Global bazarlardaky iň soňky ýagdaý: Fed karary we garaşylýan balans hasabaty

Global maliýe bazarlary ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky harby hereket bes edilenden soň täze hepde oňyn bellik bilen başlady. Nebitiň bahasynyň arzanlamagy, geosyýasy töwekgelçilikleriň peselmegi bilen global inflýasiýa aladalaryny belli bir derejede gowşatdy. Maýa goýujylaryň esasy maksady ABŞ-nyň Merkezi Bankynyň (Fed) göterim derejesi kararyna we şu hepde yglan ediljek ägirt kompaniýalaryň balansyna gönükdirilendir.

Eastakyn Gündogarda dartgynlyk azaldy, nebitiň bahasy peseldi

Iki sany näbelli çeşmä esaslanýan “Axios” habarlar gullugynyň habaryna görä ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump anna güni Eýrana garşy has giňişleýin harby operasiýa meýilnamalaryny tassyklamady. Bu ösüşi goldaýan başga bir beýanat, Eýran goşunynyň metbugat sekretary Muhammet Ekreminiýa. Ekreminiýa, ABŞ-nyň hüjümleriniň soňky iki gije togtadylandygyny we paralel ýagdaýda özleriniň ar alyş çärelerini togtatandygyny habar berdi.

Beýleki tarapdan, hepdäniň ahyrynda Eýran tarapyndan goldanýan Hussiler (Ansarullah Hereketi) bilen Yemenemende Saud Arabystanynyň milli nebit kompaniýasy Aramco-nyň Yanbu we Jazan sebitlerinde raketalar we uçarmansyz howa ulaglary (uçarmansyz howa ulaglary) tarapyndan amala aşyrylan hüjümler sebitdäki dartgynlygyň islendik wagt ýokarlanmagynyň aladasyny dowam etdirýär.

Geosyýasy töwekgelçilikleriň gowşamagy bilen sentýabr aýynda getirilýän barrel bahasy Brent nebitiniň bahasy 4,8 göterimini ýitirdi we 92,2 dollara düşdi. Bu pese gaçmak, obligasiýa göterim derejesiniň peselmegi bilen birlikde bazarlarda töwekgelçilik islegini goldady. ABŞ-nyň 10 ýyllyk obligasiýa göterimi 4 esasy bal bilen 4,64 göterime çenli azalsa-da, dollar görkezijisi 0,3 göterim azaldy we 101.1 derejesinde durnuklaşdy. Altynyň unsiýa bahasy 0,9 göterim ýokarlandy we 4090 dollardan söwda edip başlady.

Trump-nyň EUB we ABŞ maglumatlaryna tehnologiýa jezasy

Global söwda syýasatyndaky ösüşler hem ýakyndan gözegçilik edilýär. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump Europeanewropa Bileleşiginiň (EUB) Amerikanyň tehnologiýa ägirtlerine garşy salýan ýokary jerimelerini berk tankytlady. Trump 301-nji bölüme laýyklykda kärdeşler arkalaşygyna garşy resmi derňewiň başlanjakdygyny we täze gümrük nyrhlarynyň gün tertibinde bolup biljekdigini aýtdy. AppleB, Apple, Meta we Amazon ýaly ägirt kompaniýalary nyşana alýandygyny öňe süren Trump, Google-a girizilen täze 1 milliard dollar jerime ýatlatdy we kompaniýanyň EUB bilen baglanyşykly umumy jerimesiniň 18 milliard dollardan geçendigini aýtdy we bu kararlary “bikanun we aşa kemsidiji” diýip häsiýetlendirdi

Makroykdysady maglumatlar tarapynda, ABŞ-da iýul önümçilik senagatynyň satyn alyş menejerleri indeksi (PMI) garaşylýandan pes bolup, soňky 4 aýyň iň pes derejesi 53,8-e düşdi. Beýleki tarapdan, hyzmat pudagynyň PMI maglumatlary soňky 8 aýyň iň ýokary derejesine 53,6 bilen ýetdi. Şu hepde geçiriljek Federal ätiýaçlyk ýygnagynda göterim derejeleriniň üýtgemegine garaşylmasa-da, karar tekstindäki ykdysady bahalandyrmalar we Fed-iň resmi wekili Kewin Warşyň pul syýasaty babatynda aýdan sözleri ýakyndan berjaý ediler.

