Kaýseri Kasym Tutgunly Kipr weterany Taryhy operasiýany şeýle suratlandyrdy: "Ölüm hakda pikir etmedik, güýmenmäge gitdik"

Kipr Parahatçylyk operasiýasyndan 52 ýyl geçendigine garamazdan, şol döwürde başdan geçiren gahrymançylyk we gumanitar betbagtçylyklar ýatda galýar. Söweşjeň weteranlar birleşiginiň Kaýseri şahamçasynyň başlygy we Kipr weterany Kasim Tutgun watany goramak üçin ýola düşenlerinde kellelerinde gorkynyň ýokdugyny aýtdy. Weteran Tutgun, şol gün keýpini "Ölüm hakda pikirem etmedik, güýmenje gidýän ýaly asuda we bagtly bolduk" sözleri bilen jemlän, frontda başdan geçiren we ýatdan çykaryp bilmeýän adam maglumatlary bilen paýlaşdy.

Burdurdan Kipr frontuna çenli gahrymançylykly ýol

Weteran Kasym Tutgun harby gullugynyň başdan geçirmeleri we iş günleri barada gürrüň berip, Burdurda işe alynmak täliminden soň Ankara 28-nji diwizion artilleriýa polkunyň baş edarasyna paýlanandygyny aýtdy. Kiprdäki wakalaryň boşadylmagyndan takmynan 2-3 aý öň ýüze çykandygyny mälim eden Tutgun, harby bölümleriň uly ýoluň üsti bilen Konýa we Karaman ýoluny yzarlap Mersin Taşuku şäherine gelendigini aýtdy. Sebitdäki gury ýerde 29-njy iýul agşama çenli ýerleşendiklerini mälim eden Tutgun, şol taryhy gijäni aşakdaky sözler bilen suratlandyrdy:

"29-njy iýul gijesinde polk komandirimiziň ada göçjekdigi habar berildi we baýdak garawulyny öz üstüne aljak esgerleri saýlamak tabşyryldy. Dostlarymyzyň köpüsi bu mukaddes wezipe üçin meýletinlik etdiler. Serkerdelerimiziň tabşyrygy bilen aragatnaşyk sergeanty hökmünde meýletinler sanawyna Mersin portuna ugradyk. Gämi. "

Bäş barmak dagynyň we Karaoğlanoğlu plýa Beachynyň gonmagy

30-njy iýulda daň bilen daň atanda, Tutgun Bäş barmak dagynyň ähli beýikliginde olaryň öňünde peýda bolandygyny aýtdy we türk howa güýçleriniň şol wagt gonuş işine başlandygyny aýtdy. Deňizden Gämi gämisi Ertuğrul bilen deňizden Karaoğlanoğlu kenary diýlip atlandyrylýan sebite ýetendiklerini mälim eden Kaýseri weterany, suwuň biline çenli baryp, gury ýere aýak basandyklaryny aýtdy. Pioner goşunlaryny goldamak üçin içerki tarap hereket edendiklerini we ilkinji gijäni howpsuz ýerde geçirendiklerini mälim eden Tutgun, ertesi gün Kyrny atly türk obasyna gidendiklerini aýtdy.

"Greekaş grek ýigidiniň titremegini duýanymda, maşgalam hakda pikir etdim"

Daşky gurşawyň howpsuzlygyny üpjün etmek üçin Kyrny obasynda gözleg we barlag işleriniň geçirilendigini düşündiren Kasym Tutgun, bir öýde duşan wakasyny we ömrüniň dowamynda ýatdan çykaryp bilmejek pursatyny şu sözler bilen paýlaşdy:

"Gözlemek üçin giren bir öýümizde bir garry grek aýal, üç ýaş gyz we bir grek ýigidi bilen duşuşdyk. Serkerdäm maňa gözlemek buýrugyny berdi. Grek ýigidine elimi goýanymda, tutuş bedeniniň gorkudan ýaňa titreýändigini duýdum. Şol sekuntda öz maşgalam gözümiň öňünde geldi. Kiprde duşan ilkinji adam gatnaşyklarym ýatdan çykmajak ýat boldy".

"Ölüm hakda hiç pikirem etmedik, içimizde uly rahatlyk bardy"

Tutgun, Mersinden gämä münen pursatyndan başlap aňlarynda ölüm gorkusynyň ýokdugyny, türk esgerleriniň ýokary ahlak güýjüne ünsi çekdi. Weteran, mysal üçin Gallipoli söweşiniň gahrymany kapitan Seýitiň keýpine salgylanyp, "güýmenje ýa-da toýa gitjek ýaly içimizde düşündirip bolmajak rahatlyk we bagt bardy. Ertesi gün olara mätäç boljakdygymyzy bilip, ýaraglarymyzy arassalaýardyk we taýynlyk görýärdik. Hatda şu günler ýadymyzda bolsa adamlar gözüni açýarlar" -diýdi. Geçmişi ýaş nesillere geçirmegiň ähmiýeti barada durup geçen Tutgun, mekdeplerden çakylyga garaşýandyklaryny we ýaşlaryň taryhy gowy öwrenmelidigini we geljegini kesgitlemelidigini aýtdy.

"Dünýäni basyp alyjy hökmünde görkezmäge synanyşsalar-da, Parahatçylyk üçin gitdik"

Kasim Tutgun, Türkiýäniň Kipr Parahatçylyk operasiýasyndan bäri halkara arenasynda adalatsyz "basybalyjy" hökmünde görkezilendigini we döwrüň syýasy erkiniň pozisiýasyny ýada saldy. 1974-nji ýylda Bülent Esewitiň we Neçmettin Erbakanyň ýolbaşçylygyndaky koalisiýa hökümetiniň taryhy kesgitlemesini nygtaýan Tutgun çykyşyny şeýle tamamlady:

"Şol wagtky premýer-ministr Bülent Esewitiň:" Biz diňe bir türkler üçin däl, eýsem grekler üçinem parahatçylyk getirmek üçin Kipre bararys "diýen sözleri bütin dünýäde uly täsir galdyrdy. Biz hemişe ezilenleriň we sütemçileriň tarapynda durýan asylly halk. Asyrlar geçse-de, hiç bir baýlyk gurmak islemeýäris. hemmeler. "