Gipertoniýanyň we öňüni alyş usullarynyň howplary barada beýannama

17-nji maý, Bütindünýä gipertoniýa güni mynasybetli Saglygy goraýyş ministrligi, gipertoniýanyň saglyga ýetirýän täsiri we gözegçilik usullary barada möhüm beýanat berdi. Gipertoniýa, ýokary gan basyşy we ýürek-damar, böwrek we beýniniň saglygyna täsir edýän hroniki kesel hökmünde kesgitlenýär. Irki diagnoz we degişli bejergi bu kesele gözegçilik etmekde möhüm rol oýnaýar.

Gipertoniýanyň ýaýramagy we töwekgelçilik faktorlary

2023-nji ýylda Türkiýede geçirilen gözleg 15 we ondan ýokary ýaşly adamlarda gipertoniýanyň ýaýramagynyň 18,3% bolandygyny ýüze çykardy. Şeýle-de bolsa, bejergi alýan adamlaryň diňe 41% -i gan basyşyny gözegçilikde saklap biler. Oturylyşyk durmuşy, sagdyn iýmitlenme, duzy aşa köp sarp etmek, temmäki we spirtli içgiler gipertoniýa howpuny ýokarlandyrýar.

Maşgala lukmanlarynyň we bejeriş usullarynyň roly

Saglygy goraýyş ministrligi tarapyndan dolandyrylýan keselleri dolandyrmak platformasynyň çäginde maşgala lukmanlary gipertoniýa, süýji keselleri, semizlikler sebäpli adamlaryň töwekgelçilik ýagdaýyna gözegçilik edýärler. Bloodokary gan basyşyny bejermekde ulanylýan dermanlar gan basyşyny gözegçilikde saklamak üçin esasy bejeriş gurallaryndan biri hasaplanýar. Bu dermanlary yzygiderli ulanmak çynlakaý kynçylyklaryň döremek mümkinçiligini azaldar. Gündelik duzuň 5 gramdan köp bolmagy böwregiň işine ýaramaz täsir edip, dowamly böwrek keseliniň döremek howpuny ýokarlandyryp biler. Gaýtadan işlenen iýmitleri çäklendirmek we sagdyn durmuş üçin deňagramly iýmitleniş endiklerini kabul etmek möhümdir.

Gipertoniýanyň öňüni almak we oňa gözegçilik etmek üçin adamlara gan basyşyny yzygiderli ölçemek, sagdyn iýmitlenmek, duz kabul etmegi azaltmak we fiziki işjeňlige üns bermek maslahat berilýär. Mundan başga-da, temmäki we spirtli içgilerden gaça durmalydyrlar we lukmanlaryň maslahatlaryna laýyklykda bejergi usullaryny dowam etdirmelidirler. Irki diagnoz we netijeli yzarlamak keseliň getirip biljek töwekgelçiliklerini azaltmaga kömek edýär.

Netijede, gipertoniýa çynlakaý saglyk problemalaryna sebäp bolup biljek şert hökmünde möhüm bolup galýar. Maglumatly jemgyýet we täsirli saglyk syýasatlary bu keseliň täsirini azaldyp biler.