Habar beriş serişdeleriniň roly: Gazadaky gapma-garşylyklar we ýalňyş maglumatlar
Anadolu gullugynyň resminamasy halkara habar beriş serişdeleriniň Gazadaky konfliktde nähili rol oýnandygyny we bu işe nähili goşulandygyny öwrenýär.
Anadolu gullugy tarapyndan taýýarlanan 'Global metbugatda palestinalylar' atly habar faýlynyň soňky bölüminde Gazadaky konfliktlerde metbugat guramalarynyň oýnan möhüm roly ara alnyp maslahatlaşyldy. Bu derňew, habar beriş serişdeleriniň duýgyny nähili emele getirýändigini we bu işe nädip goşulyşýandygyny görkezýär.
Mediýanyň duýgyny emele getirmegiň güýji
Malkolm X-nyň belleýşi ýaly, metbugat köpçüligiň düşünjesini aňsatlyk bilen dolandyryp biler. Bu nukdaýnazardan, BBC, CNN we Waşington Post ýaly global metbugat ägirtleri palestinalylary Ysraýyl-Palestina konfliktlerinde 'garşydaş' däl-de, 'terrorist' diýip häsiýetlendirdi. Şeýle hem, Ysraýylyň ýer eýeçiligini “basyp almak” diýip atlandyrmagyň ýerine “oturymly ýer” ýaly sözleri ulanyp, Ysraýyl tarapdary dili saýladylar. Ysraýylyň hüjümlerini “kanuny goranmak” hökmünde görkezse-de, palestinalylaryň garşylygyny terrorçylyk bilen baglanyşdyrdy. Şeýlelik bilen, köpçülikleýin habar beriş serişdeleri köpçüligiň pidasy we kimiň günäkärdigi barada ýalan düşünje döretdi.
subut edilmedik talaplaryň ýaýramagy
Mediýa guramalary köplenç Ysraýylyň peýdasyna esassyz aýyplamalary ýaýradýarlar we bu aýyplamalaryň ret edilmegine garamazdan täzeden gün tertibine getirilýär. Bu, palestinalylaryň “terrorist” diýlip atlandyrylmagyna we ýigrenji gurşawyň döremegine goşant goşdy.
Passiw diliň ulanylmagy we jenaýatyň gizlenmegi
Habar beriş serişdeleri Ysraýylyň jenaýatdaky gönüden-göni roluny gizleýän passiw dil ulanmagy makul bildi. Mysal üçin, Nýu-Yorkork Taýms Ysraýylyň journalistsurnalistlere eden hüjümlerini 'Gazada habar bermek howply howpy' diýip häsiýetlendirdi. Şeýle beýanatlar Ysraýylyň jogapkärçiligini ýapmak üçin hyzmat etdi. Şeýlelik bilen, palestinalylaryň mejbury göçürilmegini 'meýletin migrasiýa' hökmünde görkezmek bilen hakykaty gizlediler.
Halkara hukugyna ters gelýän düşündirişler
Ysraýylyň palestinalylara garşy zor bilen göçürmek syýasaty halkara hukugy boýunça uruş jenaýatlary hökmünde häsiýetlendirilse-de, metbugat bu ýagdaýy 'ewakuasiýa' hökmünde görkezdi.
Ysraýylyň uruş jenaýatlaryny ýapmakda möhüm rol oýnady. Bu etapda metbugat Ysraýylyň hereketlerini kanunlaşdyran dil ulanyp, basyp alyşlyga we gyrgynçylyga ähmiýet bermedi.
Ruandada we Nýurembergde geçirilen synaglar metbugatyň genosid proseslerine gatnaşyp biljekdigini görkezýän hem bolsa, dünýä habar beriş serişdeleri Gazadaky ýagdaýy hem şuňa meňzeş usul bilen alyp bardylar. Habar beriş serişdeleri adalatly we obýektiw garaýyş görkezip, şeýle konfliktlerde parahatçylyga goşant goşup bilermi?
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!