Eýran tarapyndan goldanýan hüjümleriň ABŞ-nyň Eastakyn gündogardaky 26 bazasyna milliardlarça dollar zyýan ýetirendigi habar berildi

ABŞ-da ýerleşýän Associated Press (AP) habar gullugy hemra suratlarynyň we ýerli işgärler bilen geçirilen söhbetdeşlikleriň netijesinde Eýran we Eýran tarapyndan goldanýan milisiýa toparlarynyň ABŞ-nyň Eastakyn Gündogardaky harby baýlyklaryna eden hüjümleriniň sanyny açyp görkezýän hasabat çap etdi. Awgust aýynyň ahyryna çenli amala aşyrylan 115-den gowrak pilotsyz howa ulagy we raketa hüjümleri ABŞ-nyň sebitdäki ABŞ-nyň enjamlaryny öz içine alýan 26 harby bazasyna we desgalaryna uly zyýan ýetirendigi bellendi.

Eýranyň hüjümleri haýsy desgalary nyşana aldy?

Hasabatda aýdylmagyna görä, Eýran ilkinji nobatda uçar hangarlaryny nyşana almak we hüjümlerinde irki duýduryş ulgamlaryna hüjüm etmek arkaly iş kuwwatyny giňeltdi. Kuweýtdäki bazalaryň esasanam agyr zeper ýetendigi we umumy zyýanyň milliardlarça dollara ýetendigi mälim edildi. Sebit işgärleri bu hüjümleriň ABŞ-nyň Eastakyn Gündogardaky strategiki ýerleşişini düýpgöter üýtgedendigini we köp sanly harby emlägiň Pars aýlagyndan çykmagyna sebäp bolandygyny aýtdy.

ABŞ-nyň administrasiýasy hüjüm aýyplamalaryna nähili jogap berdi?

ABŞ-nyň Merkezi serkerdeligi (CENTCOM) hasabatda hiç hili baha bermedi, ABŞ-nyň Goranmak ministrliginiň metbugat sekretary anan Parnell bu barada beýanat berdi. Parnell bar bolan howpsuzlyk çäreleriniň ýeterlikdigini belläp: "Bazalarymyz gowy goralýar we ABŞ-nyň goşuny öňkülerinden has güýçlidir" -diýdi. Şeýle-de bolsa, hasabatda howa hüjümleri, howa gorag ulgamlary we aragatnaşyk infrastrukturasy ýaly möhüm enjamlaryň gönüden-göni täsir edendigi barada maglumatlar paýlaşyldy.

Eýran we onuň goldaýan toparlary tarapyndan awgust aýynyň ahyryna çenli amala aşyrylan 115-den gowrak hüjüm ABŞ-nyň Eastakyn Gündogardaky 26 bazasyna milliardlarça dollar zyýan ýetirdi. Uçar hangarlaryny we irki duýduryş ulgamlaryny nyşana alýan bu hüjümler ABŞ-nyň sebitdäki harby ýerleşdiriş strategiýasyna täzeden garamagyna we käbir emläklerini Pars aýlagyndan çykarmagyna sebäp boldy.

Halkara hukugynyň we howpsuzlyk teswirnamalarynyň çäginde daşary ýurt döwletiniň harby bazalaryna edilýän hüjümler diplomatik we harby dartgynlyga sebäp bolýar. ABŞ goşuny sebitde operatiw howpsuzlygy üpjün etmek üçin goranyş ulgamlaryny täzeläp durmagyny dowam etdirýärkä, şeýle hüjümlere garşy degişli taraplar tarapyndan görülmeli strategiki ädimler we Eastakyn Gündogarda howpsuzlyk arhitekturasynyň geljegi üçin halkara synçylaryň hasabatlary ýerine ýetirilýär.

Netije

Neşir edilen hasabat irki duýduryş ulgamlarynyň we hangarlaryň harby infrastrukturany goramakda nähili möhümdigini görkezýär. Eýran tarapyndan gönüden-göni ýa-da proksi güýçler tarapyndan amala aşyrylan bu hüjümleriň ABŞ-nyň Eastakyn Gündogardaky adaty harby güýçlerini goranyş strategiýasyna geçmäge mejbur edendigi düşünilýär.

Millionlarça dollar zyýan diňe bir maddy ýitgi däl, eýsem sebitdäki harby howpuň täzeden kesgitlenmelidigini görkezýär. Ösüşler, tehnologiki hüjüm usullarynyň adaty bazany goramak usullaryna garşy çykýandygyny we harby strategiýalaryň bu täze howp profiline laýyklykda ösmelidigini subut edýär.

Mümkin täsirler

Bu ýagdaý ABŞ-nyň sebitdäki harby güýçlerini has ykjam we merkezleşdirilmedik gurluşa öwürmegine sebäp bolup biler. Pars aýlagyndan çykarylan enjamlary beýleki sebitlere geçirmek Eastakyn Gündogarda güýç balansyna we sebitdäki gatnaşyjylaryň howpsuzlyk düşünjesine täsir edip biler.

Mundan başga-da, bu hüjümler dowam etse, ABŞ-nyň sebitdäki ýaranlary bilen goranyş hyzmatdaşlygyny artdyrmagyna we howa goranyş ulgamlaryna maýa goýumlaryny çaltlaşdyrmagyna garaşylýar. Şeýle hem bu ýitgileriň sebitdäki harby operasiýalaryň çykdajylaryny we maddy-tehniki kynçylyklaryny artdyryp biljekdigi çak edilýär.