Habar beriş serişdeleriniň palestinalylary 'adamkärçiliksiz' görkezmek üçin edýän tagallasy

Anadolu gullugy tarapyndan 'Global metbugatda palestinalylar' atly habar faýly, palestinalylaryň dünýä metbugatynda nähili wekilçilik edilýändigi we bu wekilçilikleriň adamkärçiliksizlige hyzmat etmegi bilen baglanyşykly mesele bilen baglanyşykly jikme-jikliklerden doly. Habarlaryň ikinji bölüminde palestinalylaryň, ylaýta-da Ysraýyl syýasatçylarynyň çykyşlary arkaly 'adamkärçiliksiz' hökmünde görkezilmäge synanyşýandyklary barada söhbet edilýär. "haýwanlar" Zähmet çekdiler. Netanýahu palestinalylary 'wagşy terroristler' we 'garaňky adamlar' diýip häsiýetlendirse-de, Gaza üçin 'erbet ýamanlyk şäheri' sözüni ulandy.

Öňki Goranmak ministri ovow Gallant Gazadaky hüjümleri beýan edende 'biz ynsanperwer haýwanlara garşy göreşýäris' sözüni saýlady. Şonuň ýaly-da, Miras ministri Amihai Eliyahu 'haýwanlar' adalgasyny ulandy, Maliýe ministri Bezalel Smotriç bolsa palestinalylary "çybynlar" bilen deňeşdirdi we çözgüdiň "batgany suwarmak" bolandygyny aýtdy. Olary 'garynjalar' bilen deňeşdirdi we 'diri ýerde jaýlamaly' diýdi. Şeýle çykyşlar köpçülikleýin habar beriş serişdeleri tarapyndan sorag edilmezden berilse-de, bu palestinalylaryň ynsanperwerlik aýratynlyklaryndan mahrum edilmegine we olara garşy zorlugyň kanunydygyna ýol açdy.

Günbatar metbugaty palestinalylary bahalandyrýan bu çykyşlary goldaýan neşirler etdi. Mysal üçin, Hamasyň Syýasy Býurosynyň öňki başlygy Ysmaýyl Haniýe we onuň oruntutary yaahýa Sinwar -yň öldürilmegi terrorçylyga garşy göreşde 'uly üstünlik' we 'ýeňiş' diýlip yglan edildi. Fox News İsmail Heniýeniň öldürilendigini 'ýok edildi' sözleri bilen habar berdi, Wagt magazineurnaly bolsa yaahýa Sinwary '7-nji oktýabr hüjümleriniň esasy jogapkärçisi' diýip häsiýetlendirdi. Şeýlelik bilen, palestinalylaryň hukuk ugrundaky kanuny göreşi “howp” hökmünde görkezildi we çeken zorlugy “terrorçylyga garşy göreş” çykyşy bilen kanunlaşdyryldy.

Adam hukuklary we palestinaly tussaglar

Ynsan hukuklaryny goraýjy guramalaryň maglumatlaryna görä takmynan 10 müň palestinaly Ysraýyl türmelerinde saklanýar we bu adamlaryň köpüsi sud edilmezden tussag edilýär. Ysraýyl administrasiýasy bu adamlary 'howply terroristler' diýip häsiýetlendirýän bolsa, metbugat bu wakany kabul etdi we palestinaly tussaglary "tussaglar" diýip atlandyrdy. Bu dil palestinalylaryň 'jenaýatçy' hökmünde kabul edilmegine sebäp boldy.

Ysraýyl bilen Hamasyň arasynda 2025-nji ýylyň ýanwar aýynda baglaşylan ýaraşyk we tussag alyş-çalyş şertnamasynyň çäginde 7 ysraýylly we 290 palestinaly boşadyldy. Şeýle-de bolsa, boşadylan palestinalylaryň aglaba bölegi aýallar we çagalardy. 'Hamas tarapyndan dolandyrylýan hassahana' ýaly sözler bilen Gazadaky habarlaryň ygtybarlylygy gowşady. ABŞ-nyň prezidenti Jo Baýden bu çykyşy Saglygy goraýyş ministrliginiň Gazada yglan eden ölenleriň sany baradaky soraga jogap bermek bilen goldady, "palestinalylaryň aýdanlaryna ynanamzok." Şeýle gepleşikler parahatçylyga we çözgüt ýoluna böwet bolsa-da, habar beriş serişdeleriniň geljekde has obýektiw we adalatly dil ulanmagy möhümdir. Bu etapda adamzat gymmatlyklaryna hormat goýýan çemeleşme sebitde parahatçylygy üpjün edip biler.