Germaniýada taryhy syýasy ýer titremesi: Uzakdan sag AfD saýlawda rekord ses bilen ýeňiş gazandy
Germaniýanyň Saksoniýa-Anhalt ştatynda geçirilen saýlawlarda aşa sagçy AfD 44,5 göterim ses alyp taryhy rekordy täzeledi we saýlaw gutusynda birinji ýeri eýeledi.
Saksoniýa-Anhalt ştatynda geçirilen parlament saýlawlary bilen nemes syýasaty taryhy şok başdan geçirdi. Saýlaw gutusyndan çykan saýlaw soragnamalaryndan alnan maglumatlara görä, sagçy Germaniýa üçin alternatiw partiýa (AfD) 44,5 göterim ses alyp, saýlaw gutusynda ilkinji partiýa hökmünde ýüze çykmagy başardy. Takmynan 1,7 million saýlawçynyň ses bermäge hukugy bolan ştatda ses berişlik ýerli wagt bilen 18: 00-da tamamlandy we yglan edilen ilkinji maglumatlar ýurtda syýasy ýer titremesini döretdi.
AfD hökümet gurmak serhedinde: Koalisiýa ssenarileri gün tertibinde
Germaniýanyň ilkinji telewideniýesi ARD tarapyndan paýlaşylan ilkinji çykyş soragnamasyna görä, AfD 5 ýyl ozal geçirilen saýlawlar bilen deňeşdirilende ses derejesini 23,7 bal ýokarlandyryp, 44,5 göterime ýetdi. Bu rekord ýokarlandyryş partiýany döwletdäki aýdyň ýolbaşçylyga alyp bardy.
width: 640px ";
Şeýle-de bolsa, pikir soralyşygyň netijesi AfD-nyň diňe ştat mejlisinde häkimiýete gelmek üçin zerur bolan mutlak köplügi sähelçe sypdyrandygyny görkezýär. Döwletde hökümet gurmak üçin koalisiýa hyzmatdaşlygyny ýola goýmaly AfD, beýleki partiýalaryň hem birleşip biler. Mejlisdäki ähli syýasy aktýorlar, döwletde iň sag tarapyň ýok ediljek hökümet formulasy üçin umumy koalisiýa birleşmeli.
Adaty partiýalarda uly çöküş: CDU we SPD ýitirilen gan
Saýlawyň netijeleri Germaniýanyň döredilen partiýalary üçin çynlakaý lapykeçligi ýüze çykardy. Federal hökümetiň lokomotiw güýji bolan Hristian Demokratik Bileleşigi partiýasy (CDU) sesleriň 18,5 göterimi bilen ikinji orny eýeläp biler, 2021-nji ýyldaky saýlawlar bilen deňeşdirilende 18,6 bal azaldy.
Çep partiýa (Die Linke), beýleki tarapdan, öňki saýlawlar bilen deňeşdirilende 1,5 göterim ýitirdi we 9,5 göterim ses alyp üçünji partiýa boldy. Greenaşyllar partiýasy 9 göterim ses bilen dördünji orny eýelän bolsa, Sosial-demokratik partiýasy (SPD) 0,4 göterim we sesleriň 8 göterim azalmagy bilen bäşinji partiýa boldy.
Täze döredilen Sosial Adalat we Ykdysady düşünişmek bileleşigi (BSW) 5% ses alyp, parlamente girmegiň bosagasyna ýetdi, ýöne resmi netijeler bilen bosagadan geçjekdigi belli bolar. Uly çökgünlige sezewar bolan Erkin Demokratik Partiýa (FDP) 4,4 göterimden 2 göterime çenli parlamentden çykdy. Resmi netijeleriň ýakyn sagatlarda aýdyň bolmagyna garaşylýar.
Dünýä metbugatyna şok täsiri: "Ikinji jahan urşundan bäri ilkinji"
Germaniýadaky bu taryhy ses berişlik dünýä arenasynda gaty çalt we giň täsir galdyrdy. Halkara metbugat guramalary ösüşi "adatdan daşary ýagdaý" kody bilen örtdi.
ABŞ-da ýerleşýän Bloomberg, halkyň häzirki administrasiýadan nägileliginiň AfD-nyň bu ýeňşine ýol açandygyny aýtdy. CNN, pikir soralyşyklaryň gündogar ştatlarda aşa sagçylaryň ýeňiş gazanjakdygyny çaklaýandygyny, ýöne hökümet gurmak baradaky näbelliligiň dowam edýändigini, Nýu-Yorkork Taýms we The Wall Street Journal bu netijäni "taryhy ýeňiş" diýip häsiýetlendirdi.
Germaniýanyň köpçülikleýin habar beriş serişdesi Doýçe Welle (DW) wakalary real wagt maglumatlary bilen habar bereninde, Katarda ýerleşýän Al Jazeera bu netijäniň Ikinji jahan urşundan bäri Germaniýada aşa sagçy partiýanyň gazanan ilkinji döwlet saýlawynda ýeňiş bolandygyny görkezdi.
Saýlaw netijelerinden soň Russiýanyň soňky minutda beren beýanatynda bu syýasy ýaryşa "Hakyky söweşiň başlangyjy!"
hökmünde baha berildi.
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!