Goranmak senagatynyň ýüregi Ankarada urulýar: NATO sammitinde möhüm kararlar

Aýdyn Hasan / Asena ataatağan - Soňky ýyllarda NATO ýaranlarynyň goranyş kuwwatyny ýokarlandyrmak we strategiki hyzmatdaşlygyny güýçlendirmek maksady bilen gapdal çäre hökmünde döredilen goranyş senagaty forumy ilkinji gezek Ankara sammiti bilen bilelikde resmi programmanyň esasy elementleriniň biri hökmünde geçirildi. Global goranyş koridorlarynyň ünsüni özüne çeken bu taryhy sammit düýn sagat 10: 00-a çenli ATO ýygnagynda gapylaryny açdy.

NATO sammitiniň Goranmak senagaty forumynyň açylyş sessiýasy; Wise-prezident Cevdet ılmylmazyň, NATO-nyň Baş sekretary Mark Rutte we Milli Goranmak ministri araşar Güleriň gatnaşmagynda geçirildi. Leadersolbaşçylar we işgärler tarapyndan edilen strategiki beýannamada bileleşigiň geljegi üçin möhüm habarlar bar.

Türkiýeden Europeanewropa Howpsuzlyk Arhitekturasyna berk ünsi

Wise-prezident Cevdet Yyllmaz forumda eden çykyşynda global geosyýasy töwekgelçilikleriň artýan döwründe NATO-nyň çäginde has güýçli Europeanewropa sütünini gurmagyň gutulgysyz bolandygyny aýtdy. Yylmaz, soýuzdaş ýurtlaryň arasyndaky ikitaraplaýyn çäklendirmeleriň düýbünden aýrylmalydygyny aýtdy.

Goranmak we howpsuzlyk pudagynda Türkiýäniň ýokary potensialyna ünsi çeken ılmaz, "NATO-nyň Europeanewropa ganatyna çynlakaý goşant goşýan Türkiýe, kontinentdäki ähli goranyş we howpsuzlyk başlangyçlaryna, esasanam Europeanewropa Bileleşigine işjeň gatnaşmalydyr. Önümçilik kuwwatyny, tehnologiki nou-hau we amaly tejribäni birleşdirip biljek strategiki jogapkärçilige taýyn güýçli binagärlik bilen güýçli we çydamly Euroewro-Atlantik howpsuzlygy mümkin."

"Geliň, önümçilik güýjümizi ýitgä öwüreliň"

Milli Goranmak ministri araşar Güler öz çykyşynda goranyş pudagynda durnukly önümçiligiň we taýýarlygyň ähmiýetine ünsi çekdi. Esasanam ok-däri önümçiliginiň ýaranlar üçin iň möhüm meseledigine ünsi çeken Güler, krizis döwründe üpjünçilik zynjyrynyň döredilmeginiň yza çekilmegine sebäp bolup biljekdigini duýdurdy.

Ministr Güler "Biziň esasy borjumyz, parahatçylyk döwründe bu bilelikdäki hyzmatdaşlygyň medeniýetini yzygiderli ösdürmekdir. Krizis ýüze çykansoň, täze önümçilik liniýalaryny döretmäge, üpjünçilik zynjyryny döretmäge ýa-da umumy ülňüleri kesgitlemäge synanyşmak giç bolup biler. Häzirki wagtda taýýarlyk işimizi şu ugurda tamamlamaly. Çagyryşymyz gaty düşnükli: borçnamalarymyzy anyk mümkinçiliklere, maliýe güýjümizi önümçilige öwürmelidiris.

Rutte "Toparyň ruhy" deňeşdirme we ullakan goranyş maýa goýumlary

NATO-nyň Baş sekretary Mark Rutte çykyşynda sport dünýäsinden meňzeşlik bilen 2026-njy ýylda geçiriljek FIFA dünýä çempionatynyň tolgunmalaryna ünsi çekdi. Rutte üstünlik gazanan toparyň ýekeje oýunça bagly däldigini aýtdy; Derwezeçiden başlap, ähli oýunçylaryň utgaşdyrylmalydygyny aýtdy. NATO-nyň "gol salmagy gaty gowy bilýän" güýçli topardygyny mälim eden Rutte, geçen ýyl Gaagada geçirilen NATO sammitinde beren borçnamalarynyň miwesini ýygnap başlandyklaryny aýtdy.

Prezident Goranmak Senagatynyň (SSB) prezidenti Haluk Görgün, forumyň diýseň öndümli bolandygyny we bilelikdäki önümçilik, üpjünçilik zynjyrynyň howpsuzlygy we tehnologiki hyzmatdaşlykda möhüm aragatnaşyk saklandyklaryny aýtdy. Görgün, ýokary tehnologiýa mümkinçilikleri bilen Türkiýäniň NATO-nyň umumy öňüni alyş meýilnamasyna tutanýerli goşant goşjakdygyny aýtdy.

Forumyň çäginde, NATO-nyň howa goragy, gözegçilik we logistika mümkinçiliklerini ýokarlandyrjak üç sany köpmilletli satyn alyş taslamasy yglan edildi. Bu kontekstde, köpmilletli köp rolly tanker uçar floty üçin meýilleşdirilen 10-njy Airbus A330 MRTT uçarynyň ýakyn wagtda gowşuryljakdygy habar berildi. Mundan başga-da, “Airbus A400M Atlas” uçary üçin täze köpmilletli hyzmatdaşlyk taslamasy durmuşa geçirilip başlanynda, soýuzdaş ýurtlaryň howa giňişligine gözegçilik etmek üçin 5 MQ-4C Triton pilotsyz howa ulagy we 10 Saab GlobalEye uçary bilelikdäki satyn alyş işleri başlandy.