Konstitusiýa kazyýetiniň başlygy Özkaýa yglan etdi: 86 müň düzgüni bozmak baradaky kararyň 99,9 göterimi ýerine ýetirildi

Türkiýäniň hukuk ulgamyna şahsy ýüz tutmak hukugynyň 14 ýyllygy mynasybetli Konstitusiýa Kazyýetinde (AYM) "Türk Konstitusiýa Kazyýetiniň adaty gözegçilik kararlarynyň şahsy arzalara täsiri" atly abraýly simpozium geçirildi. Higherokary kazyýet dünýäsini birleşdiren bu çärä Konstitusiýa kazyýetiniň başlygy Kadir Özkaýa, Courtokary kazyýetiň başlygy Ömer Kerkez, konstitusiýa kazyýetiniň başlygynyň orunbasarlary Basri Baçi we İrfan Fidan, konstitusiýa kazyýetiniň agzalary, hasabatçylar, kazyýetiň ýokary agzalary we köp alym gatnaşdy.

Courtokary Kazyýetleriň arasynda iýerarhiki artykmaçlyk ýok

Simpoziumyň açylyş münberinde möhüm baha beren Konstitusiýa kazyýetiniň başlygy Kadir Özkaýa, şahsy arzanyň konstitusiýa tertibinde esasy hukuklary we azatlyklary goramak wezipesini ýerine ýetirýändigini aýtdy. Aýry-aýry arzalaryň hökman adaty kanuny çäre däldigini belläp, Özkaýa bu mehanizmiň ikinji derejededigini ýatlatdy. Özkaýa, Konstitusiýa kazyýetiniň, ilkinji kazyýetleriň we beýleki ýokary kazyýetleriň arasyndaky ýurisdiksiýa çäklerine ünsi çekip, Konstitusiýa kazyýetiniň, Appokary şikaýat kazyýetiniň we Döwlet geňeşiniň arasynda hiç hili iýerarhiki artykmaçlygy ýa-da derejäni göz öňünde tutmaýandygyny we her ýokary kazyýetiň öz konstitusiýa çäginde özbaşdak işleýändigini aýtdy.

757 müňden gowrak arzanyň 85,7 göterimi kazyýet işine garaldy

Ozkaýa, aýratyn amaly mehanizmiň üstünligini diňe karar çykarmak bilen çäklenmän, eýsem bu kararlary durmuşa geçirmek karary bilen hem ölçäp boljakdygyny we taryhy statistiki maglumatlary paýlaşýandygyny aýtdy. 2012-nji ýylyň 23-nji sentýabryndan bäri Konstitusiýa kazyýeti tarapyndan jemi 756 müň 726 şahsy arzanyň gelip gowuşandygyny we bu faýllaryň 648 müň 410 (takmynan 85,7 göterimi) üstünlikli tamamlanandygyny habar berdi. Işiň 2026-njy ýylda şol bir tutanýerlilik bilen dowam edýändigini mälim eden Özkaýa, şu ýyla çenli berlen takmynan 40 müň 769 arzanyň 30 müňe golaýynyň karar berlendigini aýtdy. Düzgün bozulma kararlarynyň ýerine ýetiriliş derejesine degip geçmek bilen, Konstitusiýa kazyýetiniň prezidenti, 2013-nji ýyldan bäri berlen 86 müň 849 düzgün bozulmanyň 99,9 göterim derejesinde ýerine ýetirilendigini we ýüze çykan bidüzgünçilikleriň aşa çäklidigini we tehniki meseleleriň netijesinde ýüze çykandygyny aýtdy.

Goldanan emeli intellekt kazyýet işlerinde başlaýar

Özkaýa tehnologiýany kazyýet işlerine ornaşdyrmakda ädilen ägirt ädimlere salgylanyp, TÜBİTAK jemgyýetçilik guramalarynyň gözleg we ösüş taslamalaryna goldaw maksatnamasynyň çäginde amala aşyrylan emeli intellekt esasly karar goldaw ulgamynyň tamamlanjakdygyny habar berdi. Özkaýa, bu ulgamyň, anketalaryň, esaslandyrylan kararlaryň we kazyýet işleriniň emeli intellektiň kömegi bilen seljeriljekdigini we jemlenjekdigini aýdyp, bu tehnologiýanyň hiç haçan kazy çalşyp bilmejekdigini aýtdy. Özkaýa kazyýet kararlary üçin jogapkärçiligiň hemişe adamlar bilen baglanyşykly bolmalydygyny belläp, tehnologiýanyň aç-açanlyk, şahsy maglumatlary goramak we adalatly kazyýet hukugyny bozmazdan tehnologiýanyň adalat hyzmatynda goýulýandygyny aýtdy.

Konstitusiýa kazyýetiniň başlygy Kadir Özkaýa çykyşynyň soňky böleginde kazylara we prokurorlara ýüzlenip, adalatyň döwletiň tölegi we sosial parahatçylygyň esasydygyny aýtdy we kazyýet agzalarynyň eşiklerinde düwmeler we jübüler bolmazlygyň çuňňur ahlak we kanuny jogapkärçiligine hemişe düşünmelidigini ýatlatdy.

Çeşme: Milliyet