Europeanewropanyň tebigy gazynyň hepdede 15,5 göterim arzanlamagy

naturalewropanyň tebigy gaz bazaryna salgylanma hasaplanýan Gollandiýada ýerleşýän TTF-de dekabr aýyndaky şertnamalar geçen hepdäniň anna güni 103,94 ýewro bilen ýapyldy we 2026-njy ýylyň 6-njy noýabrynda 15.30-a çenli 15.5 göterim azaldy we 87,87 ýewro düşdi.

Bahalaryň arzanlamagynda diplomatik başlangyçlaryň roly nähili?

Kataryň ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky dartgynlygy azaltmaga gönükdirilen araçylyk işleri bazarlardaky dartgynlygyň azalmagyna goşant goşdy. Katar Emir Tamim bin Hamad Al Tani bilen ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň arasynda geçirilen telefon söhbetdeşliginde ýadro gepleşikleriniň täzeden başlamagyny we 2 günüň içinde özara ynam döretmek ädimlerini göz öňünde tutýan şertnamanyň taslamasy ara alnyp maslahatlaşyldy. “Axios” habar saýtynda görkezilen maglumatlara görä, taraplaryň arasyndaky düýpli tapawutlar entek doly çözülmese-de, diplomatik kanallaryň açyk bolmagy bazarlarda optimizmi goldaýan faktor hökmünde tapawutlanýar.

Üpjünçiligiň dünýägaraýşyny çäklendirýän esasy töwekgelçilikler haýsylar?

Bahalaryň arzanlamagyna garamazdan, Europeewropanyň üpjünçilik howpsuzlygy üçin töwekgelçilikler bar. Gaz infrastrukturasy Europeewropanyň maglumatlaryna görä, 2026-njy ýylyň 5-nji noýabrynda theewropa Bileleşiginde tebigy gaz baklarynyň tutýan mukdary 73,75 göterim. Möwsümleýin ortaça derejeden pes aksiýa derejesi, howanyň temperaturasynyň peselmegi we ýel we gün energiýasy önümçiliginiň gowşamagy ammarlardan çykmagy çaltlaşdyrýar. Mundan başga-da, LNG-nyň Eastakyn Gündogardan iberilmegindäki bökdençlikler we gyş möwsüminiň ýakynlaşmagy bilen Aziýa ýurtlary bilen üpjünçilik bäsleşiginiň ýokarlanmagy bazarlarda üpjünçilik aladalaryny dowam etdirýän esasy faktorlaryň biridir.

Gollandiýada ýerleşýän TTF bazarynda dekabr aýyndaky tebigy gaz şertnamalary geçen hepdäniň anna güni ýapylyşy bilen deňeşdirilende 2026-njy ýylyň 6-njy noýabrynda 15.30-a çenli 15.5 göterim azaldy we 87,87 ýewro boldy. Bu näsazlyk, Kataryň ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky araçylyk tagallalary we ABŞ-nyň aralyk saýlawlarynyň netijeleri bilen döredilen diplomatik çözgüde garaşmak netijesinde ýüze çykdy.

energyewropanyň energiýa bazaryndaky bahalar, gaz infrastrukturasy Europeewropa tarapyndan yglan edilen ammaryň 73,75 göterim mukdary we gyş aýlaryna girenimizde energiýa isleginiň ýokarlanmagy ýaly tehniki maglumatlara gönüden-göni täsir edýär. Energetika üpjünçiligi we nyrh emele getiriş amallary Europeanewropa Bileleşigine agza ýurtlaryň umumy energiýa syýasaty we dünýä LNG bazaryndaky isleg-isleg balansy bilen emele gelmegini dowam etdirýär.

Netije

Tebigy gazyň bahasynyň düýpgöter peselmegi bazarlaryň syýasy we diplomatik ösüşlere gaty duýgurlygyny görkezýär. Esasanam Eastakyn Gündogarda gapma-garşylyk töwekgelçiliginiň azalmagy energiýa çykdajylaryna göni kömek edýär.

Şeýle-de bolsa, ammaryň häzirki ýaşaýyş derejesiniň möwsümleýin ortaça derejeden pes bolmagy bahalaryň arzanlamagynyň hemişelik bolup bilmejekdigini görkezýär. Üpjünçilik howpsuzlygyny üpjün etmek diňe bir diplomatik ösüşe däl, eýsem gyş aýlaryndaky howa şertlerine we dünýä LNG bazaryndaky bäsdeşlik gidişine-de bagly bolup görünýär.

Mümkin täsirler

Bahalaryň aşaklamagy, gysga möhletde senagat önümçiligine we öý hojalygyna inflýasiýa basyşyny ýeňilleşdirip, Europeewropadaky energiýa çykdajylaryny azaldyp biler. Energiýa köp sarp edýän pudaklarda işleýän kärhanalar, täze baha derejelerine görä çykdajy meýilnamalaşdyryşyna täzeden seredip bilerler.

Beýleki tarapdan, gyş aýlarynda bolup biljek sowuk tolkun ýa-da LNG üpjünçilik zynjyrynyň täze kesilmegi bahalaryň ýene ýokarlanmagyna sebäp bolup biler. Aziýa alyjylarynyň ýer bazaryndaky işjeňliginiň ýokarlanmagy, gyş möwsüminde Europeewropada has ýokary bahalaryň döremegine sebäp bolup biler.