Gazanyň Iňlis ilçisi Ankara Andersondan çykmagy: "Has köp ejir çekýän wagtynda dymmarys"

8-nji sentýabrda Prezident Rejep Taýyp Erdogana ynanç hatyny gowşurmak bilen Ankaradaky resmi wezipesine başlan Iňlis ilçisi, halkara gün tertibinde iň gyzykly temalaryň biri bolan Türkiýedäki täsirlerine baha berdi. Soňky ýyllarda Angliýanyň Ankaradaky ilçihanasynda missiýanyň başlygynyň orunbasary bolup işlän we şu ýyl ilçi bolup şähere gaýdyp gelen Anderson Türkiýe bilen berk gatnaşyklaryny türk dilinde paýlaşdy.

"Türkiýe mydama ýüregimde boldy": quer titremesini utgaşdyrmakdan türk aşhanasyna çenli

Türkiýeden gideninden soň öz ýurdundaky konsullyk we krizis meseleleri boýunça müdir bolup işleýändigini mälim eden ilçi Anderson, bu döwrüň diýseň agyrdygyny aýtdy. Beýik Britaniýanyň Türkiýä berýän kömegi, esasanam 2023-nji ýylda bolup geçen Kahramanmaraşda bolup geçen weýrançylykly ýer titremelerinden soň hut özüniň dolandyrandygyny mälim eden Anderson: "Türkiýe hemişe ýüregimde galdy. Şonuň üçin Türkiýedäki wakalary mümkin boldugyça ýakyndan yzarlamaga synanyşdym"

Anderson, Ankaranyň Çankaýa sebitindäki ilçihanasynda ýaşandygyna begenýändigini aýtdy; Tunaly Hilmi köçesi we Ulus ýaly şäheriň döredilen nokatlary bilen gaty tanyşdygyny belläp geçdi. Ilçi Türkiýede işlemeýän wagtynda türk bilimini dowam etdirendigini, türk gazetlerini okaýandygyny we teleýaýlymlara tomaşa edendigini mälim eden ilçi, türk medeniýeti we akmaklyklary bilen gyzyklandy. Esasanam "guşlar nirede uçsa-da" we "şol bir daş, şol bir hammam" sözleriniň özüne gaty romantikdigini we bu sözleri Osman döwrüniň yzlary bolanlygy sebäpli talyplyk ýyllarynda ýygy-ýygydan ulanýandygyny aýtdy.

Türk aşhanasyna haýran galmagyny "ajaýyp" sözi bilen beýan eden Anderson, halaýan tagamlarynyň maşgalasy bilen geçiren bagtly pursatlaryny ýada salýandygyny aýtdy. Ilçi Anderson: "Iň gowy görýän naharym, gara deňizde maşgala dynç alyşymyz boldy we ilkinji gezek şol ýerde doldurylan kale iýdim. Edil şonuň ýaly-da, çagalarym bilen Gaziantep şäherine syýahat edenimde, iň tagamly desert hasaplaýan katmeri dadyp gördüm."

Söwda we syýahatçylykda taryhy ýazgy: Hyzmatdaşlyk çuňlaşýar

Türkiye bilen Angliýanyň arasyndaky diplomatik we ykdysady gatnaşyklaryň günsaýyn güýçlenýändigini bellän Anderson, iki ýurduň arasyndaky söwda mukdarynyň we syýahatçylaryň sanynyň köpelmegine ünsi çekdi. Iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklardaky ykdysady böküşi sanlar bilen jemläp, Anderson aşakdaky maglumatlary berdi:

"Türkiýä ilkinji gezek gelenimde ikitaraplaýyn söwda mukdarymyz 17 milliard funt sterlinge ýetdi, ýöne şu ýyl bu görkeziji 28,6 milliard funt sterlinge ýetdi. Uly ösüşi hasaba alýarys. Iňlis syýahatçylarynyň sanynda ikinji uly üýtgeşmäni görüp bileris. 2020-nji ýylda Türkiýä gelýän Iňlis syýahatçylarynyň sany 1,7 million bolsa, şu ýyl bu görkeziji 4,4 milliona ýetdi."

Anderson iki ýurduň arasynda täze erkin söwda şertnamasyna gol çekmek baradaky gepleşikleriň aýgytly dowam edýändigini aýtdy; Migrasiýa, goranmak, ösüş, ylym, tehnologiýa, innowasiýa we ýaşyl energiýa geçiş ýaly ähli ugurlarda hyzmatdaşlygyň çuňlaşandygyny aýtdy. Ilçi aprel aýynda gol çekilen "Strategiki hyzmatdaşlygyň çarçuwaly resminamasy" we iýul aýynda ýerine ýetirilen "Howpsuzlyk we Goranmak hyzmatdaşlygy resminamasy" bilen hyzmatdaşlygyň täze bir ugra geçendigini mälim eden ilçi, iki möhüm NATO ýarany hökmünde goranyş pudagynda ähli pudaklarda strategiki hyzmatdaşlygy giňeltmek isleýändiklerini aýtdy.

Palestina syýasatynda düýpgöter üýtgeşiklik: "Biz dymmarys"

Angliýa, Fransiýa, Norwegiýa we Kanada ýaly 12 ýurduň 8-nji sentýabrda basyp alnan Palestina topraklaryny basyp alan Ysraýyl ilatly nokatlary bilen söwdany gadagan etmek kararyna salgylanyp, Angliýanyň sebite bolan garaýşynda aç-açan üýtgeşmeleriň bolandygyny aýtdy. Gazada we Iordan derýasynyň günbatar kenarynda ajaýyp görgüleriň bardygyny we bu ýagdaýyň durnuksyzdygyny mälim eden Anderson: "Has köp ejir çekýän wagtynda Angliýa dymmaz. Iki döwletli çözgüdiň doly durmuşa geçirilmegi Angliýanyň hökümetiniň esasy syýasatydyr. Bu mesele boýunça anyk ädim ätmek kararyna geldik."

Iňlis premýer-ministri Andy Burnhamyň "Palestinde bolup geçýän wakalara garşy şu wagta çenli ýeterlik ädim ädilmedi" diýen tankydy belliklerine salgylanyp, Anderson Türkiýäniň Daşary işler ministrliginiň we Sekiz toparyň bu mesele boýunça döredijilikli çykyşlaryny goldaýandyklaryny we sebitdäki aktýorlar bilen bilelikde işlemegi dowam etdirmek isleýändiklerini aýtdy.

Angliýanyň iki döwletli çözgüdi goldamak we Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky bikanun ýer eýeçiliginiň öňüni almak üçin has berk çäre görjekdigi ýa-da ýokdugy soralanda Anderson şeýle jogap berdi: "Hawa, bu täze çäreler iki döwletli çözgüdi goramak we Günbatar Şeriýadaky bikanun ilatly nokatlaryň öňüni almak üçin takyk yglan edildi. Ysraýyl hökümetine Gazada we Günbatar bankynda düýbünden täze bir çemeleşmäni garaşýarys" -diýdi. Etýäris. "