Eýran: ABŞ öz borçlaryny ýerine ýetirmese, ädim ätmeris

Eýranyň mejlisiniň başlygy Muhammet Bakyr Kalibaf ýurduň metbugatyna beren beýanatynda ABŞ bilen baglaşylan şertnama möhüm baha berdi. Hormuz bogazynda halkara hukugyna we deňiz düzgünlerine laýyklykda hereket etjekdiklerini mälim eden Kalibaf, bogaz bilen serhetleşýän ýurtlaryň hukuklarynyň we borçlarynyň bardygyny aýtdy. Kalibaf "Halkara hukugynyň çäginde beýleki ýurtlardan hyzmatlarymyz üçin töleg alyp bileris" -diýdi. {{IMG_0}}

Halkara hukugynyň çäginde Hormuz bogazy

Kalibaf Hormuz bogazynyň strategiki ähmiýetine ünsi çekdi we uruş döwründe eden "Hormuz bogazy öňki günlerine gaýdyp gelmez" diýen teswirini gaýtalady. Bu beýannama, Eýranyň sebitdäki deňiz gatnawyna gözegçilik edýändigini we halkara hukugyna ygrarlydygyny görkezýär. Şu nukdaýnazardan Kalibaf halkara kanunlary bilen bogaz bilen serhetdeş ýurtlara berlen hukuklaryň ähmiýetini nygtady.

ABŞ-a ynamsyzlyk

Kalibaf ABŞ-nyň administrasiýasyna ynamsyzlygyň dowam edýändigini aýtdy we "Ylalaşyk gazanylsa-da, bu şertnama Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşi tarapyndan tassyklanmasa-da, ygtybarly däldiris" -diýdi. Bu beýannama, Eýranyň ABŞ bilen gatnaşyklaryna bolan ynamsyzlygy ýüze çykarýar. Kalibaf, bu ynamsyzlygyň gazanylan şertnamanyň ulanylmagyna täsir edip biljekdigini aýtdy. {{IMG_1}}

300 milliard dollarlyk kompensasiýa we borçlar

Kalibaf memorandumyň tekstine goşulan 300 milliard dollar uruş öwezini dolmagyň Eýrana tölenjekdigini we bu mukdaryň “dikeldiş we ykdysady ösüş” maksatlary üçin ulanyljakdygyny mälim etdi. Kalibaf şertnamanyň "ädim ädim" ýörelgesine esaslanandygyny aýtdy. 13-nji madda laýyklykda, ABŞ öz borçlaryny ýerine ýetirmese, Eýran jogap bermez.

Ylalaşygyň bu düzgünleri iki ýurduň arasyndaky geljekdäki gatnaşyklara täsir edip biler. Eýranyň bu garaýşy, ABŞ-nyň ylalaşyk borçnamalaryna wepaly bolup galjakdygyna-da öz garaýşyny emele getirer. Geljekde Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň öz borçlaryny ýerine ýetirmegi iki ýurduň arasyndaky dartgynlygyň azalmagyna ýa-da ýokarlanmagyna sebäp bolup biler. Bu ýagdaý sebit we global deňagramlylyga hem täsir edip biler.