Hagia Sofiýa metjidi myhmanlaryň rekordyny täzeledi: gaýtadan açylaly bäri 30 milliondan gowrak myhman

Stambuly basyp almak bilen metjide öwrülen we asyrlar boýy Yslam dünýäsiniň iň möhüm nyşanlaryndan biri bolan Hagia Sofiýa-i Kebir metjidi-i Şerif ybadat üçin açylandan soň uly gyzyklanma döretmegini dowam etdirýär. Basyp alnandan soň 1453-nji ýylda Fatih Soltan Mehmet Hanyň binýady bolan metjit bolup hyzmat eden, emma ministrler geňeşiniň 1934-nji ýylyň 24-nji noýabryndaky karary bilen muzeýe öwrülen taryhy ybadathana 86 ýyllyk arakesmeden soň ýene-de imanlylar üçin gapylaryny açdy. Döwlet geňeşiniň 10-njy palatasynyň 2020-nji ýylyň 10-njy iýulyndaky taryhy karary bilen muzeý statusy ýatyrylandan soň, Prezident Rejep Taýyp Erdogan tarapyndan gol çekilen karar bilen Dini işler ministrligine geçirilen Hagia Sofiýa 2020-nji ýylyň 24-nji iýulynda geçirilen ilkinji anna namazy bilen öňki ýagdaýyna getirildi.

Taryhy karardan soň uly islegiň soňy

Stambulyň müftüsiniň orunbasary Arif Cevlek Hagia Sofiýanyň ybadat üçin açylmagynyň Türkiýede we tutuş Yslam geografiýasynda görlüp-eşidilmedik joşgun bilen garşy alnandygyny aýtdy. "Zynjyrlar döwülsin, Hagia Sofiýa açylsyn" şygary bilen ençeme ýyl bäri simwol bolup gelýän bu höwesiň azalandygyny mälim eden Çewlek, bu ädimiň ýürekleri täzeländigini we basybalyjylygyň nyşany bolan ybadathananyň asyl şahsyýetini gaýtadan dikeldendigini aýtdy. Metjide ybadat üçin açylan ilkinji gününden bäri hiç haçan peselmändigini mälim eden Çewlek, ybadat etmek isleýänleriň hem, binanyň ajaýyp taryhy we çeper gurluşyny görmek isleýän ýerli we daşary ýurtly syýahatçylaryň Hagia Sofiýa ýakyndygyny aýtdy.

Ruhy bilim we öwrülişik merkezi

Hagia Sofiýanyň diňe ybadat mekany däl-de, eýsem ylymyň ýaşaýyş merkezidigini ýada salýan Çewlek, ýeňiji Mehmetiň esasnamasyndaky ýörelgelere laýyklykda hadys, Buhari we paýhas sapaklarynyň metjitde üznüksiz dowam edýändigini aýtdy. Her gün hutbalaryň okalýan we juma günlerinde sala bilen adanyň arasynda jogap bermek däbi dowam etdirilýän ybadathanada işgärler tarapyndan Gurhan okamak we aýdym-saz öwredilýär. Dini Işleriň Prezidentiniň çäginde, esasanam daşary ýurtly myhmanlar üçin ekspert gollanmalary tarapyndan geçirilen habarnamanyň we mahabat çäreleriniň öz miwesini berýändigini mälim eden Çewlek, her hepde metjidiň özüne çekiji atmosferasyna haýran galmak bilen Yslamy saýlaýan daşary ýurtly myhmanlara şaýat bolýandyklaryny aýtdy.

30 milliondan gowrak syýahatçy we global syýahatçylyk ýoly

Stambulyň müftüsiniň orunbasary Hagia Sofiýanyň metjit hökmünde açylmagyna garşy "zerurlygyň ýokdugyny" öňe sürdi, gapyda uzyn nobatlar we dykyzlyk sebäpli ret edildi we açylandan bäri 30 milliondan gowrak adamyň metjide baryp görendigini habar berdi. Uzak Gündogardan we Merkezi Aziýadan gelýänleriň sanynda partlama bolandygyny, esasanam Özbegistan, Malaýziýa we Indoneziýa ýaly ýurtlaryň Umra syýahatyna Stambul we Hagia Sofiýa saparlaryny goşandygyny aýtdy. Cevlek, dowam etdirilýän düýpli dikeldiş işleriniň gözegçilik edilýän geçelgeler bilen gelýänleriň ömri howpsuzlygyna howp salmaýan görnüşde alnyp barylýandygyny aýtdy; Dini meseleler boýunça prezidentiň, Türkiýäniň Dini Gaznasynyň we Baş Gaznanyň Baş müdirliginiň işgärlerini öz içine alýan takmynan 120 adamdan ybarat toparyň myhmanlara iň gowy hyzmaty hödürlemek üçin gije-gündiz işleýändigini aýtdy.