Haluk Baýraktardan NATO-a taryhy jaň: Uçuş tehnologiýasynda bäsdeşlik däl-de, hyzmatdaşlygyň wagty geldi

Baýkaryň baş müdiri Haluk Baýraktar, NATO-nyň agza ýurtlarynyň pilotsyz howa ulaglary (UAV) tehnologiýalaryndaky başarnyklaryny strategiki hyzmatdaşlygyň üsti bilen has çalt we netijeli ösdürip biljekdigini aýtdy.

Baýraktar, NATO-nyň 36-njy döwlet we hökümet baştutanlarynyň sammitiniň çäginde geçirilen Goranmak senagaty forumynda "Innowasiýadan köpçülikleýin önümçilige: NATO-nyň uçarmanlyk derejesini ýokarlandyrmak" atly panelde möhüm baha berdi.

"Noldan başlamagyň ýerine güýçlerimizi sinergiýa bilen birleşdirmeli"

Haluk Baýraktar, Türkiýanyň uçarmanlar pudagynda dünýä derejesinde iň uly eksportçydygyny ýatladyp, soňky çärýek asyrda pilotsyz söweş uçarlaryndan başlap strategiki platformalara çenli köp ugurda uly maýa goýumlaryny goýandyklaryny aýtdy. Baýraktar, Italiýanyň goranmak ägirdi Leonardo bilen döreden hyzmatdaşlygy barada durup geçip, Leonardo Baýkar Aerokosmos Ulgamlary (LBA Systems) bilelikdäki kärhana bilen bu pudaga täze bir dem alandyklaryny aýtdy.

Baýraktar, her tehnologiýany noldan öndürmäge synanyşmagyň wagtyň ýitirilýändigini belläp, "Leonardonyň aşa güýçli radarlary, ýük göterijileri we elektron ulgamlary bar bolsa, platformalary subut etdik. Iň gowularyny birleşdirip umumy synergiýa döretmek çeşmeleri tygşytly ulanmagyň iň gysga usulydyr" -diýdi. Baýraktar, şu günden başlap Baýkaryň 40 dürli ýurt, şol sanda NATO agzalary bilen işleşýändigini we bu gatnaşyklary has-da pugtalandyrmagy maksat edinýändigini aýtdy.

Goranmak eksportynda hepdede 250 million dollar rekord derejesi

Türk goranyş senagatynyň soňky ýigrimi ýylda anyk maglumatlary bilen gazanan üstünliklerini aýan eden Baýraktar, pudagyň ösüş tizligini şu sözler bilen jemledi: "20 ýyl ozal Türkiýede goranyş pudagynda bary-ýogy 17 kompaniýa işleýärdi. Häzirki wagtda bu san 3 müňden gowrak artdy. Häzirki wagtda bir hepdede 250 million dollarlyk goranyş eksportyny amala aşyrýarys. 250 million dollar, ýyllyk eksportymyz 10 milliard dollardan geçdi. "

Baýraktar, NATO-nyň çägindäki dürli ululykdaky ýurtlar üçin birmeňzeş mümkinçilikleri noldan döretmäge synanyşman, bar bolan mümkinçilikleri paýlaşmak üçin has rasional çemeleşme boljakdygyny aýtdy. Baýraktar, bu ugurdaky ýokary islegi kanagatlandyrmak üçin iri kompaniýalaryň islegiň bolmagyna garaşman kuwwat öndürmelidigini aýtdy we bu milliard dollarlyk bazaryň täze kärhanalar we başlangyç kärhanalary üçin öz mümkinçiliklerini döretmek üçin möhüm mümkinçilik döredýändigini aýtdy.

Dürli UAV synplary üçin üýtgeşik önümçilik we hyzmatdaşlyk modelleri

Haluk Baýraktar, uçuş synplarynyň söweş meýdanynyň üýtgeýän dinamikasyna görä dürli strategiýalar bilen işlenmelidigini aýtdy we esasanam FPV (Ilkinji adam görnüşi) uçarmanlarynyň indi ok-däri bolandygyny aýtdy. Her bir ýurduň öz FPV önümçilik kuwwatyna eýe bolmalydygyny belläp, Baýraktar: "Her bir ýurduň öz oklaryny öndürmegi üçin bir desga mätäç bolşy ýaly, FPV-ler üçinem ýagdaý şeýle. Pilotsyz söweş uçarlary ýa-da strategiki synp uçarlary barada aýdylanda, güýçli bileleşikler gurmak bu ägirt uly mümkinçilikleri diňe bir gurmak däl-de, has uly girdeji getirer"

Baýraktar, hyzmatdaşlygyň modeliniň diňe bir bar bolan intellektual eýeçiligiň geçirilmegini aňlatmaýandygyny, tersine, bar bolan bilimleriň üstünde täze tehnologiýalary gurmagy maksat edinýändigini aýtdy we bu usul bilen umumy synergiýa bilen gysga wagtyň içinde bileleşigiň çalt artykmaçlygyny üpjün edip boljakdygyny aýtdy.