Haryt bazarynyň üýtgewsizligi: Ormuz bogazy we global täsirler

Geçen hepde global ykdysady we geosyýasy ösüşler sebäpli çig mal bazarlary uly üýtgeşiklikleri başdan geçirdi. ABŞ bilen Eýranyň arasynda dowam edýän diplomatik gepleşikler Hormuz bogazyndan energiýa daşamak baradaky aladalary azaldy, şol bir wagtyň özünde dollaryň we ABŞ-nyň iş bilen üpjünçilik maglumatlarynyň pese gaçmagy bazarlara täsir etdi.

Ýakyn Gündogarda parahatçylygyň umyt edilmegi we energiýa bahalary

Ýakyn Gündogarda dowamly parahatçylygyň mümkinçiligi baradaky optimizm energiýa bahalaryna gönüden-göni täsir etdi. Uruş howpunyň azalmagy bilen baglanyşykly nebit bahalarynyň pese gaçmagy global inflýasiýa basyşynyň peselmegine umyt döretdi we beýleki energiýa harytlarynda hem şeýle pese gaçyş syn edildi. Analitikler dowamly parahatçylygyň diňe nebitiň däl, eýsem ýük daşamak we dökünler ýaly beýleki harytlaryň bahalaryna hem täsir edip biljekdigini belleýärler.

ABŞ-nyň iş bilen üpjünçilik maglumatlary we ykdysady maslahatlar

ABŞ-da çap edilen iş bilen üpjünçilik maglumatlary zähmet bazarynyň durnuklylygyny görkezdi. Oba hojalyk däl iş orunlary aprel aýynda 115,000 adama ýokarlandy, işsizlik derejesi bolsa 4,3 göterimde galdy. Ortaça sagatlyk girdeji aýlyk 0,2 göterim we ýyllyk 3,6 göterim ýokarlandy. Bu maglumatlar inflýasiýa basyşy baradaky aladalary belli bir derejede gowşatsa-da, Federal Rezerwiň göterim derejesiniň peseldilmegine bolan garaşylýan zatlary doly aradan aýyrmady.

Gymmatly metallaryň arasynda kümüş merkezi orny eýeleýär.

Geçen hepde ABŞ-Eýran parahatçylygy we dollaryň pese gaçmagy sebäpli gymmatbaha metallar ýokarlandy. Aýratyn hem kümüş senagat önümçiligindäki roly sebäpli beýleki metallara garanyňda has köp goldaw aldy. Kümüşiň bahasy 6,5% , platina 3,6% we altyn 2,2% ýokarlandy. Şeýle-de bolsa, palladiý 2,3% pese gaçdy.

Esasy metallarda garyşyk görnüş

Geosiýasy dartgynlyklaryň gowşamagy mümkin diýen garaşylýan ýagdaýyň fonunda esasy metallar garyşyk görkezijileri görkezdi. Mis güýçli ösüşe eýe boldy, bahalar bolsa gurluş isleginiň ösüşi we gysga möhletli ýeňillik bilen 5,4% ýokarlandy. Sink, alýumin we gurşun hem ýokarlandy, nikel bolsa artykmaç üpjünçilik baradaky aladalar sebäpli 2,4% pese gaçdy.

Brent nebitiniň we tebigy gazyň bahalary

ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky diplomatik ösüşler we Ormuz bogazyndan geçýän ýük daşamalarynyň kadaly ýagdaýa gaýdyp gelmegine garaşylýan ýagdaýlar sebäpli Brent çig nebiti 8,1% pese gaçdy. Şeýle-de bolsa, tebigy gazyň bahalary birneme 0,3% ýokarlandy.

Oba hojalyk harytlarynda dürli meýiller

Oba hojalyk harytlarynyň bahasy isleg we teklip deňagramlylygynyň üýtgemegi sebäpli üýtgeşikliklere sezewar boldy. Düwiniň bahasy 8,7% ýokarlandy, bugdaýyň we mekgejöweniň bahasy bolsa aşak düşdi. ABŞ-da garaşylýandan has gowy ekiş işleri bugdaýyň we mekgejöweniň bahalaryna aşak düşmek basyşyny döretdi.

Kakao we kofe bazarlaryndaky ösüşler

Kakaonyň bahalary 17,9% ýokarlandy, bu bolsa teklip we islegden has köp gaznalaryň gysga möhletli pozisiýalary bilen baglanyşykly, şol bir wagtyň özünde Braziliýa kofesiniň güýçli hasylynyň garaşylmagy sebäpli kofeniň bahalary 4,3% pese gaçdy.

Ählumumy azyk bahalary we FAO maglumatlary

Birleşen Milletler Guramasynyň Azyk we oba hojalyk guramasynyň (FAO) maglumatlaryna görä, aprel aýynda dünýä derejesinde azyk önümleriniň bahalarynyň indeksi 1,6% ýokarlanyp, 130,7 bala ýetdi. Hususan-da, ösümlik ýagynyň bahalarynyň ýokarlanmagy umumy bahalaryň ýokarlanmagynyň esasy sebäbi boldy.

Netijede, çig mal bazarlaryndaky bu üýtgeşiklikler global ykdysady ösüşiň we geosyýasy töwekgelçilikleriň bazarlara täsirini ýene-de bir gezek görkezdi. Geljekki döwürde ABŞ-Eýran gatnaşyklaryndaky ösüşler, Ormuz bogazyndaky ýagdaý we global ykdysady görkezijiler çig mallaryň bahalarynda aýgytlaýjy faktorlar bolmagynda galar.