Mazmuna geç
19 Noýabr 2026, Penşenbe Garaşsyz habar portaly · Resmi edara däl
DEVLET.TC Ygtybarly habar çeşmesi Garaşsyz habar portaly · Resmi edara däl
Saglyk

Insultyň irki gatyşmagynyň alamatlaryny tanamak üçin çagyryş

Türkiýäniň gyssagly lukmançylyk gaznasy insult hadysalarynda irki gatyşmagyň möhümdigini mälim etdi we näsaglaryň garyndaşlaryna bu alamatlary tanamak üçin tälim bermäge çagyrdy.

Insultyň irki gatyşmagynyň alamatlaryny tanamak üçin çagyryş

Gysgaça

  • Türkiýäniň gyssagly lukmançylyk gaznasy insult hadysalarynda irki gatyşmagyň möhümdigini mälim etdi we näsaglaryň garyndaşlaryna bu alamatlary tanamak üçin tälim bermäge çagyrdy.
  • Türkiýäniň gyssagly lukmançylyk gaznasy Antalýanyň Kemer etrabynda geçirilen gurultaýda insult hassalarynyň hassahanadan öňki ideg amallaryny gowulandyrmak üçin taýýarlanan täze ylalaşyk hasabaty gün tertibine getirildi.

Türkiýäniň gyssagly lukmançylyk gaznasy Antalýanyň Kemer etrabynda geçirilen gurultaýda insult hassalarynyň hassahanadan öňki ideg amallaryny gowulandyrmak üçin taýýarlanan täze ylalaşyk hasabaty gün tertibine getirildi. Saglyk Ylymlar Uniwersiteti Şehit Prof. Dr. Alhan Varank Sancaktepe Okuw we Gözleg Keselhanasynyň gyssagly lukmançylyk klinikasynyň mugallymy, öýde insult alamatlarynyň dogry diagnozynyň näsaglary degişli bejeriş merkezlerine wagtynda ýetirmekde möhüm rol oýnaýandygyny aýtdy.

insult alamatlaryny nädip tapawutlandyrmaly?

Insult hadysalaryna irki gatyşmak mümkinçiligini artdyrýan esasy alamatlar, sözüň bozulmagy, ýüzüň assimetriýasy, deňagramlylygyň ýitmegi we gollarda ýa-da aýaklarda güýç ýitirilmegi bolup durýar. Bu alamatlaryň, esasanam garry adamlarda ýadawlyk ýa-da garrylyk bilen baglanyşykly tebigy prosesler bilen garyşdyrylmaly däldigi aýdylýar. Hünärmenler "Ol keýik, ukusyz. Goý, uklasyn, oýansyn, göreris" ýaly nädogry çemeleşmeler bilen ýitirilen 3-4 sagadyň hassanyň hemişelik zeperlenmegine ýa-da ölümine sebäp bolup biljekdigini duýdurýarlar.

Adatdan daşary ýagdaýlarda tehnologiýa we okuw

Bu usullardan peýdalanmak üçin, palta eritýän dermanlar we insult bejergisinde mehaniki trombektomiýa usullary ýaly üstünlikli programmalar bar bolsa-da, hassany tiz kömek merkeziniň 112 gyssagly kömek merkezi arkaly tiz enjamlaşdyrylan merkeze äkitmeli. Jemgyýetiň saglygyny goramak maksady bilen, orta mekdeplerde we orta mekdeplerde saglyk sowatlylygy okuwlaryny giňeltmek maksat edinilýär. Mundan başga-da, tebigy lukmançylyk hyzmatlarynda we betbagtçylyklarda şekilleri gaýtadan işlemek tehnologiýalarynda emeli intellekt bilen goldanýan karar beriş amallarynyň ulanylmagy lukmanlaryň baha beriş ukybyny ýokarlandyrjak element hasaplanýar.

Antalýanyň Kemer etrabynda geçirilen Türkiýäniň gyssagly lukmançylyk gaznasynyň gurultaýynda irki diagnoz we dogry interwensiýa usullary insult hassalaryna hassahanadan öňki ideg barada taýýarlanan ylalaşyk hasabaty bilen ara alnyp maslahatlaşyldy. Hünärmenler insult alamatlarynyň halk tarapyndan ykrar edilmelidigini we gyssagly ýagdaýda 112 gyssagly kömek merkezine habar berilmelidigini aýtdylar.

Insult hadysalarynda wagt ýaryşýandygy sebäpli, alamatlar ýüze çyksa, hassany 112-e çenli hünärmen saglygy goraýyş toparlaryna ugratmak möhümdir. Saglygy goraýyş edaralary palta lizisi we insult keselinden şübhelenýänler üçin mehaniki trombektomiýa ýaly ýörite bejeriş mümkinçiliklerini hödürleýän merkezlerde amallary dolandyrýarlar.

Netije

Insult hadysalarynda bejerginiň üstünligini kesgitleýän iň möhüm faktor, alamatlaryň ýüze çykan pursady bilen näsagyň hassahana gelýän wagtynyň aralygydyr. Jemgyýetiň saglyk sowatlylygyny ýokarlandyrmak we alamatlary dogry düşündirmek näsaglaryň yzyna gaýtaryp bolmajak saglyk problemalaryna duçar bolup biler.

Tehnologiki ösüşler we emeli intellekt bilen goldanýan ulgamlar, gyssagly lukmançylyk hyzmatlarynda karar bermek işlerini çaltlaşdyrmak arkaly lukmanlaryň gatyşmak ukybyny goldaýar. Bu, esasanam insult we wagt möhüm bolan betbagtçylyk ýaly ýagdaýlarda bejergä elýeterliligi gowulandyrmak mümkinçiligine eýe.

Mümkin täsirler

Orta we orta mekdeplerde saglyk sowatlylygy okuwyny giňeltmek, jemgyýetiň uzak möhletde saglyk adatdan daşary ýagdaýlaryna has aňly jogap bermegine mümkinçilik döredip biler. Bu habarlylyk, 112 gyssagly kömek merkezine ýüz tutmalaryň has takyk görkezilmegine we hassahanadan öňki idegiň hilini ýokarlandyryp biler.

Emeli intellekt we şekili gaýtadan işlemek tehnologiýalaryny gyssagly lukmançylyk amallaryna goşmak, lukmanlaryň näsaglara baha beriş tizligini ýokarlandyrmak arkaly bejerginiň netijelerini gowulaşdyryp biler. Bu tehnologiýalaryň betbagtçylyklarda ulanylmagy üçburçlyk proseslerinde has netijeli çeşme dolandyryşyny üpjün edip biler.

Çeşme: Anadolu Ajansı

Bu habar çeşme habaryndan emeli aňyň goldawy bilen taýýarlandy we türk dilinden maşyn terjimesi arkaly terjime edildi. Biz nähili işleýäris?

Bu habary paýlaş
Devlet.TC habarlar bölümi

Devlet.TC habarlar bölümi

Ähli makalalary görkez

Teswirler (0)

Teswir ýaz

E-poçta salgyňyz çap edilmeýär, diňe moderasiýa üçin ulanylýar. Gizlinlik syýasaty

Teswirler moderatoryň tassyklamasyndan soň neşir edilýär.

Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!

Saglyk