Global nebit krizisi: Aksiýalarda üpjünçiligiň sarsmagy we çalt azalmagy

Dünýä nebit bazary, ABŞ-Eýran söweşi sebäpli bolup geçen wakalar sebäpli uly üpjünçilik krizisine duçar bolýar. Hormuz bogazynda tanker gatnawynyň çäklendirilmegi Aýlag ýurtlaryndan nebit eksportyna çynlakaý täsir edip, nebitiň günde 1,8 million barrele azalmagyna sebäp boldy. Bu ýagdaý, dünýädäki nebit ätiýaçlyklarynyň çalt eremegine sebäp bolýar. Bu strategiki nokadyň ýapylmagy, dünýädäki nebit üpjünçilik zynjyrlaryna ýaramaz täsir edýär. Aýlag ýurtlary dan nebit üpjünçiliginiň umumy ýitgisi şu wagta çenli 1 milliard barrelden geçdi we bu görkeziji günsaýyn artýar. Uruş başlanaly bäri üpjünçiligiň umumy ýitgisi günde 12,8 million barrele ýetdi. Bu ýagdaý dünýä energiýa bazarlaryny sarsdyrýar we ykdysady taýdan çynlakaý üýtgemelere sebäp bolýar. Bu ýagdaý, toparyň önümçiligini günde 11,9 million barrele çenli uruşdan has pes derejede saklaýar.

OPEK-iň önümçiligi soňky 35 ýylda iň pes derejä düşen hem bolsa, nebit bazarlarynyň durnuklylygy üçin täze strategiýalaryň işlenip düzülmelidigi nygtalýar. Bazar balansyny dikeltmek üçin önümçiligiň kesilmegi we üpjünçiligiň çäklendirilmegi ýeterlik bolup bilmez. Eastakyn Gündogardaky energiýa infrastrukturasyna edilen hüjümler we Hormuz bogazynda tanker geçelgeleriniň çäklendirilmegi nebit üpjünçiligini ep-esli azaldy. Şeýle-de bolsa, Eýranyň Katardaky energiýa infrastrukturasyna eden hüjümlerinden soň çekilen ýitgiler önümçiligiň derejesine ep-esli derejede täsir etdi.

Katarda we Aýlag ýurtlarynda önümçilik ýitgileri

Aýlag ýurtlarynyň nebit eksporty aprel aýynda günde 1,9 million barrele artyp, geçen aý bilen deňeşdirilende 10,5 million barrele ýetdi. Saud Arabystany, Birleşen Arap Emirlikleri (BAE), Yrak we Eýran Hormuz bogazyny ulanman nebit eksportyny artdyrdy we günde 1,3 million barrele ýokarlandy we günde 7,8 million barrele çenli ýokarlandy.

820 müň barrele köpelmegi bilen 55,8 million barrele ýetjekdigi çaklanylýar.

Aýlag ýurtlaryndan gelip çykýan umumy nebit üpjünçiligi. ýitginiň 1 milliard barrelden geçmegine sebäp boldy. Günde 14 million barrelden ýokary bolan önümçiligiň togtadylmagy görlüp-eşidilmedik üpjünçilik zarbasyny döretdi.

Muňa garamazdan bazaryň artykmaç üpjünçilik şertlerinde krizise girendigi aýdylýar. Bazar signallaryna netijeli jogap berýän öndürijileriň we sarp edijileriň kömegi bilen häzirki üpjünçilik-isleg aratapawudy has çäkli derejede galmagy başarýar.

Reklam

Bu habary paýlaş