy barada maglumat berip biler we emeli intellektiň işçi güýjüne edýän täsirlerine has gowy düşünmäge kömek edip biler. Bu ösüşler bilen Hormuz bogazyndaky proses nebitiň bahasyna täsir edýär. "Brent" nebitiniň barrel bahasy hepdäniň başynda 1,3 göterim ýokarlap, 92,6 dollara ýetdi. Dollaryň görkezijisi 0,1 göterim ýokarlap, 99-a ýeten bolsa, bir unsiýa altyn 0,7 göterim azaldy we 4510 dollar bilen satyldy. Nýu-Yorkork bir stockasynda ABŞ bilen Eýranyň arasynda konflikti bes etmek barada ylalaşyk gazanylandygy baradaky habar bilen oňyn tendensiýa hasaba alyndy.

Europeanewropa we Aziýa bazarlarynda ösüş

stockewropanyň bir stockalarynda garyşyk kurs geçirildi. Fransiýanyň jemi içerki önümi (JIÖ) ýylyň birinji çärýeginde öňki çärýek bilen deňeşdirilende 0,1 göterim azaldy. Germaniýada sarp ediş bahalarynyň görkezijisi (CPI) ýylda 2,6 göterim ýokarlandy. Germaniýanyň Maliýe ministrligi capitalB-niň iň uly alty ykdysadyýetiniň maýa bazarlarynda integrasiýany çuňlaşdyrmak üçin umumy pozisiýada ylalaşandygyny mälim etdi.

Bu wakalar bilen Germaniýada DAX 40 indeksi 0,05 göterim, Italiýada FTSE MIB 30 indeksi 0,42 göterim, Angliýada FTSE 100 indeks 0,07 göterim ýitdi. Europeewropadaky indeks fýuzer şertnamalary güne negatiw başlady.

Aziýa bazarlary we Türkiýedäki ýagdaý

Nýu-Yorkork bir Stockasyndaky oňyn ýagdaý Aziýa bazarlaryna-da geçdi. Nvidia-ny esaslandyryjy we ýerine ýetiriji direktory Jensen Huang, Günorta Koreýa sapary wagtynda ýurduň öňdebaryjy tehnologiýa ýolbaşçylary bilen duşuşjakdygy habar berildi. Bu habar Günorta Koreýanyň bir stockasynda düýpli ösüşe sebäp boldy. “LG” -iň paýnamalary takmynan 30 göterim ýokarlandy. Hytaýda önümçilik pudagynyň satyn alyş dolandyryjylarynyň indeksiniň (PMI) pese gaçmagy sebäpli satuwa gönükdirilen tendensiýa hasaba alyndy.

Günorta Koreýadaky Kospi indeksi 4,5 göterim, Gonkongda Hang Seng indeksi 0,9 göterim, Japanaponiýada Nikkei 225 indeksi 0,8 göterim, Hytaýdaky Şanhaý kompozisiýa görkezijisi bolsa 0,1 göterim azaldy. Sişenbe güni satuwa gönükdirilen tendensiýa eýeren Borsa Stambulda, bahasynyň 1,64 göterimini ýitirip, güni 13,662,75 bal bilen tamamlady. Borsa Stambulyň geljegi we opsiýalary bazaryndaky (VIOP) BIST 30 indeksine esaslanýan iýun fýuzer şertnamasy sişenbe güni 2,6 göterim pese gaçmak bilen adaty sessiýany tamamlady. Gurban baýramy sebäpli geçen hepdäniň çarşenbe, penşenbe we anna günleri hiç hili geleşik amala aşyrylmady.

Paýtagt Bazarlary Geňeşi Borsa Stambul AŞ paýdarlar bazarynda gysga satuw amallaryny gadagan etmek baradaky çäreleriň we amallaryň 12-nji iýunda sessiýa gutarýança dowam etjekdigini aýtdy. Dollar / TL walýuta hümmeti 45.8483 peseldi. Bazar, öňki ýapylyşdan 0,1 göterim ýokary. ISM önümçilik pudagy PMI, gurluşyk çykdajylary we ozewro zonasyndaky işsizlik derejesiniň berjaý ediljekdigini mälim etdi. Tehniki taýdan, BIST 100 indeksinde 13,600 we 13,500 bal goldaw, 13,700 we 13,800 bal garşylyk diýilýär.

AA Finans-yň garaşyş gözlegine gatnaşýan ykdysatçylar birinji çärýekde jemi içerki önümiň ýyllyk 2,7 göterim ýokarlanjakdygyny çaklaýarlar. Beýleki tarapdan, 2027-nji ýylyň ahyryndaky ykdysatçylaryň ösüş çaklamalarynyň ortaça mukdary 4,50 göterim boldy. Onuň global ykdysady dinamikasyna edýän täsiri bahalandyrylsa-da, maýadarlar üçin näbelliligiň dowam etmegine garaşylýar. Bazarlarda yzarlanmaly maglumatlar we geosyýasy ösüşler maýa goýujylaryň kararlaryny düzmekde möhüm rol oýnar.