Eýranyň Harby serkerdeliginde düýpli abatlaýyş: Täze bellenmeler we Tähranyň köp gatlakly güýç deňagramlylygy

Sebitleýin we dünýä derejesinde uly täsir galdyrýan Eýranyň harby gurluşy, ABŞ we Ysraýyl bilen bolan konfliktlerden soň düýpli bellenmeler bilen täze döwre gadam basdy. Defenseurduň goranyş arhitekturasy; Baş ştab, Ynkylap goragçylary goşuny, adaty goşun "Erteş" we Goranmak ministrligi ýaly köp gatlakly koordinasiýa bilen ýolbaşçylygyň mutlak baş serkerdesi tarapyndan dolandyrylýar. Soňky ýitgilerden soň harby serkerdelik derejesinde hemişelik bellenilmegi Tähranyň goranyş strategiýasyndaky täze ýol kartasyny hem açýar.

Eýranyň goşa sütünli harby gurluşy: Ertes we Ynkylap goragçysy

Tähran administrasiýasynyň harby doktrinasy iki dürli goşunyň paralel barlygyna esaslanýan deňagramlylyk mehanizmine esaslanýar. Bu ulgamda Erteş diýlip atlandyrylýan adaty goşuna ýurduň serhet bitewiligini, howa giňişligini we territoriýasyny adaty howplardan goramak wezipesi durýar. Beýleki bir tarapdan, re regimeimiň howpsuzlygyny üpjün etmek üçin 1979-njy ýylda Yslam rewolýusiýasyndan soň döredilen Ynkylap goragçylary goşuny. Ynkylap goragçylary; Asimmetrik söweş usullary, raketa we uçarmansyz tehnologiýalar, serhetaşa amallar we içerki howpsuzlyk boýunça ýöriteleşendir.

Iki gurluşyň arasyndaky gatnaşyk diňe bir harby borçlary paýlaşmak däl, Ynkylap sakçylarynyň syýasy we ykdysady güýji sebäpli gaty çylşyrymly. Ynkylap goragçylary transportdan energiýa, telekommunikasiýa we maliýe ugurlaryna çenli köp ugurda işleýän ägirt kompaniýalara gözegçilik edýär. Bularyň arasynda iň meşhury Hatemul Enbiýa gurluşyk merkezi, ýurt boýunça iri infrastruktura taslamalaryny amala aşyrýar. Beýleki tarapdan, nusgawy goşun gurluşy bolan Ertesiň beýle uly ykdysady we syýasy täsiri ýok.

Buýruk derejesindäki möhüm üýtgeşiklik: Täze bellenen atlar

28-nji fewralda başlanan ABŞ we Ysraýyl bilen bolan çaknyşykda Baş ştabyň başlygy Abdurrahim Musewi, Ynkylap goragçylarynyň baş serkerdesi Muhammet Pakpur we Ynkylap goragçylarynyň deňiz güýçleriniň serkerdesi Alireza Tengsiri ýaly ýokary derejeli harby ýolbaşçylar öldi. Bu ýitgilerden soň, Eýranyň lideri Hameneýiniň görkezmesi bilen proksi tarapyndan ýerine ýetirilýän wezipelere hemişelik bellenildi. Bu möhüm wezipe üýtgeşmeleri aşakdaky görnüşde ýüze çykdy:

general-maýor Ali Abdullahi bellendi. Ynkylap goragçylaryndan gelen Abdullahi, baş ştabyň koordinatorynyň orunbasary we Hatamu'l Anbiýa merkezi ştab-kwartirasynyň serkerdesi ýaly strategiki wezipeleri eýelän tejribeli at hökmünde tanalýar.

Brigada generaly Kiýumers Haýdari Baş ştabyň başlygynyň orunbasary wezipesine bellendi. Asly Erteşden bolan Haýdar 2016-njy ýyldan 2025-nji ýyla çenli gury ýer güýçleriniň serkerdesi bolup işledi. Şeýlelik bilen, iki dürli harby mekdebiň atlary serkerdelik derejesinde deňagramlaşdyryldy.

