Ispaniýada müň ýyllyk syr: Gowakda tapylan çagalaryň dişleri we ýaşyl minerallar

Ispaniýanyň günorta-günbataryndaky Pirenes daglaryndan tapylan bir gowak, taryhdan öňki jemgyýetler barada möhüm maglumatlary hödürleýär. Deňiz derejesinden 2335 metr beýiklikde ýerleşýän we 'Gowak 338' diýlip atlandyrylýan bu gowak, arheologlar tarapyndan geçirilen gazuw-agtaryş işleriniň netijesinde 5500 ýyl mundan ozal açylan ajaýyp açyşlardan doly.

Gowagyň täsin ýerleri. taryhdan öňki sahypa. Wagtyň geçmegi bilen ençeme gezek baryp gördi. Bu ýerde arheologlar çaganyň dişleri we barmak süňkleri, kömür galyndylary, başlangyç nagyşlar we ezilen ýaşyl minerallar ýaly tapyndylary tapdylar. Bu syry çözmekde esasanam ýaşyl minerallar möhüm rol oýnap biler öýdülýär.

Greenaşyl minerallaryň manysy

Gowagyň dürli gatlaklaryna ýaşyl mineral bölekleriň ýaýramagy bellärliklidir. Gözlegçiler bu minerallaryň malahit bolup biljekdigini we mis önümçiliginde ulanylýandygyny çaklaýarlar. Bu gowagyň belentlikde has irki dag magdanlary bolmagy mümkinçiligini döredýär.

Arheologlaryň pikirleri

Arheolog Karlos Tornero gowagyň diňe wagtlaýyn geçiş ýerleri hökmünde ulanylman, eýsem çylşyrymly oturymlylyga hem ünsi çekdi. Arheometallurg Julia Montes-Landa käbir ýaşyl minerallaryň ýylylyga sezewar edilendigini we bilgeşleýin gaýtadan işlenendigini aýtdy.

Gowagyň ulanylyşynyň ähtimal maksady

Adam jesetleriniň arasynda tapylan çaganyň dişiniň azyndan 11 ýaşyndaka degişlidigi kesgitlenildi. Şeýle-de bolsa, dişiň we süňküň degişlidigi entek belli däl. Bu tapyndylar, gowagyň jaýlanan ýer hökmünde ulanylmagynyň mümkindigini görkezýär.

Medeni baglanyşyklar

Gazuw-agtaryş işlerinde tapylan nagyşlar hem ajaýyp. Deňiz gabyklaryndan ýasalan monjuk Kataloniýadaky beýleki arheologiki tapyndylara meňzeýär. Bu, dürli jemgyýetleriň arasynda medeni gatnaşyklaryň bolup biljekdigini görkezýär. Aýy dişlerinden ýasalan monjuk seýrek duş gelýän we simwoliki many berýär.

Geljekki gözlegler we bolup biljek ösüşler

Gowakda tapylan tapyndylar taryhdan öňki jemgyýetleriň ýaşaýyş durmuşy we medeni gurluşlary barada möhüm maglumatlary berýär. Geljekde jikme-jik derňewler bu tapyndylara has anyk düşünip biler. Şeýle açyşlar arheologiki gözlegler we taryhdan öňki döwürlere düşünmek üçin möhüm ähmiýete eýe.