Galyndylaryň nol hereketi: Opsiýa däl, dünýä üçin zerurlyk

Medeniýet we syýahatçylyk ministri Mehmet Nuri Ersoý Stambulyň Atatürk howa menzilinde geçirilen Zol galyndylary forumyna gatnaşdy we daşky gurşaw syýasatynyň geljegi barada möhüm beýanatlar berdi. Ministr Ersoý 1970-nji ýyllardan bäri gün tertibinde durýan daşky gurşaw meseleleriniň henizem ýeterlik derejede çözülmeýändigini aýtdy we galyndylaryň nol hereketiniň indi mümkinçiligiň däl-de, eýsem global zerurlygyň bardygyny aýtdy. Forum, zibil taşlaýyş syýasatlarynyň ulanylyşyna we bu ugurdaky hyzmatdaşlygy berkitmäge gönükdirildi.

Ersoý öz çykyşynda daşky gurşaw meseleleriniň 1970-nji ýyllardan bäri artýandygyny aýtdy. Daşky gurşaw meseleleriniň göwrüminiň we dürlüliginiň dünýä derejesinde barha artýandygyny mälim eden Ersoý, bu meseleler boýunça ýeterlik ädimleriň görülmändigini tankyt etdi. Epidemiýa, tokaý ýangynlary, suw joşmalary we gurakçylyk ýaly tebigy betbagtçylyklaryň bu biperwaýlygyň netijesidigini aýtdy. Ersoý bu problemalary ýeňip geçmek üçin galyndylaryň nol habardarlygynyň giňden ýaýramalydygyny aýtdy. Galyndylaryň nol amallarynyň galyndylar bilen baglanyşykly zyňyndylary 84% azaldyp biljekdigine ünsi çeken Ersoý, organiki galyndylary kompostlamak arkaly metanyň zyňyndylaryny 95% azaldyp boljakdygyny aýtdy. Şeýle tejribeleriň, klimat krizisine garşy göreşde çynlakaý gazanç edýändigini aýtdy.

Türkiýanyň daşky gurşaw syýasatlary we üstünlikleri

Türkiýanyň daşky gurşaw syýasatynda möhüm ädimleri ädendigini aýdyp, Ersoý galyndylaryň taslamalarynyň halkara derejesinde ykrar edilýändigini we sylaglanýandygyny aýtdy. Türkiýe, Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň ýolbaşçylygynda adam we adalat esasly daşky gurşaw syýasatyna eýerýändigini aýtdy.

Ersoý Türkiye 2025-nji ýylyň ahyryna çenli 90 million tonna galyndylary gaýtadan işlemek arkaly ykdysadyýete 365 milliard lira goşant goşmagy maksat edinýändigini aýtdy. Maksatlar

Medeniýet we syýahatçylyk ministrliginiň daşky gurşawy goramak we durnuklylyk boýunça möhüm gözlegleriň geçirilýändigini mälim eden Ersoý, 2022-nji ýylda başlanan "Türkiýe Durnukly Syýahatçylyk Maksatnamasy" bilen syýahatçylyk pudagynda durnuklylygy üpjün etmek üçin ädimleriň ädilendigini aýtdy. şu ýyl durmuşa geçiriň, Ersoý uglerod aýak yzlaryny hasaplamak ýaly innowasion gurallar bilen pudagyň daşky gurşawynyň netijeliligini ýokarlandyrmagy maksat edinýändiklerini mälim etdi.

Daşky gurşaw taslamalaryna berilýän goldaw

Ministr Ersoý soňky 8 ýylda ýerli dolandyryş edaralaryna daşky gurşaw kadalaryny we daşky gurşaw kadalaryny berdi. Infrastruktura işleri üçin 12,3 milliard lira goldawynyň berilendigini mälim etdi. Gaty galyndylary zyňmak, hapa suwlary arassalamak we agyz suwy desgalary ýaly taslamalaryň goldanýandygyny, syýahatçylygyň dowamlylygyny üpjün edýändigini aýtdy.

Ersoý Türkiye 580 gök baýdak kenary bilen dünýäde üçünji ýerde durýandygyny we bu üstünligiň Mawy Baýdak Maksatnamasynyň möhümdigini aýtdy. Şeýle maksatnamalaryň kenar ýakalaryny goramak we daşky gurşawy goramak baradaky düşünjäni ösdürmek üçin möhümdigini aýtdy.

Netije we geljekki perspektiwalar

Sözüniň ahyrynda Ersoý galyndylaryň nol hereketiniň bütin dünýäde zerurlyga öwrülendigini we bu ugurda edilmeli ädimleriň adamzat üçin möhümdigini aýtdy. Türkiye bu ugurda öňdebaryjy orny eýeländigini mälim eden Ersoý, daşky gurşaw baradaky habardarlygy ýokarlandyrmak arkaly has ýaşaýyş dünýäsi üçin işlejekdiklerini aýtdy. Geljekde daşky gurşaw syýasatlaryny mundan beýläk-de ösdürmegiň we durmuşa geçirmegiň möhümdigine ünsi çekdi.