GAİB bilen baglanyşykly 9 welaýatda guradylan miwe eksporty 9 aýda 183,9 million dollara ýetdi

Günorta-gündogar Anadoly eksportçylary birleşiginiň (GAİB) maglumatlaryna görä, 2024-nji ýylyň ýanwar-sentýabr aýlarynda sebitiň 9 welaýatynda guradylan miwe eksporty 183 million 909 müň dollar derejesine ýetdi. Görkezilen döwürde guradylan erikler 65 million 837 müň dollar bilen iň köp eksport edilen önüm, 64 million 81 müň dollar bilen pisse boldy. Bu iki önüm, daşary ýurt söwdasynyň 70,6 göterimini emele getirýän pudagyň lokomotiwine öwrüldi.

Haýsy önümler we bazarlar tapawutlandy?

Guradylan miwe eksportynda guradylan erik we pisse 19 million 551 müň dollar bilen beýleki guradylan miweler, 18 million 221 müň dollar bilen guradylan injir we 6 million 39 müň dollar bilen hoz. Bir ýurt boýunça iň ýokary eksport 34 million 749 müň dollar bilen Germaniýa, ondan soň Italiýa, ABŞ, Fransiýa we Gazagystan boldy. Hususan-da, Polşa, Braziliýa we Hindi bazarlarynda hasaba alnan ýokary ösüş depgini eksportyň diwersifikasiýasy nukdaýnazaryndan ünsi çekdi.

Senagat wekilleri eksporta nähili baha berýärler?

Günorta-gündogar Anadoly guradylan miweler we önümler eksportçylary birleşiginiň başlygy Murat Bakyr, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende umumy tablisalarda birneme peselendigine garamazdan, guradylan injiriň 55,4 göterim, hozuň 40 göterim ýokarlanmagynyň bu pudak üçin möhümdigini aýtdy. Bakyr täze bazarlary açmak we önümleriň dürlüligini ýokarlandyrmak maksadyna ünsi çekdi we "Polşa we Braziliýa ýaly bazarlarda gazanan ösüşimiz eksportymyzyň geljegini umyt edýär" -diýdi.

Januaryanwar-sentýabr aýlaryny öz içine alýan döwürde Günorta-gündogar Anadoly Eksportçylar Assosiasiýasynyň çäginde 9 welaýatda jemi 183 million 909 müň dollar guradylan miwe eksport edildi. Millionewropa Bileleşiginiň ýurtlary eksportda 93 million 53 müň dollar bilen birinji orunda dursa-da, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende Aziýa we Okean ýurtlaryna eksport 45 göterim ýokarlandy.

Türkiýeniň oba hojalyk önümleriniň eksportynda ep-esli paýy bolan guradylan miwe pudagy, Günorta-Gündogar Anadoly eksportçylary birleşiginiň üsti bilen alnyp barylýan işler bilen dünýä bazarlarynda täsirini saklamagy maksat edinýär. Eksport edýän kompaniýalar, Söwda ministrliginiň berýän goldawy we kärdeşler arkalaşyklarynyň koordinasiýasy astynda guralan ýarmarkalar arkaly täze bazarlara giriş amallaryny dolandyrmagy dowam etdirýärler.

Netije

Maglumatlar guradylan miwe eksportynda adaty önüm bolan erik we pisse agalyk edýändigini, ýöne injir we hoz ýaly önümleriň hem ösüş potensialynyň bardygyny görkezýär. Hususan-da, Europeanewropa Bileleşiginiň esasy bazar bolmagyny dowam etdirmegi, pudagyň hil standartlaryna we bazaryň garaşyşlaryna uýgunlaşýandygyny subut edýär.

Braziliýa, Polşa we Hindistan ýaly ýurtlarda görülýän ýokary ösüş depgini eksportçylaryň adaty bazarlardan başga alternatiw sebitlere ýüz tutmak strategiýasynyň öz miwesini berip başlandygyny görkezýär. Bu, bir sebite garaşlylygyny azaltmak arkaly pudagy global ykdysady üýtgemelere has çydamly edip biler.

Mümkin täsirler

Täze bazarlarda ösüş tendensiýasy dowam etse, ýakyn döwürde guradylan miwe öndürijileriniň girdejileriniň ýokarlanmagyna garaşylýar. Esasanam Aziýada we Amerikada bazar paýynyň giňelmegi sebitdäki oba hojalygynyň iş üpjünçiligine we önümçilik kuwwatyna oňyn täsir edip biler.

Beýleki tarapdan, global logistika çykdajylarynyň we walýuta hümmetiniň üýtgemegi eksportçylaryň bäsdeşlige ukyplylygyna gönüden-göni täsir edip biler. Eksportyň diwersifikasiýasy pudagy daşarky zarbalardan goramaga we uzak möhletleýin eksport girdejileriniň has durnukly bolmagyna kömek edip biler.