Erdoganyň Putinden strategiki artykmaçlygy: ABŞ metbugatynyň ýatdan çykmajak derňewi

Nýu-Yorkork Taýms tarapyndan neşir edilen derňewde Türkiýanyň halkara arenasyndaky barha artýan täsiri we Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin -den strategiki artykmaçlygy barlandy. Bu baha, Ankaranyň häzirki wagtda deňagramlylyk syýasatyny alyp barman, milli bähbitlerini has aç-açan goraýandygyny görkezýär.

Türkiýäniň global güýç artmagy

Amerikan gazetiniň habar bermegine görä, Türkiýe soňky ýyllarda global syýasatda täsirini artdyrmak bilen 'ägirt güýç' bolmak ugrunda dur. Seljerişde Ankaranyň halkara arenasynda köptaraply oýunçy bolandygyny we diplomatik elini güýçlendirendigi aýdylýar.

Derňew, soňky on ýylda Türkiýe-Russiýa gatnaşyklarynyň nähili üýtgändigine ünsi çekýär we prezident Rejep Taýyp Erdoganyň bu prosesi başdan bäri üns bilen dolandyrandygyny aýdýar. Siriýada başdan geçirilýän zerurlyklardan başlanan bu gatnaşyk şu gün başga bir ugra geçdi.

Erdoganyň diplomatik hereketleri

Türkiýanyň Siriýanyň demirgazygynda geçirilen harby operasiýalar bilen sebitde barlygyny güýçlendirendigi ýatladylýan analizde, Erdoganyň bu hyzmatdaşlygyň şertlerini özüne öwrendigi aýdylýar. Esasanam Ukraina krizisinden soň, Ankaranyň kartoçkalary gaýtadan paýlanan ýaly.

Putin Günbatar tarapyndan izolirlenen döwürde Türkiýanyň garaşsyz pozisiýasyna has köp ynanyp başlady. Türkiýe global söwda we energiýa akymlarynyň merkezine öwrülýärkä, Ankaranyň surnaý kartlary hasam güýçlenýär.

Türkiýanyň Siriýadaky täsiri

2024-nji ýylyň ahyrynda Siriýada ýolbaşçylaryň üýtgemegi bilen sebitde yza çekilendigi aýdylýar. Erdoganyň alyp barýan işjeň diplomatiýasy Damaskda täze döwri açdy. "Nýu-Yorkork Taýms" gazetiniň ýazyjysy Russiýanyň bu ugurda çynlakaý eglişik etmelidigini we Ankaranyň şu öwrümde Siriýada täze agalyk edendigini aýtdy.

Russiýanyň Ukrainada galan döwründe Siriýada täze ädim ätmekde kynçylyk çekendigi we Türkiýe bu boşlukdan peýdalanandygy aýdylýar. Sebitde durnuklylygy goldaýan Türkiýe, bu taryhy döwürde Siriýada täze agdyklyk eden ýaly.

Türkiýanyň NATO-daky orny

Türkiýe tarapyndan gazanylan sebit güýjüniň NATO we Günbatar ýaranlygyndaky ornuny güýçlendirendigi nygtalýar. Ankara diňe bir öz bähbitlerini goramak bilen çäklenmän, Ukraineakyn Gündogardaky Ukraina ýaly ýaranlaryna-da täze mümkinçilikler hödürleýär.

Erdoganyň strategiki ädimleri Ukrainanyň prezidenti Wolodymyr Zelenskiniň Siriýanyň administrasiýasy bilen gepleşik geçirmegine ýol açdy. Siriýanyň goşuny, Türkiýäniň goranyş senagatynyň häzirki zaman ülňüleri bilen üýtgedilip gurulýar. Ankaranyň indi Moskwa bilen NATO-nyň arasyndaky deňagramlylyk syýasatyny alyp barmaýandygy, tersine, Putine garşy aç-açan artykmaçlyk döredendigi aýdylýar.

Russiýanyň sebitdäki pese gaçmagy Türkiýe milli bähbitlerini has erkin goramaga we buýruk bermäge mümkinçilik berýär. Ankara on ýyl bäri strategiki ädimler bilen bu derejä ýetdi.

Netije we geljekdäki garaşyşlar

Häzirki wagtda Türkiye halkara arenasynda has güýçli orny eýeleýär. Bu güýç sebitleýin we dünýä derejesinde möhüm mümkinçilikleri hödürleýär. Türkiye ýakyn geljekde bu strategiki artykmaçlygy saklar diýlip garaşylýar. Erdoganyň alyp barýan köptaraply diplomatiýasy ýurdy dünýä syýasatynda möhüm aktýora öwürmäge dowam eder öýdýän.