Europeewropadaky tebigy gazyň bahasy 2022-nji ýylyň dekabryndan bäri iň ýokary derejä ýetdi

Gollandiýada ýerleşýän TTF-de noýabr aýynda gelejekdäki şertnamalar, Europeewropada tebigy gazyň bahasyna salgylanma hasaplanýar, anna güni ýapylyşy bilen deňeşdirilende 8,2 göterim ýokarlandy we şu gün 15.13-e çenli megawat sagatda 88.1 ýewro ýetdi. Bu ýokarlama bilen Europeanewropa bazarlarynda tebigy gazyň bahasy 2022-nji ýylyň dekabryndan bäri iň ýokary derejä ýetdi.

Hormuz bogazyndaky dartgynlyk üpjünçilige nähili täsir edýär?

Hormuz bogazynda tanker hüjümleriniň köpelmegi we sebitdäki dartgynlygyň güýçlenmegi suwuklandyrylan tebigy gaz (LNG) üpjünçiliginiň howpsuzlygy baradaky aladalary artdyrýar. ING Haryt strategiýasynyň başlygy Warren Patterson, Pars aýlagyndan gelýän LNG akymlarynyň geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende takmynan 80 göterim pes bolandygyny aýtdy. Patterson, nebit iberilişinde bölekleýin dikelişiň bardygyna garamazdan, LNG akymlarynda şuňa meňzeş dikelişiň bolmandygyny we munuň gyş möwsüminde dünýä bazaryna ýetmegini çäklendirýändigini aýtdy.

Näme üçin inwentar derejesi bahalary ýokarlandyrýar?

Gaz infrastrukturasy Europeewropanyň maglumatlaryna görä, Europeanewropa Bileleşiginiň ýurtlarynda tebigy gaz baklarynyň tutýan mukdary 74,1 göterim bolup, geçen ýylyň degişli döwri 83.04 göterimden yza galdy. Bäş ýyllyk ortaça pes bolan inwentarlar bahalara ýokary basyş edýär. Bu kontekstde Germaniýanyň hökümeti döwletiň gözegçiligindäki SEFE kompaniýasyndan 15-nji dekabra çenli goşmaça 8 terawatt sagat tebigy gaz satyn almak we saklamak isledi.

Hormuz bogazynda deňiz transportynyň kesilmegi we Eastakyn Gündogardan LNG üpjünçiliginiň azalmagy sebäpli 2022-nji ýylyň dekabryndan bäri Europeewropadaky tebigy gazyň bahasy iň ýokary derejä çykdy. Duşenbe güni 86 ýewro ýeten megawat sagat bahasy hepdäniň dowamynda ýokary hereketini dowam etdirdi we şu gün 88.1 ýewro ýetdi.

Tebigy gaz bazaryndaky bu üýtgemeler Europeanewropa Bileleşiginiň energiýa syýasatlarynyň we üpjünçilik howpsuzlyk strategiýalarynyň çäginde ýakyndan gözegçilik edilýär. ING-iň hasaplamalaryna görä, Pars aýlagyndan gelýän üpjünçiligiň kadalaşmagy we ABŞ-nyň eksport kuwwatynyň ýokarlanmagy bilen 2027-nji ýylyň ikinji çärýeginden başlap bahalaryň ep-esli peselmegine garaşylýar.

Netije

Häzirki maglumatlar Europeewropanyň energiýa üpjünçiligi howpsuzlygynyň geosyýasy ösüşlere garşy gaty gowşakdygyny görkezýär. Esasanam gyş aýlarynda aksiýa derejeleriniň möhüm çäklerden pes bolmagy, sebiti daşarky üpjünçiligiň kesilmegine we bahalaryň ýokarlanmagyna sezewar edýär.

Bazarlaryň 2026-2027 gyş döwri üçin bahalaryna garaşýanlaryny täzeden gözden geçirendigi, energiýa çykdajylarynyň ýokary möhletiniň gysga möhletde hemişelik bolup biljekdigini görkezýär. Üpjünçiligiň dürlüligini we saklaýyş kuwwatyny ýokarlandyrmak Europeewropanyň energiýa strategiýasynda ileri tutulýan gün tertibi bolar.

Mümkin täsirler

Tebigy gazyň bahasynyň ýokarlanmagy, soňky sarp edijä berlen energiýa tölegleriniň köpelmegine sebäp bolup biljek Europeewropada senagat önümçiliginiň çykdajylaryny gönüden-göni ýokarlandyryp biler. Aziýa we Europeanewropa bazarlarynyň arasynda esasanam gyş möwsüminde LNG ýük bäsleşiginiň güýçlenmegi bahalaryň hasam ýokarlanmagyna sebäp bolup biler.

Sowuk howa şertleri garaşylýandan has kyn bolsa, Europeewropanyň energiýa üpjünçiligini häzirki aksiýa derejesi bilen çäklendirmek ýa-da alternatiw çeşmeleri gözlemegi çaltlaşdyrmak zerurlygy bolup biler. Bu ýagdaý, global energiýa bazarlaryndaky deňagramlylygyň üýtgemegine sebäp bolup biler.