General-maýor Ahmed Wahidi Ynkylap goragçylary goşunynyň baş serkerdesi wezipesine bellendi. Kuds güýçleriniň öňki serkerdesi Wahidi ozal Goranmak ministri we Içeri işler ministri bolup işledi. Muhammet Pakpur ölenden soň bu wezipäni proksi bilen ýerine ýetiren Wahidi, direktor bellenenden soň brigada generalyndan maýor general derejesine çykaryldy.

General-maýor Mustafa Izedi Ynkylap goragçylary goşunynyň baş serkerdesiniň orunbasary boldy. Eýran-Yrak söweşinde fronta işjeň gatnaşan Izedi, Baş ştabyň çäginde strategiki meýilnamalaşdyryş we býudjet amallaryny dolandyrdy.

Yzky admiral Ali Azmai Ynkylap goragçy deňiz güýçleriniň serkerdesi wezipesine bellendi. Karýerasynyň köp bölegini Hormuz bogazynda we Pars aýlagynda geçiren Azmaý, 5-nji deňiz sebitiniň serkerdesi we sebitdäki deňiz güýçleriniň serkerdebaşysynyň orunbasary bolup işledi.

Brigada generaly Huseýn Taib harby güýçleriň serkerdesi wezipesine bellendi, general-maýor Gulam Reza Süleýmanyň ýerine. Taib, 2009-2022-nji ýyllar aralygynda Ynkylap gorag gullugynyň aňtaw gullugynyň başlygydy.

Strategiki güýç elementleri we iş gurluşy

Eýranyň harby güýji bu ugurdaky harby işgärler bilen çäklenmeýär. Baş ştab ähli harby meýilnamalaşdyryş we utgaşdyryş işlerini ýerine ýetirýän wagtynda, Goranmak we medaragly Güýçler Logistika, ýerine ýetiriji guramanyň, ýagny Prezidentiň, goranyş senagatynyň dolandyrylyşyna, gözleg işlerine we logistika üpjünçilik zynjyryna gözegçilik edýär. Roketa programmasynda şuňa meňzeş zähmet bölünişi bar; Goranmak ministrligi ulgamlary ösdürýär we öndürýärkä, Ynkylap goragçylary bu ýaraglary meýdanda işleýär.

Ynkylap goragçysynyň içindäki Howa-kosmos güýçleri ýurduň öňüni alyş strategiýasynyň merkezinde durýan ballistik raketalary, kruiz raketalaryny we uçarmansyz programmalary dolandyrýar. Asimmetrik söweş doktrinasyny kabul eden Ynkylap goraýjy deňiz güýçleri, deňiz güýçleri, esasanam Hormuz bogazynda tizlik gämileri we deňiz minalary bilen gözegçilikde saklamagy maksat edinýär. Beýleki tarapdan Erteş deňiz güýçleri, frigatlary we suwasty gämileri bilen has adaty deňiz missiýalaryna ünsi jemleýär.

outsideurduň daşyndaky harby we aňtaw operasiýalaryny utgaşdyrýan Kuds güýçleri Yemenemende, Yrakda, Siriýada we Liwanda "Garşylyk fronty" elementleri bilen gatnaşyklary saklaýar. 2020-nji ýylyň 3-nji ýanwarynda ABŞ-nyň Bagdatda eden hüjüminde öldürilen general-leýtenant Kasem Soleýmandan soň bu güýçlere serkerdelik eden brigada generaly Ismail Kaani sebitdäki ýaranlar bilen utgaşdyrylmagyny dowam etdirýär. Içerki howpsuzlyk we jemgyýetçilik gözegçilik mehanizmi bolup hyzmat edýän halk güýji bolan Besij, uruş döwründe köp adamy herekete getirýän iň möhüm harby element hökmünde barlygyny saklaýar.