Hagýa Sofiýanyň ajaýyp taryhy "queňiş möhri" kitaby bilen ölmez-ýitmez: Ilkinji gezek açylan suratlar hiç haçan çap edilmedi!

Stambuly basyp almagyň iň uly nyşany we dünýä arhitekturasynyň taryhynda iň ajaýyp desgalaryň biri bolan Hagýa Sofiýa-i Kebir metjidi-i Şerifi ybadat üçin açylmagynyň altynjy ýyllygynda aýratyn bir eser bilen täç edildi. Demirören neşirleriniň oýlanyşykly eseri bilen taýýarlanan "queňiş möhri: Hagia Sophia-i Kebîr Câmi-i Şerifi" atly abraýly kitap sungat we taryh höwesjeňlerine hödürlendi. Iş, II. Ilkinji gezek günüň şöhlesini görmedik we Abdulhamid döwrüniň ıldyldyz albomlaryna girizilen wizual ýady ilkinji gezek okyjylar bilen birleşdirýär. Jemi 229 gymmatly şekili öz içine alýan kitapda Ali Enis Ozanyň 24 taryhy suraty ilkinji gezek peýda bolýar.

Prezident Erdoganyň manyly giriş haty

Bu täsin ýygyndy eseriniň girişini ýazan Prezident Rejep Taýyp Erdogan Hagia Sofiýanyň türk halky üçin ruhy gymmatyna ünsi çekdi. Erdogan öz makalasynda "Hagia Sofiýa metjidi diňe bir ybadat mekany däl, eýsem siwilizasiýany, imanyň güýjüni we basyp alyş ruhuny talap edýän milletimiziň taryhy aňynyň ýadygärlik nyşanydyr" -diýdi. Metjidiň asyrlara garşy çykyş eden pozisiýasyna ünsi çekip, Prezident 86 ýyllap dowam eden höwesden soň, öňki şahsyýetine gaýtadan dikeldilen ybadathananyň 2020-nji ýylyň 24-nji iýulynda asmany baky adhan sesleri bilen bezär diýip ynanýandygyny aýtdy.

Demirören Holding başlygynyň orunbasary Meltem Demirören -iň giriş makalasy bilen goşant goşan bu ägirt uly işi; Üç dürli dilde taýýarlandy: türk, iňlis we arap. Halkara derejesinde uly ünsi çekmegine garaşylýan abraýly albom onlaýn satuw platformalarynyň we meşhur kitap dükanlarynyň tekjelerinde öz ornuny aldy.

Hünärmenleriň gözünden Hagia Sofiýa: Medeni ýatlamanyň janly şaýady

Eseriň ähmiýetine baha beren Prof. Dr. Arheolog Dr. Authorazyjy Hasan Mert Kaýa Hagia Sofiýanyň Stambulyň medeni geçmişiniň gysgaça mazmunydygyny aýtdy we bu güýçli wizuallar bilen taýýarlanan albomyň medeni ýadyna uly goşant goşýandygyny aýtdy.

Alty ýylda 30 milliondan gowrak myhmany garşy aldy

2020-nji ýyldaky taryhy karardan soňky alty ýylyň dowamynda Hagia Sofiýa metjidine myhmanlar doldy. Bu döwürde 30 milliondan gowrak ýerli we daşary ýurtly syýahatçyny kabul eden ybadathana barada aýdyp, Stambulyň müftüsiniň orunbasary Arif Çewlek metjide hemişe güýçli gyzyklanmanyň bardygyny, ýöne bu ýagdaýyň hiç hili bulam-bujarlyk bolmazdan dolandyrylandygyny aýtdy. Cevlek, Merkezi Aziýadan we Uzak Gündogardan gelýänleriň sanynyň ep-esli artandygyny, esasanam Özbegistan, Malaýziýa we Indoneziýa ýaly ýurtlaryň Umra gezelençlerine Stambul we Hagia Sofiýa goşulandygyny düşündirdi.

Syýasy ýolbaşçylar Hagia Sofiýanyň çap eden habarlary bilen ybadat üçin gaýtadan açylmagynyň ýyl dönümini bellediler. Türkiýäniň Milli mejlisiniň başlygy Numan Kurtulmuş, Hagia Sofiýany milli erkiň we köp asyrlyk ynamyň wepalylygynyň iň güýçli nyşany hökmünde häsiýetlendirýän bolsa, MHP başlygy Devlet Bahçeli ybadat üçin metjidiň açylmagynyň türk milletiniň tutanýerliliginiň alamatydygyny aýtdy. Prezidentiň aragatnaşyk müdiri Burhanettin Duran ýörite programmada 2020-nji ýylyň 10-njy iýulynda kabul edilen bu taryhy kararyň Fatih Soltan Mehmet Hanyň erkine we garaşsyzlyk islegine wepalylygyň güýçli beýanydygyny aýtdy.