Learadro gözleginde taryhy çäk: TR-2 reaktory

Türkiye ýadro tehnologiýasy we ylmy gözlegler pudagynda taryhy öwrülişik nokadyna ýetdi. Energetika we tebigy serişdeler ministri Alparslan Baýraktar, şu ýyl üçünji gezek TEKNOFEST 2026-nyň çäginde TENMAK Çekmece şäherçesinde üçünji gezek geçirilen learadro energiýasy tehnologiýalary dizaýn bäsleşiginiň soňky gününde halk bilen örän möhüm ösüşi paýlaşdy. Ministr Baýraktar köpden bäri garaşylýan TR-2 gözleg reaktorynyň gaýtadan ygtyýarlandyrylýandygyny yglan etdi.

Geljekki ýadro inersenerleri we gözlegçiler bilen duşuşan ministr Baýraktar, finala çykan toparlaryň innowasiýa dizaýn çykyşlaryny ýakyndan gözden geçirdi we ýaşlaryň ýadro energiýasy baradaky soraglaryna jogap berdi. TEKNOFEST Dolandyryjylar geňeşiniň başlygy we T3 gaznasynyň howandarlyk geňeşiniň başlygy Selçuk Baýraktar hem Türkiýäniň tehnologiýa hereketiniň iň möhüm nokady bolan bu manyly maksatnama gatnaşdy we ýaşlaryň tolgunmalaryny paýlaşdy.

Milli energiýada garaşsyzlyk we ýadro gymmaty zynjyry

Türkiýeniň energiýa syýasatlaryna bolan garaýşyny beýan eden ministr Alparslan Baýraktar, energiýada doly garaşsyzlygyň ýurduň "Gyzyl alma" dygyny aýtdy. Görüşde ýadro energiýasynyň möhüm ornuna ünsi çeken Baýraktar, bu pudakda ahyrky baha zynjyryny döretmegiň möhümdigini aýtdy. Ministr Baýraktar mineral gözleglerden we gazyp almakdan başlap, ýangyç öndürmeklige we ahyrky netijede bu ösen tehnologiýanyň lokallaşdyrylmagyna çenli bu işiň möhümdigini aýtdy we import edilýän kömüriň ýa-da import edilýän tebigy gazyň ýerine içerki ýadro baýlyklarynyň ornaşdyrylmagynyň daşary ýurt garaşlylygyny düýpgöter çözjekdigini aýtdy.

Nazaryýet TR-2 gözleg reaktory

nuclearadro ylymlary dünýäsinde uly tolgunma döreden ösüşi yglan eden ministr Baýraktar, TR-2 gözleg reaktorynyň gaýtadan ygtyýarlandyryş işiniň üstünlikli tamamlanandygyny habar berdi. Uzak arakesmeden soň reaktoryň gaýtadan işlejekdigini mälim eden Baýraktar, ýadro gözlegleriniň we öňdebaryjy synaglaryň desgada gysga wagtda başlanjakdygyny habar berdi. Şeýlelik bilen, Türkiýede geçirilen teoretiki ýadro gözlegleriniň barlaghanalarda we gözleg desgalarynda amaly netijelere öwrülmegi üçin ullakan gapy açyldy.

Türkiýäniň ýadro görnüşi: 20 müň megawatt nyşany

Türkiýeniň energiýa geljeginde ýadro energiýasynyň paýynyň çalt artjakdygyna ünsi çeken ministr Baýraktar, Sinop we Frakiýa sebitlerinde döredilmegi meýilleşdirilýän iri göwrümli ýadro elektrik stansiýalarynyň we kiçi modully reaktorlaryň (SMR) bu ösüşiň lokomotiwidigini aýtdy. Nuclearadro energiýasynyň Türkiýede iň dinamiki we iň çalt ösýän pudaklardan biri boljakdygyny mälim eden Baýraktar, ýurduň ýadro energiýasy kuwwatynyň soňky maksadynyň 20 müň megawatdygyny aýtdy.

TEKNOFEST ýadro ýaryşlaryna global gyzyklanma artýar

TEKNOFEST-iň içindäki ýadro tehnologiýasyna bolan gyzyklanmanyň ýylsaýyn artýandygyny görkezýän ministr Baýraktar, guramanyň halkara markasyna öwrülendigini aýtdy. Baýraktar geçen ýyl geçirilen ýaryşlara diňe 2 ýurtdan 87 toparyň gatnaşandygyny mälim etdi, şu ýyl 9 dürli ýurtdan 192 topar gatnaşdy we bu ägirt uly ösüşiň ýaşlaryň höwesini ýokarlandyrmakda we jemgyýetçilik düşünjesini döretmekde möhüm ädimdigini aýtdy.