Global bir Stockalarda balans balansy şemaly we indeksleriň kursy

Nýu-Yorkork bir Stockasy tehnologiýa kompaniýalarynyň emeli intellekt maýa goýumlary we geosyýasy näbellilikler üçin köp maýa çykdajylary baradaky aladalar sebäpli anna güni garyşyk okuw bilen tamamlandy. ABŞ ýarymgeçiriji öndürijisi “Intel” -iň ikinji çärýekdäki girdejisi ýylda 25 göterim ýokarlandy. Kompaniýa üçünji çärýekde 15,8 milliard bilen 16,8 milliard dollar aralygynda girdeji gazanjakdygyny çaklasa-da, Intel paýnamalary maliýe netijeleriniň garaşylýandan has ýokarydygyna garamazdan 7,9 göterimini ýitirdi. “Alphabet”, “Tesla”, “IBM” we “Intel” -den soň, Microsoft, Meta, Amazon we Apple ýaly ägirtleriň balans hasabaty şu hepde üns merkezinde bolar. Anna güni Dow Jones indeksi 0,46 göterim, S&P 500 indeksi 0,05 göterim, Nasdaq indeksi bolsa 0,64 göterim ýokarlandy.

stockewropanyň bir stockalarynda oňyn balans höküm sürdi, kompaniýanyň balanslary garaşylýandan has ýokary we PMI oňyn maglumatlary. SAP paýnamalary güýçli maliýe netijelerinden soň 9,3 göterim gazandy. Ozewro zonasynyň birleşdirilen PMI maglumatlary dört aýyň içinde ilkinji gezek ýokarlandy we 51,9 bal gazandy. Germaniýada önümçilik PMI 52,2 bal ýokarlanan bolsa, birleşdirilen PMI 51.2 bilen 50 ösüş çäginden ýokary galdy. Angliýada birleşdirilen PMI 52.1 bal gazandy. Angliýa Bankynyň (BoE) göterim derejesi karary şu hepde ýerine ýetiriler; Bankyň syýasaty 3,75 göterim derejesinde saklamagyna garaşylýar. Anna güni Italiýada FTSE MIB 30 0.95 göterim, Angliýada FTSE 100 0.91 göterim, Fransiýada CAC 40 0.88 göterim, Germaniýada DAX 40 1,36 göterim ösüş gazandy.

Oňyn tendensiýa Aziýa tarapynda dowam edýär. Hytaýyň çip öndürijisi CXMT-iň paýnamalary Şanhaý bir stockasynda söwdanyň ilkinji gününde 500 göterimden gowrak girdeji gazanan bolsa, iýun aýynda Hytaýda senagat girdejisi 15,1 göterim ýokarlandy. Günorta Koreýaly Naver, Nvidia-dan 1 milliard dollarlyk maýa goýumyny aljakdygy sebäpli 10 göterim gymmatlady. Japanaponiýa Bankynyň (BoJ) şu hepde geçiriljek ýygnakda göterim mukdaryny 1 göterimden üýtgetmegine garaşylmaýar, ýöne ýylyň ahyryna garaşylýanlar 1,25 göterim bolar. “Nikkei 225” ýakyn wagtda 0,3 göterim, “Kospi” 0,2 göterim, “Şanhaý” birleşme görkezijisi 0,4 göterim, “Hang Seng” indeksi 0,8 göterim ýokarlandy.

Içerki bazarlardaky iň soňky ýagdaý we Moody's baha bermek

Stambuldaky BIST 100 indeks anna güni satuwa gönükdirilen tendensiýa eýerdi we 0.95 göterim pese gaçmak bilen güni 13,943,87 bal bilen tamamlady. VIOP-daky BIST 30 indeksine esaslanýan awgust gelejek şertnamasy agşamky mejlisinde bahasynyň 0,05 göterimini ýitirdi. 0,1 göterim ýokarlamak bilen anna güni 47.3330-da ýapylansoň, Dollar / TL hümmeti täze günüň açylyşynda 0,1 göterim ýokarlamak bilen 47.3560-da satylýar.

Halkara karz reýting gullugy Moody's Türkiye karz reýtingi barada täze karar yglan etmese-de, ýurt üçin döwürleýin gözden geçiriş işiniň tamamlanandygyny mälim etdi. Analitikler häzirki wagtda ýurtdaky maglumatlaryň gün tertibiniň asudadygyny we BIST 100 indeksindäki 13,800 we 13,700 derejeleriň goldawdygyny, 14,100 we 14,200 derejeleriniň garşylykdygyny aýdýarlar.