Eýranyň Daşary işler ministri Abbas Erakçi: ABŞ bilen gepleşiklerde öňegidişligiň az sebäbi bar

Eýranyň Daşary işler ministri Abbas Erakçi, "Finansal Taýms" gazetine beren beýanatynda ABŞ bilen geçirilen diplomatik proseslere we sebitdäki dartgynlyga baha berdi. Erakçi, häzirki syýasy şertlerde ABŞ bilen gepleşiklerde anyk öňegidişligiň ýokdugyny aýtdy.

Näme üçin Eýran gepleşiklerde öňegidişlige garaşmaýar?

Eýranyň Daşary işler ministri Abbas Erakçi ABŞ bilen gepleşiklere iň uly päsgelçiligiň Waşington administrasiýasynyň Eýrana garşy hüjüm howpuny we hakyky ylalaşyk gazanmak islemezligini aýtdy. Erakçi, öz ýurdy tarapyndan hödürlenen 7 şertli meýilnama ýerine ýetirilen halatynda sebitdäki durmuşyň kadalaşyp biljekdigini öňe sürdi we "Häzirki ýagdaýda ösüş üçin gaty az sebäp bar" diýip baha berdi

ABŞ-nyň harby strategiýasy we sebitdäki netijeler

Abbas Erakçi ABŞ-nyň harby çözgütler bilen krizisleri ýeňip bilmejekdigini aýtdy we Eýranyň diplomatiýa açykdygyny, şeýle hem özüni goramak hukugyny gorajakdygyny aýtdy. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň Eýranyň geçmişdäki syýasatlaryny "nädogry hasaplama" hökmünde häsiýetlendiren Erakçi, şuňa meňzeş ädimler gaýtalansa, agyr netijeleriň boljakdygyny duýdurdy. Şeýle hem, Hormuz bogazynyň strategiki ähmiýeti barada durup geçen ministr, Eýranyň geografiki ýerleşişi sebäpli sebitdäki deňiz gatnawyna elmydama täsir edip biljekdigini ýatlatdy.

Eýranyň Daşary işler ministri Abbas Erakçi, "Finansal Taýms" gazetine beren makalasynda öz ýurduna uruş, sanksiýalar we hüjüm howpy abanýandygyny we ähli döwlet kararlarynyň şu söweş şertleriniň çäginde kabul edilendigini aýtdy. Erakçi ABŞ bilen abraýly çözgüt gözleýändiklerini, ýöne beýleki tarapyň parahatçylyk ritorikasyna ynanmaýandyklaryny aýtdy.

Halkara gatnaşyklarynda, taraplaryň teklip edýän diplomatik şertleriniň we howpsuzlyk syýasatlarynyň çäginde döwletleriň arasyndaky gepleşik prosesleri dowam edýär. Eýran tarapyndan hödürlenen 7 şertli meýilnama ýaly teklipler sebitdäki dartgynlygy azaltmak üçin diplomatik esas döretmek synanyşygy hökmünde kabul edilse-de, taraplaryň arasynda özara ynam döretmek prosesi halkara synçylary tarapyndan ýakyndan yzarlanýar.

Netije

Eýranyň administrasiýasynyň häzirki diplomatik pozisiýasy, ABŞ bilen gatnaşyklarda howpsuzlyga gönükdirilen çemeleşmäni görkezýär. Erakçiniň aýdan sözleri, Tähranyň ABŞ-nyň harby basyş syýasatlaryndan yza çekilmejekdigini we gepleşikleriň diňe käbir şertlerde many gazanyp biljekdigini görkezýär.

Bu ýagdaý, iki ýurduň arasyndaky diplomatik kynçylyklary gysga möhletde ýeňip geçmegiň kyndygyny görkezýär. Eýranyň "abraýly çözgüde" ünsi, ýurduň daşary syýasatynda barlyşyksyz pozisiýany saklamak kararyny görkezýär.

Mümkin täsirler

Eýran bilen ABŞ-nyň arasyndaky dowam edýän dartgynlyk sebit ýurtlaryna howpsuzlyk basyşyny ýokarlandyryp, dünýä energiýa bazarlaryna ýaramaz täsir edip biler. Hormuz bogazyna aýratyn üns bermek, global söwda ýollarynda bolup biljek durnuksyzlygyň dünýä ykdysadyýetine çynlakaý çykdajylaryň sebäp bolup biljekdigini görkezýär.

Diplomatik kanallaryň ýapylmagy ýa-da çäklendirilen ösüşi sebitdäki harby hereketiň ýokarlanmagyna we sebit bileleşikleriniň üýtgemegine sebäp bolup biler. Bu amal sebitdäki beýleki gatnaşyjylaryň strategiki pozisiýalaryny gözden geçirmegine sebäp bolup biler.