Gazadaky ikinji Sabra we Şatila duýduryşy: Ysraýyl esgerleriniň boýun almagy ýaly "Milisiýa" aýan edilmegi

Ysraýylyň 2023-nji ýylyň oktýabr aýynda Gaza zolagynda başlap, uly weýrançylyga sebäp bolan genosid operasiýalaryna gatnaşan esgerler we ofiserler sebitdäki Tel Awiw administrasiýasy tarapyndan maliýeleşdirilen we ýaraglanan milisiýa güýçleriniň parahat ilata garşy çynlakaý hukuk bozulmalaryny ýüze çykardy. Ysraýylyň esasy habar beriş serişdeleriniň biri bolan "Haaretz" gazetiniň neşir eden giňişleýin derňew habarlary basyp alnan ýerlerde alnyp barylýan hapa bileleşigi we uruş jenaýatlaryny açyk görkezdi.

Habarlara görä, Gazanyň 6 dürli nokadynda ýerleşýän we Ysraýyl hökümetinden maliýe we harby goldaw alýan azyndan 5 dürli ýaragly topar bar. Güýçlerini görkezmek üçin sosial mediýada düşüren propaganda wideolaryny paýlaşyp täze söweşijileri toplamaga synanyşýan bu toparlar, hiç hili päsgelçiliksiz Ysraýyl goşunynyň gözegçiligindäki harby ýerlere erkin girip we çykyp bilerler.

Shin Bet we meýdançada goşun goldawy bilen 5 sany ýaragly topar

Gazadaky operasiýalara gatnaşan we howpsuzlyk sebäpli adyny gizlän Ysraýyl ofiseri hyzmatdaşlygyň gerimini tassyklady "Men bu ýaragly söweşijileri Gaza zolagynyň köp harby nokatlarynda öz gözlerim bilen gördüm" . Ysraýyl goşunynyň we Içerki Howpsuzlyk Guramasy Şin Betiň Hamasa garşy umumy duşmançylygy sebäpli bu bikanun toparlar bilen ýakyn aragatnaşykda bolandyklary aýdylýar. Şeýle-de bolsa, bu söweşijileriň maksady diňe bir Hamas däl, eýsem diri galmak üçin göreşýän Gazanyň goragsyz halkydyr.

Birleşen Milletler Guramasy (BMG) tarapyndan taýýarlanan hasabatlar hem bu garaňky hyzmatdaşlygy goldaýar. Alnan maglumatlara görä, käbir ýerli milisiýa toparlary palestinaly raýatlary öýlerinden zor bilen çykarmak üçin Ysraýyl goşuny bilen gönüden-göni işleşýär. Söweşijileriň işleýän sebitlerinde Beýt Hanun, Şukaýýe, Deýr el-Belah, Han usunus we Rafah ýaly strategiki nokatlar bar.

"Jaýlary taladylar we oda berdiler"

Ysraýylyň Howa Güýçleriniň ofiseri özüniň we Şin Bet işgärleriniň pilotsyz howa ulagyndan (UAV) aşakdaky sözleri bilen gören aýylganç reýdini suratlandyrdy: "Iki ýa-da üç sany ýük maşyny bilen geldiler. Bu ulaglar Hamasyň ulanýan ulaglaryna meňzeýärdi. Olar ylgap baryp, adamlara ok atyp başladylar.

Haaretz tarapyndan alnan subutnamalar, bu toparlaryň Ysraýyl goşunynyň we Şin Betiň meýdançadaky hereket ediş goly ýaly hereket edýändigini görkezýär. Ysraýyl goşunynyň bu söweşijileri goramak galkany bilen üpjün edýändigini mälim eden käbir esgerler, bu usulyň Liwandaky palestinaly bosgunlara garşy amala aşyrylan taryhy Sabra we Şatila gyrgynçylygyna meňzeş wagşyçylyklara gapy açyp biljekdigi barada çynlakaý duýduryş berýär. Ysraýylyň başga bir ofiseri ahlak taýdan pese gaçandygyny aýtdy: "Maňa döwlet we goşun söweş jenaýatlaryny etmek üçin ýaraglanan bu söweşijileri goramak tabşyryldy"

Beýleki tarapdan, Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu 2025-nji ýylyň iýunynda beren beýanatynda howpsuzlyk býurokratiýasynyň maslahatyna laýyklykda Gazada Hamasa garşy ýerli toparlary işjeňleşdirendiklerini resmi taýdan boýun aldy.

erasser Abu Şabab we "Milisiýa taslamasynyň" geljegi

Bu gurluşlaryň arasynda iň görnüklisi, 2025-nji ýylyň dekabrynda syrly öldürilen erasser Abu Şabaabyň ýolbaşçylygyndaky topar bolupdy. Rafah sebitinde işleýän Abu Şabaab, 2025-nji ýylyň iýulynda Ysraýyl döwlet telewideniýesine beren interwýusynda Ysraýyl goşunynyň goldawyny alandyklaryny aç-açan boýun aldy we bu Palestina garşylyk toparlarynyň reaksiýasyny döretdi. Ysraýylyň döwlet telewideniýesi KAN-yň 2026-njy ýylyň fewral aýyndaky habaryna görä, Abu Şabaabyň milisiýasyna hatda Rafah serhet derwezesinde palestinalylary gözlemek we gözegçilik etmek hukugy berildi.

Abu Şabaabyň ölümine garamazdan, bu milisiýa taslamasynyň has-da ösendigi, esasanam 2025-nji ýylyň oktýabr aýynda atyşyk yglan edilenden soň has-da ösendigi görülýär. Häzirki wagtda sebitde "Halk güýçleri" we "Terrorçylyga garşy güýçler" ýaly atlar bilen işleýän ýüzlerçe ýaragly topar bar. Ysraýylyň Howa Güýçleriniň ofiseri hyzmatdaşlyk etmek isleglerini "Hamasy ýigrenýärler we muňa derek Ysraýyldan uly güýç we artykmaçlyklar alýarlar" diýip düşündirýärler. Şeýle-de bolsa, Ysraýylyň ýokary derejeli serkerdesi bu toparlaryň harby kuwwatyny hakyky suratlandyrýar we şeýle baha berýär: "Ysraýyl goşunynyň goragy we goldawy bolmazdan Hamasa garşy bir gün hem ýaşap bilmezler."