Stambul Söwda Palatasynyň Başlygy Avdagiç: Import deňagramlylygy we ykdysady strategiýalar

Stambul Söwda Palatasynyň başlygy Şekib Awdagiç Ýakyn Gündogarda dartgynlylygyň we çykdajylaryň soňky döwürde artmagynyň global täsirine ünsi çekdi we onuň Türkiýäniň we dünýä ykdysadyýetine täsirini baha berdi. Awdagiç energiýa bahalarynyň ýokarlanmagynyň we daşary ýurt walýuta gorlaryndaky ösüşiň Türkiýäniň ykdysady durnuklylygyna nähili täsir edýändigini nygtady.

Türkiýäniň ykdysadyýetindäki üýtgeşmeler we durnuklylyk

Awdagiç 2023-nji ýyldan soň durmuşa geçirilen ykdysady syýasatyň daşary ýurt walýuta gorlarynyň ep-esli artmagyna getirendigini aýtdy. Ol bu toplanmanyň Türkiýäniň içerki we daşarky ykdysady şoklara has çydamly bolmagyna goşant goşandygyny sözüne goşdy. Awdagiç şeýle hem inflýasiýa garşy göreşde ädilen çynlakaý ädimleriň we işewür dünýäsi bilen syýasatçylaryň arasyndaky hyzmatdaşlygyň möhümdigini nygtady.

Import balansy we ykdysady görkezijiler

Şekib Awdagiç import edilýän sarp ediş harytlarynyň artmagynyň üç esasy faktora esaslanýandygyny düşündirdi: ýokary göterim möçberleri, täjirçilik we sarp ediş karzlaryndaky deňsizlikler we walýuta kurslarynyň peselmegi. Ol bu faktorlaryň importy has özüne çekiji edip, maýa goýum harytlarynyň importyndan öňe geçendigini aýtdy. Awdagiç bu deňsizlikleriň jemgyýetçilik saglygyna zyýan ýetirýändigini we import syýasatynyň gaýtadan gözden geçirilmelidigini öňe sürdi.

Inflýasiýa garşy göreş we mikroykdysady çäreler

Awdagiç hökümetiň nebitiň bahalarynyň ýokarlanmagyna garşy durmak üçin süýşýän ölçeg ulgamyny ornaşdyrmagynyň möhüm ädim bolandygyny nygtady. Germaniýany mysal getirip, ol şeýle syýasatyň nähili netijeli bolup biljekdigini düşündirdi. Şeýle hem, makroykdysady çözgütlerden başga-da, gündelik meseleleri çözmek üçin mikroykdysady çäreler boýunça çalt çäreleriň görülmeginiň zerurdygyna ünsi çekdi.

Bellige alnan ykdysadyýet we salgyt syýasaty

Stambul Söwda Palatasynyň (ITO) prezidenti ykdysady dartgynlyk döwründe resmi däl ykdysadyýetiň artmagyna ünsi çekip, ITO-nyň resmi ykdysadyýeti goldaýandygyny aýtdy. Ol Gazna we Maliýe ministrliginiň emeli intellekt arkaly işleýän audit ulgamlary bilen hasaba alyş işlerini çaltlaşdyrýandygyny we bu prosesleriň goldanylmalydygyny belledi. Şeýle hem, Türkiýede salgyt deklarasiýalaryny tabşyrýan adamlaryň sanynyň artýandygyny nygtady.

Senagat we önümçilik pudagyndaky ösüşler

Stambul Senagat Palatasy tarapyndan taýýarlanan hasabata görä, Awdagiç banklardan we maliýe edaralaryndan başga önümçilik firmalarynyň girdejisiniň azalandygyny we önüm öndürijileriň girdejililiginiň täze bazarlar we maýa goýumlary üçin möhümdigini aýtdy. Şeýle hem, ol Stambulyň syýahatçylyk pudagyndaky orny we myhmanhanalaryň dolulygynyň pese gaçmagynyň sebäpleri barada gürrüň etdi.

Syýahatçylyk pudagy we Kongress syýahatçylygy

Awdagiç Stambulyň syýahatçylyk kuwwatyny artdyrmak üçin edilýän tagallalara ünsi çekdi. Ol halkara kongresleriniň sanyny köpeltmek üçin dürli başlangyçlary amala aşyrandyklaryny aýtdy. Şeýle hem, ol kruiz syýahatçylygynyň Stambula ykdysady goşandyny we “Türk howa ýollary” bilen hyzmatdaşlygyň möhümdigini nygtady.

Formula 1 we Stambulyň mahabaty

Alty ýyllyk arakesmeden soň Stambulda geçiriljek Formula 1 Türkiýäniň Gran-prisiniň şähere täsirini baha berip, Awdagiç bu çäräniň mahabatlandyrmak babatda uly ähmiýete eýedigini aýtdy. Ol Stambul seýilgähiniň gurluşygyna goşant goşan türk işewür dünýäsiniň bu çärä goldaw berýändigini nygtady.

Awdagiç Prezident Rejep Taýýip Erdoganyň tutanýerli pozisiýasynyň Formula 1 ýaryşlaryny Türkiýä gaýtaryp getirmek tagallalarynyň arkasynda durýandygyny aýtdy. Şeýle hem, ol pudakdaky gyzyklanýan taraplaryň bu çärelere taýýardygyny we munuň Stambulyň halkara derejesinde has netijeli mahabatlandyrylmagyny üpjün etjekdigini sözüne goşdy.

Şekib Awdagiç sözüniň ahyrynda Türkiýäniň ykdysady syýasatynyň we strategik hereketleriniň üns bilen gözegçilikde saklanmalydygyny aýtdy. Ol importda deňagramlylygy gazanmak we syýahatçylyk pudagyndaky mümkinçiliklerden peýdalanmak babatda möhüm ädimleriň ädilmeginiň möhümdigini nygtady.