Kürşad Zorlunyň Türk dünýäsine iberen haty: Biz özygtyýarly kanuna doly hormat goýýarys

AK partiýasynyň başlygynyň orunbasary we Türkiýe döwletleri bilen gatnaşyklar bölüminiň başlygy Kürşad Zorlu Ankaranyň Keçiören etrabynda geçirilen "Türkiýe-Gyrgyzystan dostlugy, doganlyk we hyzmatdaşlyk halkara konferensiýasyna" gatnaşdy we türk dünýäsi bilen gatnaşyklar we Azerbaýjan bilen geçirilen diplomatik prosesler barada beýanat berdi.

Türk döwletleriniň arasynda özygtyýarlylyk kanuny nähili goralýar?

Kürşad Zorlu döwletleriň alyp barşynda dürli-dürli bolup biljekdigini aýtdy we "Elbetde, her bir döwletimiz birek-biregiň özara kararlaryna we özygtyýarly kanunlaryna hormat goýýar we biz muny ederis. Maşgala geňeşimizdäki meselelerimiziň bize laýyk gelşini bilýäris" -diýdi. Zorlu, Türk döwletleri guramasynyň (TDT) bu raýdaşlyk ruhunyň iň möhüm esasydygyny aýtdy.

Türkiýe-Gyrgyzystanyň ykdysady gatnaşyklary haýsy derejede?

Kürşad Zorlu Türkiýe bilen Gyrgyzystanyň arasyndaky daşary söwda mukdarynyň şu gün 1,7 milliard dollara ýetendigini, 2009-njy ýylda bolsa 176 million dollara barabar bolandygyny aýtdy we Türkiýäniň Gyrgyzystana maýa goýumynyň 1,6 milliard dollardygyny aýtdy. Zorlu Gyrgyzystan-Türkiýe Manas uniwersitetiniň bilim we işewür dünýäsine goşan goşantlaryna ünsi çekdi we iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygyň saglyk, syýahatçylyk we senagat ýaly köp ugurlarda üstünlikli dowam edýändigini aýtdy.

Keçiören usunus Emre Medeniýet we sungat merkezinde geçirilen çärede çykyş eden Kürşad Zorlu, türk dünýäsiniň 2,3 trillion dollar ykdysady ululyga ýetendigini we 2030-njy ýyla çenli dünýäniň iň gowy 10 ykdysadyýetiniň birine öwrülmek mümkinçiliginiň bardygyny aýtdy. İlham Alyýew ýakyn günlerde geçiriljek sammitde myhman alar.

Türk döwletleri guramasy, agza döwletleriň arasynda syýasy, ykdysady we medeni hyzmatdaşlygy ösdürmegi maksat edinýän 2009-njy ýylda döredilen halkara guramadyr. Türkiýe sebitdäki garyndaşlary we garyndaşlary bilen gatnaşyklaryny gowulandyrmak üçin dürli diplomatik kanallary we ösüş taslamalaryny amala aşyrýar we daşary syýasat amallary resmi beýannamalar we Prezidentiň we Daşary işler ministrliginiň utgaşdyrylmagy bilen ýokary derejeli diplomatik saparlar arkaly halk bilen paýlaşylýar.

Netije

Kürşad Zorlunyň aýdanlary, Türkiýanyň türk dünýäsi bilen gatnaşyklarynda "maşgala geňeşine" ünsi çekip, ikitaraplaýyn diplomatiýa arkaly meseleleriň çözülmegini ileri tutýandygyny görkezýär. Özygtyýarlylyk kanunynyň çäginde döwletleriň arasyndaky tapawutlary dolandyrmak, Türkiýäniň sebitdäki strategiki hyzmatdaşlygyny goramak kararyny görkezýär.

Ykdysady maglumatlaryň köpelmegi we Merkezi koridor ýaly taslamalaryň strategiki ähmiýeti Türkiýanyň türk döwletleri bilen gatnaşyklaryny diňe bir medeni däl, eýsem anyk ykdysady maksatlar bilen ösdürýändigini subut edýär. Bu ýagdaýa, dünýä ykdysadyýetinde türk dünýäsiniň agramyny ýokarlandyrmak maksadynyň bir bölegi hökmünde garamak bolar.

Mümkin täsirler

Türkiýe bilen Azerbaýjanyň arasyndaky gatnaşyklary "doganlyk kanunyna" ünsi güýçlendirmek, ýakyn günlerde geçiriljek sammitden öň diplomatiýa howasyna oňyn täsir edip biler. Bu çemeleşme, köpçüligiň pikirinde ýaňy-ýakynda ýüze çykan sorag belgilerini çözmek we iki ýurduň arasyndaky strategiki hyzmatdaşlygy güýçlendirmek mümkinçiligine eýe.

Türk döwletleri guramasynyň "Goşmaça" amaly we gerimini giňeltmek tagallalary sebit ýurtlarynyň arasyndaky söwda mukdaryny we howpsuzlyk hyzmatdaşlygyny artdyryp biler. Bu amal Merkezi koridor we Zangezur koridory ýaly taslamalaryň çaltlaşmagyna we sebitiň global logistika ulgamynda ähmiýetiniň ýokarlanmagyna goşant goşup biler.