ABŞ-dan Aýlag ýurtlaryna Eýrandan gelip biljek ähtimal hüjümlere taýýarlyk barada duýduryş

Wall Street Journal (WSJ) gazetiniň bu meselä ýakyn çeşmelere esaslanýan habaryna görä, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň administrasiýasy Aýlag ýurtlarynyň käbirine 3-nji noýabrda geçiriljek Kongresiň orta möhletli saýlawlaryndan soň sebitde bolup biläýjek güýçli hüjümlerden duýduryş berdi. ABŞ bilen Ysraýylyň arasynda harby we diplomatik gatnaşyklaryň Eýrana garşy täze hüjüme taýýarlyk görmek mümkinçiligini güýçlendirýändigi öňe sürülýär.

ABŞ we Ysraýyl Eýrana taýynlyk görýärlermi?

Habarlardaky maglumata görä ABŞ bilen Ysraýylyň Eýrana garşy bolup biljek harby interwensiýa üçin täze taýýarlyk görýändigi öňe sürülýär. ABŞ-nyň sebitdäki harby güýçleriniň ok-därini köpeldip, söweş uçarlaryny mümkin bolan operasiýalara taýýarlandygy aýdylýar. Mundan başga-da, goşmaça howa gämilerine hüjüm edýän toparyň we deňiz pyýada goşun bölüminiň geljek aý Eastakyn Gündogarda işleýän takmynan 20 söweş gämisine goşulyp biljekdigi mälim edildi.

Eastakyn Gündogardaky ABŞ güýçleri näçe wagt taýyn bolar?

CNN tarapyndan ozal berlen maglumatlarda Eastakyn Gündogarda ýerleşýän ABŞ güýçleriniň prezident Donald Trumpyň buýrugy bilen 96 sagadyň dowamynda Eýrana garşy uly göwrümli hüjümleri amala aşyryp biljekdigi öňe sürüldi. Harby hereket we diplomatik duýduryşlar sebitdäki dartgynlygyň saýlawdan soňky döwürde güýçlenip biljekdigi baradaky aladalary döredýär.

ABŞ-nyň administrasiýasy, 3-nji noýabrda geçiriljek Kongresiň aralyk saýlawlaryndan soň Aýlag ýurtlaryna Eýrandan bolup biljek hüjümlerden duýduryş bermek bilen sebitdäki harby güýjüni güýçlendirmek isleýär. Ok-däri ätiýaçlyklarynyň täzelenmegi we sebite täze deňiz güýçleriniň iberilmegi Waşingtonyň çaknyşyk bolup biljek ssenariýa garşy taýýarlyk işlerini çaltlaşdyrýandygyny görkezýär.

Halkara gatnaşyklarynda, şeýle harby taýýarlyk işleri, goranyş ministrlikleri we degişli ýurtlaryň daşary işler kanallary arkaly geçirilen diplomatik geňeşmelerden soň amala aşyrylýar. Sebitdäki howpsuzlyk ýagdaýy, ABŞ-nyň Eastakyn Gündogar strategiýasy we Eýranyň bu ädimlerine beren jogaplary halkara synçylary tarapyndan ýakyndan gözegçilik edilýär.

Netije

Ösüşler, ABŞ-nyň saýlaw senenamasyny göz öňünde tutup sebitdäki harby howpuny artdyrýandygyny görkezýär. Ysraýyl bilen utgaşdyrylan harby we diplomatik gatnaşyklar Eýrana garşy strategiýanyň diňe bir ABŞ-a mahsus däldigini, sebitleýin howpsuzlyk hyzmatdaşlygynyň çäginde döredilendigini görkezýär.

Harby ýükleriň we ok-därileriň ätiýaçlyk gorunyň anyk taýýarlyk tapgyrydygyny göz öňünde tutup, sebitdäki dartgynlygyň gysga möhletde azalmajakdygyny çaklamak mümkin. Taraplaryň arasyndaky aragatnaşygyň güýçlenmegi, çaknyşyklaryň bolup biljekdigini diplomatik kanallar däl-de, harby taýýarlyklar arkaly dolandyrylýandygyny görkezýär.

Mümkin täsirler

Bu amal Eastakyn Gündogardaky energiýa üpjünçiliginiň howpsuzlygyna we sebitdäki ýurtlaryň ykdysady durnuklylygyna gönüden-göni täsir edip biler. Esasanam Aýlag ýurtlarynda ýüze çykyp biljek howpsuzlyk basyşy sebitdäki söwda ýollarynyň we nebit ýükleriniň wagtlaýyn kesilmegine sebäp bolup biler.

Sebitdäki gatnaşyjylaryň ABŞ-nyň bu duýduryşlaryna edýän reaksiýalary Eýran bilen diplomatik gatnaşyklaryň ugruny üýtgedip biler. Mundan başga-da, ähtimal harby dartgynlyk dünýä bazarlarynda energiýa bahalarynyň üýtgemegine we geosyýasy töwekgelçilikleriň ýokarlanmagyna sebäp bolup biler.