Kongo Demokratik Respublikasynda gyrgynçylyk: M23 hüjüminde bir aýda 114 raýat öldi

Kongo Demokratik Respublikasynyň (DRK) gündogar sebitlerinde köpden bäri dowam edip gelýän durnuksyzlyk we konflikt gurşawy parahat ilat üçin doly betbagtçylyga öwrüldi. Gözleg topary Kivu Security Barometer tarapyndan sebitdäki wakalary ýakyndan yzarlaýan iň soňky hasabat, M23 terror guramasynyň (23-nji mart hereketi) ganly hereketlerini ýene bir gezek açdy. Hasabatda aýdylmagyna görä, harby güýçler soňky döwürde esasanam Demirgazyk-Kivu welaýatynyň Masisi we Rutşuru sebitlerinde hüjümlerini güýçlendirip, raýat ilatly nokatlaryny nyşana almagy dowam etdirýärler.

2026-njy ýylyň Iýun balansy: 114 raýat ömrüni ýitirdi

Kivu Howpsuzlyk Barometri tarapyndan neşir edilen maglumatlara görä, diňe 2026-njy ýylyň iýun aýynda M23 agzalary tarapyndan geçirilen utgaşdyrylan hüjümlerde azyndan 114 raýat öldi we 17 adam alnyp gaçyldy. Guramanyň bu döwürde jemi 46 dürli hüjüm edendigi, olaryň 38-siniň Demirgazyk-Kiwuda we 8-si Günorta-Kiwuda bolandygy habar berildi. Hüjümleriň merkezine öwrülen Masisiniň Bulende sebitindäki Bibwe, Ronga, Rutangazo we Mutaraki obalaryna agyr zarba uruldy; Günorta-Kiwunyň Mwenga sebitinde Marunde we Kalambagiro obalary milisiýa tarapyndan nyşana alyndy.

2025-nji ýyldan bäri dowam edýän migrasiýa we gumanitar krizis

2025-nji ýylyň başyndan bäri KDC-nyň gündogarynda barha möwjeýän konfliktler sebitdäki gumanitar krizisiň düýbüni tutdy. Hüjümlerinden soň M23 milisiýasy köp strategiki nokatlara, esasanam Demirgazyk-Kivu welaýatynyň möhüm dolandyryş merkezi Goma gözegçilik astyna aldy. 2025-nji ýyldan bäri dowam edýän zorluk sebäpli 1 milliondan gowrak adam öýlerini terk edip, howpsuz ýerlerde gaçybatalga bermeli boldy, konfliktlerde azyndan 7 müň adam öldi.

Uwiranyň ýykylmagy we agyr ýitgiler

M23 terrorçylyk guramasy soňky gezek 2025-nji ýylyň dekabr aýynyň başynda strategiki taýdan möhüm Uwira şäherini basyp almak bilen öz täsirini giňeltdi. Uwira we onuň töweregindäki zorlukly çaknyşyklar sebitde ynsanperwer weýrançylyk döretdi. Diňe şu sebitdäki konfliktler we basyp alyş prosesi sebäpli 500 müňden gowrak raýat başga ýerlere göçürildi, azyndan 1500 bigünä raýat öldi. Halkara jemgyýetçiliginiň ähli çagyryşlaryna garamazdan durup bolmajak gapma-garşylyklar Afrikanyň bu baý, ýöne durnuksyz geografiýasynda gan dökmegini dowam etdirýär.