Köptaraplaýyn ösüş banklaryndan howanyň mobilizasiýasy: 163 milliard dollarlyk rekord maliýeleşdirme

Global klimat krizisine garşy göreşde ýene bir taryhy çäk geçýär. Dünýäniň öňdebaryjy köptaraplaýyn ösüş banklary (MDBs) global ýylylygyň täsirini azaltmak we ýaşyl geçişi çaltlaşdyrmak üçin howany maliýeleşdirmekde täze rekord goýdy. Neşir edilen bilelikdäki hasabata görä, banklar tarapyndan klimat taslamalaryna geçirilen umumy çeşmeler 163 milliard dollara ýetdi. Bu ägirt uly býudjet, esasanam ösýän ýurtlar üçin durnukly energiýa infrastrukturasyny döretmekde we howanyň çydamly taslamalaryny ösdürmekde durmuş ýoly bolar.

Howa krizisine garşy göreşmek üçin global maliýe ägirtleriniň taryhy bileleşigi

Dünýä ykdysadyýetini emele getirýän iň uly maliýe guramalaryny öz içine alýan konsorsium, 2025-nji ýyl üçin howanyň maliýeleşdirilişi baradaky maglumatlary öz içine alýan giňişleýin bilelikdäki hasabat çap etdi. Bu taryhy hasabata gol çeken guramalaryň arasynda; Bütindünýä banky , Europeanewropanyň täzeden gurmak we ösüş banky (EBRD) , Europeanewropa maýa goýum banky (EIB) , Aziýa ösüş banky (ADB) , Aziýanyň infrastruktura maýa goýum banky (AIIB) , Yslam Ösüş Banky (IsDB) , Afrika Ösüş Banky (AfDB) , Afrika Ösüş Banky (NDB) . Maliýe ägirtleriniň bu bilelikdäki hereketi, halkara arenasyndaky howa diplomatiýasynyň we maliýe hyzmatdaşlygynyň iň anyk mysallaryndan biri hökmünde hasaba alyndy.

163 milliard dollarlyk rekord maliýeleşdirmegiň paýlanyşy we strategiki ähmiýeti

Bilelikdäki hasabatda yglan edilen 163 milliard dollarlyk rekord derejede maliýeleşdirilmegi global klimat maksatlaryna ýetmekde möhüm rol oýnar. Bu çeşmäniň uly bölegi howanyň üýtgemeginiň weýrançylykly täsirlerinden has ejiz bolan orta we orta girdejili ýurtlara geçirilmegi meýilleşdirilýär. Maliýe bukjalary; Uglerod zyňyndylaryny azaltmak, gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmelerini giňeltmek, energiýa tygşytlaýyş taslamalary we oba hojalygynyň durnukly tejribesi ýaly möhüm ugurlarda ulanylar. Mundan başga-da, howanyň üýtgemegine uýgunlaşma gözlegleri bu býudjetiň iň uly paýyny alar.

Durnukly ösüş we ýaşyl öwrülişik üçin möhüm ädim

Köptaraplaýyn ösüş banklarynyň bu ädimi Pari Paris klimat şertnamasynyň maksatlaryna doly laýyk gelýär. Hünärmenler, hususy pudagyň maýa goýumlaryny we jemgyýetçilik serişdelerini höweslendirip biljek bu 163 milliard dollarlyk bukjanyň, dünýä bazarlarynda ýaşyl obligasiýalar we durnukly maliýeleşdiriş gurallary üçin güýçli salgylanma döredjekdigini mälim edýärler. Banklar bilelikdäki beýanynda howanyň krizisiniň diňe bir daşky gurşawa däl, eýsem global ykdysady durnuklylyga hem howp salýan elementdigini nygtadylar we geljekde bu maýa goýumlarynyň çalt artjakdygyny habar berdiler.