Germaniýada geçirilen taryhy saýlawyň netijesi: Uzakdan sag AfD Saksoniýa-Anhaltda rekord ses bilen birinji ýerde durýar

Germaniýanyň syýasatynda daşlary sarsdyran taryhy saýlaw biziň arkamyzda. Saksoniýa-Anhalt Döwlet mejlisiniň saýlawlarynyň wagtlaýyn resmi netijeleri yglan edilende, Germaniýa partiýasy üçin iň sagçy alternatiw (AfD) görlüp-eşidilmedik ýokarlanmak bilen ştatda ilkinji partiýa ornuna çykdy. Saýlaw geňeşi tarapyndan paýlaşylan maglumatlara görä, sesleriň 43,8 göterimini alan AfD ses gutusyndan ýeňiji bolup, iň ýakyn bäsdeşinden uly tapawut gazandy.

AfD seslerini iki esse köpeltdi, CDU ullakan ýitgi

2021-nji ýyldaky saýlawlarda 20,8 göterim ses alan AfD, bu saýlawdaky sesleriniň sanyny iki esse köpeldip, döwlet mejlisiniň taryhynda iň güýçli görkezijini gazandy. Munuň tersine, Hristian Demokratik Bileleşigi partiýasy ( CDU ) ýakyn wagtda çökdi. 2021-nji ýyldaky saýlawlar bilen deňeşdirilende 19,9 bal ýitiren CDU, sesleriň 17,2 göterimi bilen diňe ikinji ýeri eýeläp biler.

Üçünji ýeri Ses Demokratik Partiýasy ( SPD ) aldy, sesini birneme ýokarlandyryp (0.9 bal) 9,3 göterime çenli ýokarlandyrdy. Greenaşyllar partiýasy 8,9 göterim bilen dördünji orunda, ses berişligi 2,4 bal azalýan Çep partiýasy 8,6 göterim bilen bäşinji orna düşdi. Täze döredilen Sahara Wagenknecht bileleşigi - Sosial adalat we ykdysady düşünişmek bileleşigi ( BSW ) 5,3 göterim ses alyp, çäkden çykmagy başardy we mejlise girdi. Erkin Demokratik Partiýa ( FDP ) bolsa, 3,8 göterim pese gaçmak bilen 2,6 göterimde galyp, 5 göterim saýlaw çäginden aşakda galdy.

"Bu ýurtda taryh etdik"

Saýlawda ýeňiş gazanylandan soň, kameralaryň öňünde peýda bolan AfD-nyň döwlet premýer-ministri kandidaty Ulrih Zigmund Germaniýanyň ARD döwlet telewideniýesine beren beýanyna buýsanç bildirdi. Zigmund "Biz näme etmelidigimizi anyk kesgitledik. Bu ýurtda taryh etdik" -diýdi. Aşakdaky sözlemleri ulanyp, gazanan üstünliklerine ünsi çekdi. Zigmund koalisiýa hyzmatdaşlygyny tapyp bilmese haýsy ugurdan gitjekdigi baradaky soraga aýgytly jogap berdi we "Zerur bolsa täze saýlawlar geçiriler" diýdi. Irki saýlaw kartasyny stoluň üstünde goýdy.

Mejlisiň dargamagy we koalisiýanyň bozulmagy

Jemi 1,7 million saýlawçynyň ses bermäge hukugy bolan ştatda, saýlawlara gatnaşmak derejesi 77,8 göterime ýetdi. Wagtlaýyn resmi netijelere görä, 83 orunlyk Saksoniýa-Anhalt Döwlet mejlisinde oturgyçlaryň paýlanyşy aşakdaky ýaly aýdyň boldy: AfD 39, CDU 15, SPD 8, ensaşyllar 8, Çep partiýasy 8 we BSW 5 wekili.

Hökümet gurmak üçin 42 oturgyçdan iň az mukdarda köplük gerek. Özbaşdak häkimiýete gelmek üçin bary-ýogy 3 oturgyç gerek bolan AfD, beýleki esasy partiýalaryň hemmesi bilen koalisiýa döretmekden düýbünden ýüz öwürendigi sebäpli hökümet gurmakda ýeke galýar. AfD-ni hasaba almaýan köplük hökümet gurmak üçin CDU, SPD, ensaşyllar, Çep partiýa we BSW birleşip, köp bölümli koalisiýa gol çekmeli. Bu ýagdaý, uzak wagtlap dowam edýän kyn syýasy gepleşikleriň we bolup biläýjek dolandyryş krizisiniň döwletiň gapysynda durýandygyny görkezýär.