Huti hüjümleri Saud Arabystanyna howp salýar, Eýran gepleşiklere çagyrýar

Yemenemendäki Eýran tarapyndan goldanýan Hutiler tarapyndan Saud Arabystanyna abanýan howplaryň we hüjümleriň artmagy bilen, geçen hepde 10 hüjümde 19 adam ölüp, ýüzlerçe adam ýaralandy. Riýaddaky Korol Halid halkara howa menziline gönükdirilen soňky hüjümde 1 adam öldi, 11 adam ýaralandy. Hüjümler sebäpli howa menzilindäki amallary togtatmak karary uzaldyldy.

Saud Arabystany tarapyndan gurnalan 17-nji Halkara Energetika Forumynyň (IEF17) ministrler ýygnagynyň başlandygyna garamazdan, ýurda garşy hüjümler dowam etdi. Arap koalisiýasynyň metbugat sekretary general-maýor Turki al-Maliki, hutiler tarapyndan atylan ballistik raketanyň petiklenendigini, hutiler bolsa Hamis Muşaýt şäherindäki howa bazasyny pilotsyz uçar bilen nyşana alandyklaryny habar berdiler. Beýleki tarapdan, Eýranyň Daşary işler ministri Abbas Arakçi Saud Arabystany bilen Hussileriň arasyndaky krizisi çözmek üçin her dürli kömege taýýardyklaryny aýtdy we gepleşikleri teklip etdi.

Bu wakalar bolup geçýän mahaly, Eýranyň Milli Howpsuzlyk Geňeşiniň sekretary Mohsen Rezai ABŞ-nyň Eýranyň Hormuz bogazyny açmak üçin ýedi şertiniň käbirini kabul edendigini, ýöne bu jogabyň ýeterlik däldigini aýtdy. Rizai, Hormuz bogazynyň ABŞ üçin açylmajakdygyny we ähli şertler ýerine ýetirilmedik halatynda gepleşikleriň geçirilmejekdigini aýtdy.

5W1K

bilen Döwlet.TC belligi

Kim: Eýran tarapyndan goldanýan Hutiler, Saud Arabystany, Arap koalisiýasy, Eýranyň Daşary işler ministri Abbas Arakçi, Eýranyň Milli Milli Howpsuzlyk Geňeşiniň sekretary Mohsen Rizai.

Näme: Hussileriň Saud Arabystanyna garşy edýän hüjümleri we Eýranyň gepleşik teklibi.

Nirede: Saud Arabystany (Riýad, Korol Halid halkara howa menzili, Hamis Muşaýt), Yemenemen, Hormuz bogazy.

Haçan: Geçen hepde we dowam edýän amal.

Näme üçin: Sebitdäki dartgynlyk we Huti Saud Arabystany üçin howp.

Nädip: ballistik raketa we pilotsyz hüjümler bilen.

Devlet.TC belligi: Sebitdäki konfliktleriň global energiýa üpjünçiligine we halkara deňiz söwdasyna edýän täsiri ýakyndan gözegçilik edilýär. Esasanam Hormuz bogazynyň strategiki ähmiýeti we onuň ýapylmagy töwekgelçiligi halkara jemgyýetçiliginiň gün tertibinde.

Netije

Eastakyn Gündogarda dartgynlylygyň ýokarlanmagy sebit ýurtlarynyň arasyndaky gatnaşyklary hasam kynlaşdyrýar. Hussileriň hüjümleri we Eýranyň gepleşik çagyryşy sebitdäki güýç deňagramlylygynyň duýgurlygyny görkezýär. Eýranyň Hormuz bogazyndaky tutumy dünýä energiýa bazarlary üçin möhüm töwekgelçilik faktory bolmagyny dowam etdirýär.

Mümkin täsirler

Hussileriň hüjümleriniň dowam etmegi Saud Arabystanynyň energiýa infrastrukturasyna we sebitdäki durnuklylyga ýaramaz täsir edip biler. Eýranyň gepleşik teklibine oňyn jogap berilmese, sebitdäki dartgynlyk hasam güýçlenip biler. Hormuz bogazynyň ýapylmagy ýa-da çäklendirilmegi dünýädäki nebit bahalarynyň düýpli üýtgemegine we halkara söwdasynyň bozulmagyna sebäp bolup biler.