Gara deňziň tebigy gazynyň 6-njy ýyly: Gigant goraghanasy 785 milliard kub metre ýetdi

Türkiýanyň energiýa garaşsyzlygy ugrundaky iň uly ädimlerinden biri bolan Gara deňziň tebigy gazy tapylanyndan takmynan 6 ýyl geçdi. Prezident Rejep Taýyp Erdogan tarapyndan 2020-nji ýylyň 21-nji awgustynda halka mälim edilen taryhy açyş, aralyk döwürde geçirilen täze buraw taslamalary bilen ägirt uly goraghana öwrüldi. Tuna-1 guýusynda “Fatih” buraw gämisi tarapyndan başlanan bu iş, Sakarya gaz ýatagynda geçirilen goşmaça açyşlar bilen umumy ätiýaçlygy 785 milliard kub metre ýetirdi.

Respublikanyň taryhyndaky iň uly açyşdan ägirt ätiýaçlyk täzelenmesine çenli

Gara deňizdäki energiýa itergi, Fatih buraw gämisiniň Tuna-1 guýusynda alyp barýan işleri netijesinde 320 milliard kub metr ilkinji açyş bilen başlandy. Respublikanyň taryhynda iň uly açyş hökmünde hasaba alnan bu taryhy ädim, 2020-nji ýylyň oktýabr aýynda tamamlanmagy bilen 85 milliard kub metrden 405 milliard kub metre çenli täzeden seredildi. Türkiýäniň deňiz gözleg strategiýasy indiki ýyllarda dowam etdirilmedi.

Energetika flotunyň Gara deňizdäki gözlegleri täze hoş habar getirdi. 2021-nji ýylyň iýun aýynda Amasra-1, 2022-nji ýylyň dekabrynda Çaýcuma-1 we 2025-nji ýylyň maý aýynda Göktepe-3 guýularynda üstünlikli geçirilen Tuna-1 guýusyndan soň, Gara deňizdäki tebigy gaz gorlarynyň umumy mukdary 785 milliard kub metre ýetdi.

Filyosdan milli sete çenli uzalyp gidýän ullakan infrastruktura ulgamy

Tapylan gazy gury ýere daşamak üçin, Filyosyň takmynan 170 km demirgazygynda we deňiz derejesinden 2200 metr çuňlukda örän häzirki zaman deňiz önümçiligi desgasy guruldy. Bu ýerden Filyos tebigy gazy gaýtadan işleýän desga çenli uzalyp gidýän 170 kilometrlik ägirt uly turbageçiriji gysga wagtyň içinde tamamlandy. Içerki gaz 2023-nji ýylyň 20-nji aprelinde Prezident Erdoganyň gatnaşmagynda geçirilen ajaýyp dabara bilen gury ýere gowşuryldy.

Türkiye, dünýäde dördünji uly deňiz buraw floty bilen içerde we daşary ýurtda işini dowam etdirýär. Abdülhamid Han, Fatih, Kanuni, avawuz we flotyň iň täze agzasy “ıldyldyrym” buraw gämileri Gara deňzinde işjeň işleýär. Abdülhamid Han we Fatih gämileri buraw işlerini alyp barýarka; Kanuni, avawuz we ıldyldyrym guýyny tamamlamak işlerine ünsi jemleýärler. Çagry Beý buraw gämisi Somaliniň kenarlarynda uglewodorod gözleg işlerini üstünlikli amala aşyrýar.

Ministr Baýraktar: "6 ýyl mundan ozal açdyk, şu gün öndürýäris"

Energetika we tebigy baýlyklar ministri Alparslan Baýraktar özüniň sosial media hasabynda eden wideo beýanynda 2020-nji ýylda başlanan bu prosesiň Türkiýäniň energiýa doly garaşsyzlygy baradaky taryhy öwrülişik pursatyna ünsi çekdi. “Fatih” buraw gämisi bilen ýazylan üstünlik hekaýasyna salgylanyp, Baýraktar: “Tuna-1-den soň eden täze açyşlarymyz bilen, Gara deňizdäki umumy tebigy gaz gorlarymyzy şu gün 785 milliard kub metre çenli artdyrdyk. Sakarya gaz ýatagyndan her gün 9,5 million kub metr önüm öndürýäris. "Gara deňziň bolçulygyny ýurdumyzyň energiýa üpjünçiligine getirdik" -diýdi.

Önümçilik maksatlaryny has-da giňeltjekdiklerini mälim eden ministr Baýraktar, "Indi maksadymyz has uludyr. Osman Gazi ýüzýän önümçilik platformamyz bilen gündelik önümçiligimizi 20 million kub metre çenli artdyrarys we 2028-nji ýylda ulanjak ikinji ýüzýän önümçilik platformamyz bilen 45 million kub metre ýeteris" -diýdi. Türkiýanyň energiýa geljegine bolan ynamy.